Kitchen Oil: आपण भारतीय स्वयंपाकात, विशेषतः लोणच्यासाठी मोहरीचं तेल सर्रास वापरतो. पण अमेरिकेत या तेलावर बंदी आहे. असं का? आणि हे तेल वापरणं खरंच धोकादायक आहे का? जाणून घेऊया.
आपण रोजच्या जेवणात मोहरीचं तेल वापरतो. पण अमेरिकेत यावर बंदी आहे. तिथल्या बाजारात मिळणाऱ्या बाटल्यांवर 'फक्त बाह्य वापरासाठी' असं स्पष्ट लिहिलेलं असतं. जगभरात वापरल्या जाणाऱ्या या तेलावर अमेरिकेने अशी बंदी का घातली? हे तेल खरंच आरोग्यासाठी वाईट आहे का? तज्ज्ञ काय म्हणतात ते पाहूया.
24
हे तेल आरोग्यासाठी धोकादायक का?
अमेरिकेत मोहरीच्या तेलावर बंदी घालण्याचं मुख्य कारण म्हणजे त्यात असलेलं इरुसिक ॲसिड (Erucic Acid). यूएस फूड अँड ॲडमिनिस्ट्रेशन (FDA) नुसार, मोहरीच्या तेलात इरुसिक ॲसिडचं प्रमाण खूप जास्त असतं. 1970 च्या दशकात झालेल्या एका संशोधनात असं दिसून आलं की, या ॲसिडच्या अतिसेवनाने हृदयाच्या स्नायूंमध्ये चरबी जमा होऊ शकते. त्यामुळेच अमेरिका आणि इतर अनेक देशांनी हे तेल आरोग्यासाठी धोकादायक मानून त्यावर बंदी घातली.
34
... तरीही हृदयरोग्यांची वाढती संख्या
अमेरिकन हार्ट असोसिएशनच्या मते, मोहरीच्या तेलावर बंदी असूनही अमेरिकेत हृदयविकाराने त्रस्त लोकांची संख्या वाढतच आहे. सर्वेक्षणांनुसार, दरवर्षी सुमारे ९,३३,७८२ लोक हृदयविकाराने मरण पावतात. यामागे मोहरीचं तेल हे कारण नसून, तिथली जीवनशैली आहे. त्यांच्या आहारात फॅट्स आणि साखरेचं प्रमाण जास्त असतं. लठ्ठपणा, धूम्रपान आणि जास्त कॅलरीयुक्त आहारामुळे तिथे आरोग्याच्या समस्या वाढत आहेत.
खरं तर, मोहरीचं तेल हृदयाच्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर आहे. यात मोनोअनसॅचुरेटेड आणि पॉलीअनसॅचुरेटेड फॅटी ॲसिड भरपूर असतात, जे शरीरातील चांगलं कोलेस्ट्रॉल वाढवून वाईट कोलेस्ट्रॉल कमी करतात. इतकंच नाही, तर यात अँटी-इंफ्लेमेटरी आणि अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्मही आहेत. यामुळे रोगप्रतिकारशक्ती आणि पचनक्रिया सुधारते. पण हे फायदे तेव्हाच मिळतात जेव्हा तुम्ही तेलाचा वापर प्रमाणात करता. तरीही, अमेरिकेसारख्या देशांमध्ये आजही याचा वापर फक्त सॅलड ड्रेसिंग किंवा बॉडी मसाजसाठीच केला जातो.