
आजकाल किचन गार्डनचा (kitchen garden) ट्रेंड खूप वाढलाय. लोकांना ऑरगॅनिक (organic) आणि केमिकल नसलेल्या भाज्या हव्या असतात. पण अनेकांना हे माहीत नसतं की रोजच्या वापरातील भाज्यांचे देठ (stems) आणि मुळं वापरूनही नवीन रोपं लावता येतात. जर तुम्हालाही किचनमधील कचरा (kitchen waste) पुन्हा वापरायचा असेल, तर या ६ भाज्या तुम्ही त्यांच्या उरलेल्या भागांपासून सहज उगवू शकता.
पुदिना ही सर्वात सोपी आणि वेगाने वाढणारी भाजी आहे. बाजारातून आणलेल्या पुदिन्याच्या जुडीतून जाड आणि हिरवीगार देठं निवडा. खालची पानं काढून टाका. ४-५ इंच लांबीचं देठ पाण्याने भरलेल्या ग्लासात ठेवा. ५-७ दिवसांत त्याला मुळं फुटतील. मुळं आल्यानंतर त्याला मातीच्या कुंडीत लावा. या कुंडीला हलक्या उन्हात ठेवा आणि माती नेहमी थोडी ओलसर राहील याची काळजी घ्या.
पालक सहसा बियांपासून लावला जातो, पण जर त्याचा मुळाकडचा भाग शिल्लक असेल तर त्यातून नवीन पानं येऊ शकतात. पालकाचा मुळासकट खालचा १-२ इंचाचा भाग कापून घ्या. तो कुंडीतील मातीत हलकासा दाबा. रोज थोडं पाणी द्या. काही दिवसांतच नवीन पानं फुटायला लागतील, जी तुम्ही पुन्हा कापून वापरू शकता.
अनेक जण बीटाचा वरचा भाग फेकून देतात, पण खरं तर तिथूनच नवीन पानं उगवू शकतात. बीटाचा वरचा साधारण १ इंचाचा भाग कापून घ्या. तो एका प्लेटमध्ये थोडं पाणी घालून ठेवा. ४-६ दिवसांत त्याला हिरवी पानं फुटतील. नंतर तुम्ही त्याला मातीत लावू शकता. यातून नवीन मोठं बीट तयार होणार नाही, पण त्याची पानं सॅलड किंवा भाजीसाठी नक्की वापरता येतील.
जर कोथिंबिरीची मुळं शाबूत असतील, तर ती पुन्हा लावता येते. कोथिंबिरीचा मुळाकडचा भाग वेगळा करा. कुंडीत पाणी निचरा होणारी माती भरा आणि ही मुळं मातीत हलकी दाबून लावा. त्यानंतर पाणी द्या. २-३ आठवड्यांत नवीन कोंब फुटायला लागतील.
मुळ्याचा वरचा भाग (जिथे पानं असतात) फेकून देऊ नका. मुळ्याचा १ इंच शेंडा कापून घ्या. तो पाण्यात ठेवा किंवा थेट मातीत लावा. काही दिवसांतच नवीन पानं येतील. या पानांचा वापर तुम्ही पराठे किंवा भाजीसाठी करू शकता.
कांदा उगवणं तर खूपच सोपं आहे. कांद्याचा खालचा मुळं असलेला १ इंचाचा भाग कापून घ्या. तो एक दिवस सुकू द्या आणि नंतर मातीत १-२ इंच खोल लावा. आता नियमित पाणी देत राहा. काही आठवड्यांतच त्यातून पातीचा कांदा (green onion) उगवेल.