Lactose Intolerance: दूध प्यायल्यावर गॅस होतो, पोट बिघडतं? मग हे नक्की वाचा!
सार
दूध पिणं तुमच्यासाठी चांगलं आहे की नाही, हे तुमचं शरीर दुधातली लॅक्टोज नावाची नैसर्गिक साखर कशी पचवतं यावर अवलंबून आहे.
दूध म्हणजे प्रोटीन, कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन्सचा खजिना, त्यामुळे आपल्या रोजच्या आहारात दुधाला खूप महत्त्व आहे. पण प्रत्येकालाच दूध पचतं असं नाही. दूध तुमच्यासाठी चांगलं आहे की नाही, हे तुमचं शरीर दुधातली 'लॅक्टोज' नावाची नैसर्गिक साखर कशी पचवतं यावर अवलंबून आहे.
प्रत्येकाला दूध का पचत नाही?
लहानपणी आपण आईचं दूध पितो आणि नंतर प्राण्यांच्या दुधाकडे वळतो. पण प्राण्यांचं दूध पचवण्याची प्रत्येकाची क्षमता वेगवेगळी असते. आपल्या शरीरात 'लॅक्टेझ' नावाचं एक एन्झाइम असतं, जे दुधातल्या लॅक्टोजचं विघटन करून ते पचायला सोपं करतं. ज्यांच्या शरीरात हे एन्झाइम पुरेशा प्रमाणात तयार होत नाही, त्यांना 'लॅक्टोज इन्टॉलरन्स'चा (Lactose Intolerance) त्रास होतो.
लॅक्टोज इन्टॉलरन्सची मुख्य लक्षणं
दूध प्यायल्यावर तुम्हाला त्रास होत असेल, तर याचा अर्थ दूध खराब आहे असा नाही, तर तुमचं शरीर ते पचवू शकत नाहीये. याची मुख्य लक्षणं खालीलप्रमाणे आहेत:
- पोट फुगल्यासारखं वाटणं
- गॅस होणं
- पोटात दुखणं आणि अस्वस्थ वाटणं
- जुलाब होणं
मग दूध पिणं पूर्णपणे बंद करायचं का?
जर तुम्हाला दूध प्यायल्यावर कोणताही त्रास होत नसेल, तर ते बंद करण्याची गरज नाही. पण जर तुम्हाला सतत पचनाच्या समस्या येत असतील, तर दूध टाळल्याने तुमच्या शरीरात पोषक तत्वांची कमतरता होणार नाही. दही, पनीर, चीज यामध्ये लॅक्टोजचं प्रमाण खूप कमी असतं, त्यामुळे 'लॅक्टोज इन्टॉलरन्स' असलेल्या लोकांनाही हे पदार्थ सहज पचतात. दुधाऐवजी बदाम, अंडी यांसारखे पदार्थ खाणं हा एक चांगला पर्याय आहे.