Jio IPO : जिओचा आयपीओ अवघ्या १०० मिनिटांत फुल्ल, गुंतवणूकदारांच्या उड्या; जाणून घ्या सविस्तर

जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा ३०,२१३ कोटी रुपयांचा आयपीओ २१ ऑक्टोबरला खुला झाला आणि अवघ्या १०० मिनिटांत तो पूर्णपणे सबस्क्राईब झाला. क्वालिफाईड इन्स्टिट्यूशनल बायर्सनी (QIB) यात जोरदार खरेदी केली. १९.७५ कोटी शेअर्ससाठी तब्बल २५ कोटी शेअर्सची मागणी आली असून, सध्या हा आयपीओ १.२७ पट भरला आहे.

मुंबई : जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा आयपीओ (IPO) बुधवारी, २१ ऑक्टोबरला खुला झाला. विशेष म्हणजे, मार्केट उघडल्यानंतर अवघ्या १०० मिनिटांतच तो पूर्णपणे सबस्क्राईब झाला. क्वालिफाईड इन्स्टिट्यूशनल बायर्सनी (QIBs) यात मोठी गुंतवणूक केली आहे. ३०,२१३ कोटी रुपयांचा हा देशातला आतापर्यंतचा सर्वात मोठा आयपीओ ठरणार आहे. २३ ऑक्टोबरपर्यंत गुंतवणूकदारांना यात पैसे लावता येतील. जिओ आता फक्त टेलिकॉम कंपनी राहिलेली नाही, तर एआय (AI) आणि क्लाउड सर्व्हिसेसच्या जोरावर कंपनी किती मोठी झेप घेतेय, याकडे सगळ्या मार्केटचं लक्ष लागलंय.

पहिल्याच दिवशी एवढी मागणी का आली?

नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंजच्या (NSE) आकडेवारीनुसार आणि ANI ने दिलेल्या वृत्तानुसार, रिपोर्टिंगच्या वेळेपर्यंत जिओचा आयपीओ १.२७ पट भरला होता. कंपनीने १९.७५ कोटी शेअर्स विक्रीसाठी ठेवले होते, पण गुंतवणूकदारांनी तब्बल २५ कोटी शेअर्ससाठी बोली लावली. यासाठी एकूण १३.५६ लाख अर्ज आले आहेत.

मोठ्या आर्थिक संस्था आणि म्युच्युअल फंड्स म्हणजेच क्वालिफाईड इन्स्टिट्यूशनल बायर्सनी (QIBs) यात आघाडी घेतली. अँकर गुंतवणूकदार वगळता त्यांच्यासाठी राखीव असलेला कोटा ३.८६ पट सबस्क्राईब झाला. त्यांच्यासाठी ४.९० कोटी शेअर्स उपलब्ध होते, पण मागणी तब्बल १८.९१ कोटी शेअर्सची आली.

दुसरीकडे, नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्सनी (NIIs) थोडा सावध पवित्रा घेतलेला दिसतोय. यात हाय-नेटवर्थ व्यक्ती आणि कॉर्पोरेट कंपन्या येतात. त्यांचा कोटा ०.४१ पट भरला. १० लाख रुपयांपेक्षा जास्त रकमेच्या अर्जांसाठी ०.३४ पट, तर १० लाखांपेक्षा कमी रकमेच्या अर्जांसाठी ०.५४ पट सबस्क्रिप्शन मिळालं.

या आकडेवारीवरून एक गोष्ट क्लिअर होतेय की, मोठ्या संस्थांनी जिओच्या आयपीओवर चांगलाच विश्वास दाखवलाय. पण सामान्य आणि नॉन-इन्स्टिट्यूशनल गुंतवणूकदारांचा प्रतिसाद अजूनही थोडा संथ आहे. अर्थात, बोली बंद होईपर्यंत हे आकडे बदलू शकतात.

जिओ प्लॅटफॉर्म्स आयपीओचे महत्त्वाचे तपशील काय आहेत?

हा आयपीओ २१ ऑक्टोबरला खुला झाला असून २३ ऑक्टोबरला बंद होईल. कंपनीने एका शेअरची किंमत १,०६५ ते १,११९ रुपये इतकी निश्चित केली आहे. एका लॉटमध्ये १२ शेअर्स मिळतील. जर तुम्ही अप्पर बँडनुसार (१,११९ रुपये) अर्ज केला, तर एका लॉटसाठी तुम्हाला १३,४२८ रुपये मोजावे लागतील (इतर टॅक्स सोडून).

या आयपीओच्या माध्यमातून जिओ प्लॅटफॉर्म्स ३०,२१३ कोटी रुपये उभे करणार आहे. हा पूर्णपणे 'फ्रेश इश्यू' आहे. म्हणजेच, यात 'ऑफर-फॉर-सेल' (OFS) नाही. कंपनीचे जुने प्रमोटर्स किंवा भागधारक त्यांचे शेअर्स विकत नाहीतयेत.

२०२४ मध्ये ह्युंदाई मोटर इंडियाने २७,८७० कोटी रुपयांचा आयपीओ आणला होता. जिओचा आयपीओ हा रेकॉर्ड मोडून देशातला सर्वात मोठा आयपीओ ठरणार आहे. अप्पर प्राइस बँडचा विचार केला, तर जिओ प्लॅटफॉर्म्सचं एकूण व्हॅल्युएशन जवळपास १०८ अब्ज डॉलर्सच्या घरात जातं.

अँकर गुंतवणूकदारांची एवढी चर्चा का?

सर्वसामान्यांसाठी आयपीओ खुला होण्याआधीच अँकर गुंतवणूकदारांनी यात जोरदार पैसे लावले. त्यामुळे पहिल्याच दिवशी आयपीओला एवढा चांगला प्रतिसाद मिळाला.

जिओ प्लॅटफॉर्म्सने २१२ अँकर गुंतवणूकदारांना १,११९ रुपये प्रति शेअर या दराने सुमारे ८,११० कोटी रुपयांचे शेअर्स दिले आहेत. कंपनीने आधीच सांगितलं होतं की, अँकर कोट्यासाठी तब्बल २.५ लाख कोटी रुपयांची मागणी आली होती. उपलब्ध शेअर्सच्या तुलनेत ही मागणी ३० पटीने जास्त होती.

या गुंतवणूकदारांमध्ये जागतिक ॲसेट मॅनेजर्स, देशांतर्गत म्युच्युअल फंड्स, सॉव्हरिन वेल्थ फंड्स, पेन्शन संस्था आणि भारतीय फॅमिली ऑफिसेसचा समावेश आहे. अँकर गुंतवणूकदार म्हणजे अशा मोठ्या संस्था ज्यांना सर्वसामान्यांच्या आधी शेअर्स दिले जातात.

या मोठ्या संस्थांनी दाखवलेला रस बघता, मार्केटमध्ये या आयपीओबद्दल किती उत्सुकता आहे हे दिसून येतं. पण फक्त अँकर गुंतवणूकदारांच्या मागणीवरून शेअर बाजारात लिस्टिंग कसं होईल, हे ठरवता येत नाही.

जिओ स्वतःला टेक्नॉलॉजी कंपनी का म्हणवून घेतंय?

आयपीओच्या आकड्यांपलीकडे जाऊन बघितलं, तर जिओ प्लॅटफॉर्म्स गुंतवणूकदारांना एक वेगळाच मेसेज देतंय. आम्ही फक्त एक टेलिकॉम ऑपरेटर नाही, तर एक टेक कंपनी आहोत, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

कंपनीचे व्यवस्थापकीय संचालक आकाश अंबानी यांनी स्पष्ट केलंय की, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), क्लाउड कम्प्युटिंग आणि डिजिटल सर्व्हिसेसच्या माध्यमातून कंपनीचा विस्तार करण्याचा त्यांचा प्लॅन आहे. त्यांनी कंपनीच्या इन-हाऊस 5G कोअर, क्लाउड-नेटिव्ह रेडिओ ॲक्सेस नेटवर्क आणि सॉफ्टवेअर प्लॅटफॉर्मचा विशेष उल्लेख केला. सध्या जिओचे ५३३.३ दशलक्ष (५३.३३ कोटी) ग्राहक आहेत.

“कनेक्टिव्हिटी हे आमच्या प्लॅटफॉर्मवरचं पहिलं प्रॉडक्ट होतं. आता आम्ही त्यावर डिजिटल सर्व्हिसेस, एआय आणि क्लाउडचा पाया रचत आहोत,” असं आकाश अंबानी यांनी पीटीआय (PTI) शी बोलताना सांगितलं.

ही स्ट्रॅटेजी खूप महत्त्वाची आहे. कारण टेलिकॉम मार्केट आता बऱ्यापैकी स्थिर झालंय, त्यामुळे फक्त ग्राहक वाढवून चालणार नाही. जिओचा पुढचा मोठा नफा हा एंटरप्राइज सर्व्हिसेस, क्लाउड कम्प्युटिंग आणि एआयमधूनच येणार आहे.

गुंतवणूकदारांनी आता काय करावं?

हा आयपीओ २३ ऑक्टोबरपर्यंत खुला आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांकडे अजून वेळ आहे. येत्या काही दिवसांत रिटेल आणि इतर कॅटेगरीमध्ये किती अर्ज येतात, यावर बरंच काही अवलंबून असेल.

पण एक गोष्ट लक्षात ठेवा, आयपीओला चांगली मागणी आली म्हणजे लिस्टिंगला मोठा फायदा होईलच असं नाही. गुंतवणूकदारांनी जिओ प्लॅटफॉर्म्सची आर्थिक स्थिती, त्यांचे भविष्यातले प्लॅन्स आणि मार्केटमधली स्पर्धा या सगळ्याचा अभ्यास करणं गरजेचं आहे.

जिओ आपल्या एवढ्या मोठ्या कस्टमर बेसचा आणि टेक्नॉलॉजीचा वापर करून बिझनेस कसा वाढवणार, हा खरा प्रश्न आहे. आयपीओचे अंतिम आकडे गुंतवणूकदारांचा कल दाखवतील, पण शेअर बाजारात कंपनीची खरी परीक्षा लिस्टिंगनंतरच सुरू होईल.

(एजन्सीच्या इनपुट्ससह)