भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी आता सोन्यात गुंतवणूक करण्याचे अनेक कायदेशीर पर्याय उपलब्ध आहेत. यात डिजिटल गोल्ड, सरकारी सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्सपासून ते गोल्ड ईटीएफ आणि म्युच्युअल फंडांपर्यंत अनेक स्मार्ट पर्यायांचा समावेश आहे.
भारतीय गुंतवणूकदार आता सोन्याकडून जास्त परताव्याची अपेक्षा करत आहेत. ते आता फक्त दागिन्यांपुरते मर्यादित न राहता, संपत्ती वाढवण्यासाठी स्मार्ट पर्याय शोधत आहेत. डिजिटल प्लॅटफॉर्म्स आणि सरकारी बाँड्समुळे सोन्याच्या मार्केटमध्ये एंट्री करणं सोपं झालंय. यात सोने सुरक्षित ठेवण्याची सोय आणि चांगला परतावा मिळतो. सध्या डिजिटल गोल्ड आणि सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्सला लोकांची पसंती मिळत आहे. याशिवाय गोल्ड ईटीएफ, म्युच्युअल फंड आणि सोन्याची बिस्किटे किंवा नाणी हे पर्यायही हिट आहेत.
28
सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्स (SGBs)
भारत सरकारच्या वतीने रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्स (SGBs) जारी करते. हे सरकारी बाँड्स ग्रॅमच्या स्वरूपात मिळतात. प्रत्यक्ष सोने खरेदी करण्यापेक्षा हा एक उत्तम पर्याय आहे. यात सोने सांभाळण्याचा खर्च आणि चोरीची भीती नसते. गुंतवणूकदार रोख रक्कम देऊन हे बाँड्स खरेदी करतात आणि मुदत संपल्यावर त्यांना सोन्याच्या बाजारभावानुसार पैसे मिळतात. विशेष म्हणजे, यावर दरवर्षी २.५०% निश्चित व्याज मिळते, जे दर सहा महिन्यांनी खात्यात जमा होते.
38
गोल्ड ईटीएफ (Gold ETFs)
गोल्ड ईटीएफच्या माध्यमातून गुंतवणूकदार डिमॅट स्वरूपात सोने खरेदी करू शकतात. नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज (NSE) आणि बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज (BSE) वर याच्या युनिट्सची खरेदी-विक्री होते. एक युनिट म्हणजे ९९.५% शुद्धतेचे एक ग्रॅम सोने असते. यामुळे सोन्याचे भाव पारदर्शक राहतात. यासाठी गुंतवणूकदाराकडे डिमॅट आणि ट्रेडिंग अकाउंट असणे गरजेचे आहे. हा एक अत्यंत सुरक्षित आणि सोपा पर्याय असून, यात सोने लॉकरमध्ये ठेवण्याची गरज भासत नाही.
डिजिटल गोल्ड हा सोन्यात गुंतवणूक करण्याचा एक आधुनिक पर्याय आहे. ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म्सवरून तुम्ही अगदी कमी रकमेतही सोने खरेदी करू शकता. तुम्ही जेवढी गुंतवणूक करता, तेवढ्याच मूल्याचे २४ कॅरेट शुद्ध सोने तुमच्या नावावर सुरक्षित ठेवले जाते. MMTC-PAMP सारख्या कंपन्या या व्यवहारांची काळजी घेतात. गुंतवणूकदार डिमॅट स्वरूपात सोने खरेदी करून साठवू शकतात. गरज पडल्यास तुम्ही हे सोने प्रत्यक्ष स्वरूपात घरीही मागवू शकता.
58
सोन्याची बिस्किटे आणि नाणी
काही गुंतवणूकदारांना आजही प्रत्यक्ष सोने खरेदी करायला आवडते. दागिन्यांवरील जास्त घडणावळ (मेकिंग चार्जेस) वाचवण्यासाठी ते सोन्याची बिस्किटे, बार किंवा नाणी खरेदी करतात. दागिन्यांच्या तुलनेत यावर मेकिंग चार्जेस खूप कमी असतात. त्यामुळे गुंतवणूकदारांना सोन्याचे खरे मूल्य मिळते. पण हे सोने सुरक्षित ठेवणे हे एक मोठे आव्हान असते. त्यामुळे या गुंतवणुकीत सुरक्षेचा विचार करणे सर्वात महत्त्वाचे ठरते.
68
गोल्ड मोनेटायझेशन स्कीम (GMS)
भारत सरकारने २०१५ मध्ये गोल्ड मोनेटायझेशन स्कीम (GMS) सुरू केली. घरात किंवा संस्थांकडे पडून असलेल्या सोन्याचा योग्य वापर व्हावा, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. या योजनेअंतर्गत लोक आपले सोने बँकेत जमा करतात आणि त्यावर त्यांना व्याज मिळते. यामुळे सोन्याचा उत्पादक वापर वाढतो आणि देशाचे सोन्याच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी होते. तसेच, ग्राहकांना सोने सुरक्षित ठेवण्याचा खर्च आणि चोरीची चिंता सतावत नाही.
78
सुवर्ण बचत योजना (सराफ)
अनेक सराफ व्यावसायिक सुवर्ण बचत योजना चालवतात. यात गुंतवणूकदार ११ महिने किंवा दोन वर्षांसाठी दर महिन्याला ठराविक रक्कम जमा करतात. मुदत संपल्यावर जमा झालेल्या रकमेतून ते त्याच सराफाकडून सोने खरेदी करतात. या योजना लोकांमध्ये खूप लोकप्रिय आहेत.
पण गुंतवणूकदारांनी यात पैसे गुंतवण्यापूर्वी सराफाची विश्वासार्हता आणि योजनेच्या अटी-शर्ती नीट तपासून पाहणे गरजेचे आहे.
भारतातील सोन्याच्या गुंतवणुकीचे हे विविध पर्याय ग्राहकांना त्यांच्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार निवडता येतात. या सर्व पर्यायांची योग्य माहिती असेल, तरच गुंतवणूकदार सोन्यातून चांगला परतावा मिळवू शकतात.
88
गोल्ड म्युच्युअल फंड
गोल्ड म्युच्युअल फंड प्रामुख्याने विविध गोल्ड ईटीएफमध्ये गुंतवणूक करतात. 'फंड ऑफ फंड्स' म्हणून ओळखले जाणारे हे फंड सोन्यात अप्रत्यक्षपणे गुंतवणूक करण्याचा मार्ग देतात. यात सोन्याची शुद्धता, साठवणूक आणि चोरीची भीती नसते. सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) द्वारे गुंतवणूक करण्यासाठी अनेक जण याला पसंती देतात. विविध फंड हाऊसेस किंवा ब्रोकरेज कंपन्यांच्या माध्यमातून तुम्ही यात सहज गुंतवणूक करू शकता.
