खरं सांगायचं तर, अनेक घरमालक सिक्युरिटी डिपॉझिट परत न देण्यासाठी काही ना काही कारणं शोधून काढतात. घराचं नुकसान केलंय, असं कारण ते नेहमी पुढे करतात. तुम्हीही अशा परिस्थितीत अडकला असाल, तर कायदेशीररित्या तुम्ही काय करू शकता, हे जाणून घ्या.
घरमालकाने सिक्युरिटी डिपॉझिट परत देण्यास नकार दिल्यास काय करावे?
जे लोक भाड्याच्या घरात राहिले आहेत, त्यांना ही समस्या चांगलीच माहीत आहे. खरी अडचण घर सोडण्याच्या वेळी सुरू होते. अनेक घरमालक तुमचं सिक्युरिटी डिपॉझिट परत न करण्यासाठी अचानक कोणतंही कारण शोधून काढतात.
211
तुमचे हक्क जाणून घ्या
कधीकधी घरमालक मोठी रक्कम कापून घेतात किंवा डिपॉझिट परत देण्यास पूर्णपणे नकार देतात. यासाठी ते घराच्या नुकसानीचं कारण देतात. अशावेळी भाडेकरूंना त्यांचे हक्क माहीत नसल्याने त्यांचं आर्थिक नुकसान होतं. तज्ज्ञांच्या मते, जर भाडेकरूने सर्व देणी वेळेवर दिली असतील आणि घराची व्यवस्थित काळजी घेतली असेल, तर घरमालक मनमानीपणे डिपॉझिट रोखून धरू शकत नाही.
311
सिक्युरिटी डिपॉझिट म्हणजे काय?
सिक्युरिटी डिपॉझिट म्हणजे भाडेकरू घरमालकाला घर भाड्याने घेण्यापूर्वी देणारी एक ठराविक रक्कम. भविष्यात होणारं नुकसान, न भरलेलं भाडं किंवा भाडेकराराचा भंग झाल्यास सुरक्षेसाठी ही रक्कम घेतली जाते. भाडेकरार संपल्यानंतर ही रक्कम परत करणं अपेक्षित असतं.
कधीकधी घरमालक पेंटिंग किंवा साफसफाईसारख्या किरकोळ गोष्टींसाठी मोठी रक्कम कापून घेतात. तज्ज्ञांच्या मते, घराच्या सामान्य किंवा रोजच्या वापरामुळे होणारी झीज ही 'नुकसान' या प्रकारात मोडत नाही. त्यामुळे यासाठी डिपॉझिटमधून पैसे कापता येत नाहीत.
511
घरमालक पैसे कधी कापू शकतो?
काही विशिष्ट परिस्थितीत घरमालक कायदेशीररित्या डिपॉझिटमधून पैसे कापू शकतो. यामध्ये न भरलेलं भाडं, वीज किंवा मेंटेनन्स बिल, फर्निचर किंवा घराचं मोठं नुकसान आणि करारात नमूद केलेल्या दुरुस्तीचा खर्च यांचा समावेश असतो.
611
स्पष्ट स्पष्टीकरण देणे आवश्यक आहे
कोणताही पुरावा किंवा लेखी तपशील दिल्याशिवाय डिपॉझिट परत करण्यास नकार देणे बेकायदेशीर आहे. जर घरमालकाने काही पैसे कापले किंवा डिपॉझिट परत केले नाही, तर त्याबद्दल स्पष्टीकरण देणं त्यांचं बंधनकारक आहे.
711
भाडेकरूने प्रथम काय करावे?
जर तुमचं डिपॉझिट परत मिळालं नाही, तर सर्वात आधी तुमचा भाडेकरार (rental agreement) काळजीपूर्वक वाचा. त्यात डिपॉझिटची रक्कम, ती परत करण्याची अंतिम मुदत आणि पैसे कापण्याचे नियम याबद्दल माहिती असेल. अनेक करारांमध्ये १५ ते ६० दिवसांच्या आत डिपॉझिट परत करावं, असं नमूद केलेलं असतं.
811
संबंधित पुरावे जपून ठेवा
भाडेकरूंनी सर्व महत्त्वाचे पुरावे जपून ठेवले पाहिजेत. यामध्ये भाड्याच्या पावत्या, बँक व्यवहारांचे रेकॉर्ड, वीज आणि पाणी बिल, व्हॉट्सॲप चॅट्स, ईमेल आणि घर सोडताना काढलेले घराचे फोटो आणि व्हिडिओ यांचा समावेश होतो.
911
कायदेशीर कारवाई करणे
कायदेशीर कारवाई करणं हा देखील एक पर्याय आहे. बोलणी करून प्रश्न सुटत नसेल, तर तुम्ही तुमच्या डिपॉझिटसाठी लेखी मागणी करू शकता. गरज पडल्यास, वकिलामार्फत कायदेशीर नोटीसदेखील पाठवू शकता.
1011
पोलिसांत तक्रार
तज्ज्ञांच्या मते, अनेक प्रकरणांमध्ये तुम्ही हाऊसिंग सोसायटी किंवा RWA च्या मदतीने वाद मिटवू शकता. पण, जर घरमालक मुद्दाम तुमचे पैसे अडवत असेल किंवा तुम्हाला धमकावत असेल, तर तुम्ही पोलीस तक्रार दाखल करू शकता किंवा ग्राहक मंच (consumer forum) किंवा दिवाणी न्यायालयात (civil court) जाऊ शकता.
1111
योग्य कागदपत्रे
काही सामान्य चुका टाळणं महत्त्वाचं आहे. नेहमी लेखी भाडेकरार करण्याचा आग्रह धरा आणि पेमेंट रोख रकमेऐवजी बँकेद्वारे करा. पावतीशिवाय पैसे दिल्यास नंतर समस्या येऊ शकते. तसेच, घर सोडताना घराच्या स्थितीचे फोटो आणि व्हिडिओ नेहमी काढून ठेवा. तज्ज्ञांच्या मते, थोडी सावधगिरी बाळगल्यास आणि योग्य कागदपत्रं जवळ ठेवल्यास भाडेकरू सहजपणे आपलं डिपॉझिट परत मिळवू शकतात.
