Kitchen Tips: उन्हाळा आला की आंब्याचा सिझन सुरू होतो. पण सिझन संपल्यावर आंब्याची चव आठवून जीव कासावीस होतो. पण खाली सांगितलेल्या पद्धतीने कैरीच्या फोडी बनवून ठेवल्या, तर तुम्ही वर्षानुवर्षे त्याची चव घेऊ शकता.
आंध्र-ओडिशा सीमेवरच्या पदार्थांमध्ये 'अंबुला' (मिठात मुरवून वाळवलेल्या आंब्याच्या फोडी) या पारंपरिक पदार्थाला खास स्थान आहे. कच्च्या कैऱ्या उन्हात वाळवून हा पदार्थ तयार करतात. उन्हाळ्यात मिळणाऱ्या कैऱ्या सिझन संपल्यावरही वापरण्याची ही एक भारी पद्धत आहे. आंबट चवीसाठी डाळ, सार आणि भाज्यांमध्ये अंबुलाचा भरपूर वापर होतो. विशेषतः माशांच्या कालवणात (फिश करी) तर याची चव अप्रतिम लागते. योग्य पद्धतीने बनवल्यास हे महिनोनमहिने नाही, तर वर्षानुवर्षे टिकतं.
26
अंबुला बनवण्याची कृती
अंबुला बनवण्यासाठी सगळ्यात आधी चांगल्या कच्च्या आणि कडक कैऱ्या निवडा. त्या स्वच्छ धुवून घ्या आणि पूर्णपणे कोरड्या होऊ द्या. ओलावा राहिल्यास वाळवताना बुरशी लागण्याचा धोका असतो. त्यानंतर कैरीच्या लहान फोडी करून घ्या. कोईजवळचा जो कडक भाग असतो, त्या फोडी घेतल्या तर त्या चांगल्या वाळतात आणि जास्त काळ टिकतात.
36
मीठ आणि हळदीचे प्रमाण
आता या फोडी एका भांड्यात घ्या आणि त्यात चवीनुसार मीठ घाला. साधारण 4-5 कैऱ्यांसाठी 2 मोठे चमचे मीठ पुरेसं होतं. थोडी हळद घातल्यास रंगही छान येतो. आता या फोडींना मीठ-हळद लावून झाकण ठेवा आणि एक दिवस मुरू द्या. यामुळे फोडींमधला ओलावा बाहेर येतो आणि त्या वाळवायला सोप्या जातात.
आता या फोडी कडक उन्हात वाळवायच्या. कमीत कमी 4 ते 5 दिवस चांगल्या वाळू द्या. फोडी पूर्णपणे सुकल्या पाहिजेत आणि कुरकुरीत झाल्या पाहिजेत. मध्ये-मध्ये त्यांना उलट-पालट करत राहा, म्हणजे सगळ्या बाजूंनी व्यवस्थित वाळतील. फोडींमध्ये अजिबात ओलसरपणा राहता कामा नये, नाहीतर त्या खराब होऊ शकतात.
56
वाळल्यावर काचेच्या बरणीत किंवा एअरटाईट डब्यात भरा
फोडी पूर्णपणे वाळल्यानंतर त्यांना काचेच्या बरणीत किंवा एअरटाईट डब्यात भरून ठेवा. या बरणीला ओल्या हाताचा स्पर्श होऊ देऊ नका, म्हणजे फोडी खूप काळ टिकतील. वापरताना नेहमी कोरडा चमचाच वापरा.
66
कोणत्या पदार्थांसाठी वापराल या फोडी
या वाळवलेल्या आंब्याच्या फोडींची खासियत म्हणजे, यांची चव साध्या कैरीपेक्षा थोडी वेगळी, जास्त तीव्र आणि चटपटीत आंबट असते. डाळीत किंवा आमटीत फक्त एक-दोन फोडी टाकल्या तरी पदार्थाची चवच बदलते. विशेषतः फिश करी, डाळ आणि सार यांसारख्या पदार्थांमध्ये या फोडी वापरल्यास त्याला एक अस्सल चव येते.