New Rules: परत म्हणू नका सांगितलं नाही! १ एप्रिलपासून बदलणार घरभाड्याचे नियम; तुमची एक चूक पडेल महाग!

New Rules: १ एप्रिल २०२६ पासून लागू होणाऱ्या नवीन आयकर नियमांनुसार, घरभाडे भत्ता (HRA) सवलतीसाठी आता केवळ भाडेपावती पुरेशी नाही. कर्मचाऱ्यांना आता 'फॉर्म १२४' द्वारे घरमालकाशी असलेले नाते उघड करणे बंधनकारक असेल.

परत म्हणू नका सांगितलं नाही! १ एप्रिलपासून बदलणार घरभाड्याचे नियम

मुंबई: जर तुम्ही नोकरी करत असाल आणि टॅक्स वाचवण्यासाठी घरभाडे भत्ता (HRA) क्लेम करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून लागू होणाऱ्या नवीन आयकर अधिनियम २०२५ अंतर्गत, HRA सवलत मिळवण्याच्या प्रक्रियेत मोठे बदल करण्यात आले आहेत. आता केवळ भाड्याची पावती देऊन चालणार नाही, तर तुम्हाला तुमच्या घरमालकाशी असलेले नातेही सरकारला सांगावे लागणार आहे. 

काय आहे नवीन 'फॉर्म १२४'?

सरकारने प्रस्तावित केलेल्या नवीन नियमांनुसार, आता 'फॉर्म १२४' (Form 124) भरताना कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या घरमालकाची सविस्तर माहिती देणे बंधनकारक असेल. यामध्ये घरमालकाचे नाव, पत्ता, पॅन कार्ड नंबर आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे तुमचे त्यांच्याशी असलेले नाते स्पष्ट करावे लागेल. 

खोट्या भाडेपावत्यांना बसणार चाप

अनेक करदाते टॅक्स वाचवण्यासाठी आपल्या आई-वडिलांच्या किंवा जवळच्या नातेवाईकांच्या नावाने खोट्या भाडेपावत्या सादर करतात. नवीन नियमांमुळे अशा व्यवहारांमध्ये पारदर्शकता येईल. नातेसंबंध उघड करणे अनिवार्य झाल्यामुळे, आयकर विभागाला अशा दाव्यांची पडताळणी करणे आता अधिक सोपे होणार आहे. 

नातेवाईकांना भाडे देताना 'या' ३ गोष्टी लक्षात ठेवा

कुटुंबातील सदस्यांना भाडे देण्यावर कोणतीही बंदी नाही, परंतु नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

१. वैध भाडेकरार: घरमालक नातेवाईक असला तरीही रीतसर 'रेंट ॲग्रीमेंट' असणे गरजेचे आहे.

२. बँकिंग व्यवहार: भाड्याचे पैसे रोख (Cash) न देता शक्यतो बँक ट्रान्सफर किंवा चेकद्वारे द्या, जेणेकरून तुमच्याकडे व्यवहाराचा पुरावा असेल.

३. घरमालकाचा टॅक्स: तुम्ही दिलेले भाडे घरमालकाने (उदा. आई किंवा वडील) त्यांच्या आयकर विवरणपत्रात (ITR) 'उत्पन्न' म्हणून दाखवणे आवश्यक आहे. 

का करण्यात आला हा बदल?

कर तज्ज्ञांच्या मते, अनेक उच्च उत्पन्न गटातील व्यक्ती करचोरीसाठी चुकीच्या मार्गाने HRA क्लेम करतात. नवीन ड्राफ्ट नियमांमुळे खऱ्या करदात्यांना त्रास होणार नाही, परंतु करचोरी करणाऱ्यांवर अंकुश बसेल. 

महत्त्वाची टीप

नवीन आर्थिक वर्ष सुरू होण्यापूर्वीच आपल्या भाडे कराराची आणि कागदपत्रांची पूर्तता करून घ्या, जेणेकरून ऐनवेळी तुमची टॅक्स सवलत नाकारली जाणार नाही.