
Kunal Shah मुंबई: जगातल्या सगळ्यात लोकप्रिय मेसेजिंग ॲप व्हॉट्सॲपच्या नवीन ग्लोबल प्रमुखपदी कुणाल शाह यांची नियुक्ती झाली आहे. ही बातमी भारताच्या स्टार्टअप विश्वासाठी एक मोठी अभिमानाची गोष्ट आहे. फिनटेक क्षेत्रात कुणाल शाह हे एक मोठं नाव आहे. CRED या प्रसिद्ध कंपनीचे ते संस्थापक आहेत. विशेष म्हणजे, व्हॉट्सॲपची मूळ कंपनी असलेल्या मेटाने CRED मध्ये ९०० मिलियन डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची घोषणा केल्यानंतर लगेचच ही महत्त्वाची नियुक्ती झाली आहे.
कुणाल शाह यांचा जन्म मुंबईत झाला. लहानपणापासूनच त्यांची विचार करण्याची पद्धत इतरांपेक्षा वेगळी होती. मुंबईच्या विल्सन कॉलेजमधून त्यांनी फिलॉसॉफीमध्ये (तत्त्वज्ञान) पदवी घेतली. त्यानंतर त्यांनी नरसी मोनजी इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट स्टडीज (NMIMS) मध्ये एमबीएसाठी प्रवेश घेतला. पण पारंपरिक शिक्षण पद्धतीपेक्षा आपल्याला स्वतंत्रपणे शिकायला जास्त आवडतं, हे त्यांच्या लक्षात आलं. त्यामुळे त्यांनी कोर्स अर्धवट सोडून उद्योजकतेच्या जगात पाऊल टाकलं.
आजच्यासारखे डिजिटल पेमेंटचे पर्याय भारतात सहज उपलब्ध नव्हते, तेव्हा कुणाल शाह यांनी 'फ्रीचार्ज' (FreeCharge) नावाचं प्लॅटफॉर्म सुरू केलं. मोबाईल रिचार्ज आणि डिजिटल पेमेंट सोपं करणं हा यामागचा उद्देश होता. बघता बघता हे ॲप प्रचंड लोकप्रिय झालं. फ्रीचार्जच्या यशामुळे कुणाल शाह यांचं नाव भारतातल्या मोठ्या टेक उद्योजकांमध्ये घेतलं जाऊ लागलं. फ्रीचार्जमधून यशस्वीपणे बाहेर पडल्यानंतर त्यांनी अनेक स्टार्टअप्समध्ये गुंतवणूकदार आणि सल्लागार म्हणून काम केलं. याच काळात त्यांनी ग्राहकांच्या आर्थिक वर्तणुकीचा खोलवर अभ्यास केला.
२०१८ मध्ये कुणाल शाह यांनी CRED ची स्थापना केली. वेळेवर क्रेडिट कार्डाची बिलं भरणाऱ्या प्रामाणिक ग्राहकांना काहीतरी बक्षीस मिळालं पाहिजे, या विचारातून या कंपनीचा जन्म झाला. सुरुवातीला त्यांनी स्वतःच्या बचतीतून १० लाख डॉलर्सची गुंतवणूक करून ही कंपनी सुरू केली. नंतर हळूहळू पेमेंट, कर्ज, विमा, गुंतवणूक, ई-कॉमर्स आणि क्रेडिट कार्ड सेवा अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये कंपनीने विस्तार केला.
कंपनीच्या आकडेवारीनुसार, आज CRED प्लॅटफॉर्मचे सुमारे १.७ कोटी सदस्य आहेत. या कंपनीने जगभरातील गुंतवणूकदारांकडून ९०० मिलियन डॉलर्सपेक्षा जास्त निधी उभारला आहे. कंपनी वार्षिक सुमारे ३२५ मिलियन डॉलर्सचा महसूल मिळवते. विशेष म्हणजे, २०२६ मध्ये कंपनीने पहिल्यांदाच नफा मिळवणारी तिमाही नोंदवली, जे एक मोठं यश मानलं जातं.
व्हॉट्सॲपच्या पुढच्या टप्प्यातील वाढीसाठी मेटा एका अशा नेत्याच्या शोधात होती, ज्यांच्याकडे जागतिक दृष्टिकोन आणि प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंटचा अनुभव असेल. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा (AI) प्रभाव वाढत असताना नवीन संधी शोधून त्या प्रत्यक्षात आणण्याची क्षमता असलेल्या नेत्याची कंपनीला गरज होती. मेटाचे चीफ प्रॉडक्ट ऑफिसर ख्रिस कॉक्स यांच्या मते, कुणाल शाह यांची उद्योजक वृत्ती आणि ग्राहकांच्या गरजा समजून घेण्याची क्षमता यामुळे ते या पदासाठी सर्वात योग्य उमेदवार ठरले.
ही नवीन जबाबदारी स्वीकारण्यासाठी कुणाल शाह CRED च्या दैनंदिन कामकाजातून बाजूला होतील. मात्र, कंपनीतील एक प्रमुख शेअरहोल्डर म्हणून ते कायम राहतील. ते आता मेटाच्या कॅलिफोर्निया येथील मुख्यालयात स्थायिक होतील. जगभरातील ३ अब्ज पेक्षा जास्त युझर्स असलेल्या व्हॉट्सॲपच्या भविष्यातील वाढीची आणि नवीन तंत्रज्ञानाची जबाबदारी आता त्यांच्यावर असेल.
फ्रीचार्जमधून सुरुवात करून CRED द्वारे यशाचं शिखर गाठणारे कुणाल शाह आता जगातल्या सर्वात प्रभावी डिजिटल प्लॅटफॉर्मपैकी एकाचं नेतृत्व करणार आहेत. भारतीय स्टार्टअप क्षेत्राला जागतिक पातळीवर नेणारा हा एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.