महिलांमध्ये लोहाची कमतरता ही एक सर्वात सामान्य पौष्टिक समस्या आहे. रक्तामध्ये हिमोग्लोबिन, लोह आणि फॉलिक ॲसिड यांसारखे घटक कमी झाल्यामुळे ॲनिमिया म्हणजेच रक्ताची कमतरता जाणवते.
महिलांमध्ये लोहाची कमतरता; शरीर देतं हे महत्त्वाचे संकेत
महिलांमध्ये लोहाची कमतरता ही एक सामान्य पौष्टिक समस्या आहे. रक्तामध्ये हिमोग्लोबिन, लोह आणि फॉलिक ॲसिड कमी झाल्यामुळे ॲनिमिया होतो. 2019-20 च्या राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षणानुसार, भारतातील 50 टक्के महिला ॲनिमियाने ग्रस्त आहेत. विशेषतः, पौष्टिक आहाराच्या अभावामुळे वृद्ध महिलांना याचा जास्त धोका असतो.
27
गरोदरपणात महिलांना नेहमीपेक्षा दुप्पट फॉलिक ॲसिडची गरज असते
रक्तामध्ये फॉलिक ॲसिडची पातळी कमी झाल्यास 'फॉलिक ॲसिड डेफिशियन्सी ॲनिमिया' होतो. विशेषतः गरोदरपणात महिलांना नेहमीपेक्षा दुप्पट फॉलिक ॲसिडची गरज असते.
37
लोहाच्या कमतरतेमुळे ॲनिमिया होऊ शकतो
आपलं शरीर हिमोग्लोबिन तयार करण्यासाठी लोहाचा वापर करतं. हिमोग्लोबिन हे लाल रक्तपेशींमधील ऑक्सिजन वाहून नेणारं प्रोटीन आहे. शरीरात पुरेसं लोह नसेल, तर लोहाच्या कमतरतेमुळे ॲनिमिया होतो. यामुळे थकवा, अशक्तपणा, फिकट त्वचा, धाप लागणे, चक्कर येणे, डोकेदुखी, हात-पाय थंड पडणे आणि नखे ठिसूळ होणे अशी लक्षणं दिसतात.
सुरुवातीला ही लक्षणं खूप सामान्य वाटतात, त्यामुळे अनेक महिला त्याकडे दुर्लक्ष करतात, असं अपोलो डायग्नोस्टिक्स, मुंबईच्या रिजनल टेक्निकल चीफ डॉ. उपासना गर्ग सांगतात. शरीरातील लोहाची स्थिती तपासण्यासाठी ३ महत्त्वाच्या चाचण्या आहेत - हिमोग्लोबिन पातळी, सीरम फेरिटिन आणि लोहाची पातळी, तसेच कम्प्लीट ब्लड काउंट (CBC).
57
लवकर निदान आणि वेळेवर उपचारांसाठी चाचण्या महत्त्वाच्या ठरतात.
हिमोग्लोबिन चाचणीमुळे रक्तातील ऑक्सिजन वाहून नेणाऱ्या प्रोटीनची पातळी मोजली जाते, ज्यामुळे महिलेला ॲनिमिया आहे की नाही हे कळतं. तर, सीबीसी (CBC) चाचणी लाल रक्तपेशींचा आकार आणि संख्या याबद्दलची संपूर्ण माहिती देते. या चाचण्यांमुळे रोगाचे लवकर निदान आणि वेळेवर उपचार करणे शक्य होते.
67
हिमोग्लोबिन तयार करण्यासाठी लोह हे एक आवश्यक खनिज आहे
लोह हे एक अत्यावश्यक खनिज आहे. ते शरीराच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये ऑक्सिजन पोहोचवणाऱ्या हिमोग्लोबिनच्या निर्मितीसाठी मदत करते. हिमोग्लोबिन हे लाल रक्तपेशींमधील एक प्रोटीन आहे. शरीरात लोहाची कमतरता असल्यास, निरोगी लाल रक्तपेशी तयार होऊ शकत नाहीत. या स्थितीला 'आयर्न डेफिशियन्सी' किंवा 'आयर्न डेफिशियन्सी ॲनिमिया' म्हणतात.
सततचा थकवा, अशक्तपणा, धाप लागणे, चक्कर येणे, डोकेदुखी, केस गळणे आणि प्रतिकारशक्ती कमी झाल्यामुळे वारंवार होणारे इन्फेक्शन, ही सर्व लोहाच्या कमतरतेची प्रमुख लक्षणं आहेत.