Plant Grafting: झाडांना लवकर फळं हवीयेत? मग ग्राफ्टिंगचे हे 8 सोपे नियम नक्की वाचा!

प्लांट ग्राफ्टिंग म्हणजे काय आणि ती कशी करायची, ग्राफ्टिंगचे फायदे, योग्य वेळ आणि सोपी पद्धत जाणून घ्या, ज्यामुळे तुमची बाग फुले आणि फळांनी बहरेल.

What is Plant Grafting: काळानुसार शेती करण्याच्या पद्धतींमध्येही खूप बदल झाले आहेत. पूर्वी जी कामं हाताने केली जायची, ती आता मशीनने होतात. याच काळात 'ग्राफ्टिंग'ची क्रेझही खूप वाढत आहे. ग्राफ्टिंग हे एक असं तंत्र आहे, ज्याच्या मदतीने दोन वेगवेगळ्या झाडांचे भाग एकत्र जोडून एक नवीन झाड तयार केलं जातं. यात 'रूटस्टॉक' (Rootstock) म्हणजे झाडाचा मुळांसकट खालचा भाग असतो, तर 'सायन' (Scion) म्हणजे वरचा भाग, ज्याला आपण सामान्य भाषेत फांदी किंवा कळी म्हणतो, ज्याला चांगली फळं येतात. जेव्हा हे दोन्ही भाग योग्य प्रकारे जोडले जातात, तेव्हा ते एकत्र वाढतात आणि भरघोस उत्पादन देतात.

झाडांसाठी ग्राफ्टिंग का गरजेचं आहे? (Why Grafting is Important for Plants)

• बियाण्यांपासून उगवलेल्या झाडांपेक्षा कलमी झाडाला लवकर फळं येतात.
• यामुळे मजबूत मूळ आणि चांगल्या प्रतीची फळं मिळतात.
• वेगवेगळ्या प्रकारच्या मातीतही झाडांची लागवड करता येते.
• तुटलेल्या किंवा खराब झालेल्या झाडांसाठी ग्राफ्टिंग खूप फायदेशीर आहे.

ग्राफ्टिंग कधी करावी?

जर तुम्हाला ग्राफ्टिंग करायची असेल, तर वसंत ऋतू हा सर्वोत्तम काळ मानला जातो. जास्त उष्णता, थंडी आणि पावसात तुमची मेहनत वाया जाऊ शकते.

ग्राफ्टिंग कशी करावी? (How to do Grafting)

• जर तुम्ही झाडांची ग्राफ्टिंग करण्याचा विचार करत असाल, तर या 8 गोष्टी तुम्हाला नक्कीच माहित असायला हव्यात:
• ग्राफ्टिंगसाठी नेहमी निरोगी आणि हिरव्यागार झाडाचे रूटस्टॉक आणि सायन निवडा. जर तुम्ही कमकुवत मुळांचे झाड निवडले, तर चांगला परिणाम मिळण्याची शक्यता जवळपास नसते.
• ज्या दोन झाडांना तुम्ही जोडणार आहात, त्यांच्या फांद्यांची जाडी जवळपास सारखी असावी.
• ग्राफ्टिंग नेहमी थोड्या थंड वातावरणातच करा.
• फांदी कापण्यासाठी स्वच्छ आणि धारदार ब्लेडचा वापर करा.
• कापलेला भाग नेहमी सरळ आणि गुळगुळीत असावा, जेणेकरून दोन्ही भाग एकमेकांना व्यवस्थित चिकटतील.
• काप दिल्यानंतर, ग्राफ्टिंग टेप किंवा पॉलिथिनच्या पट्टीने तो भाग घट्ट बांधा, जेणेकरून हवा आत जाणार नाही.
• ग्राफ्टिंग केलेलं झाड सावलीत ठेवा आणि माती थोडी ओलसर ठेवा.
• जर 10-15 दिवसांत नवीन कोंब फुटायला लागले, तर समजा तुमची ग्राफ्टिंग यशस्वी झाली!