EV Star Rating: इलेक्ट्रिक गाड्यांसाठी स्टार रेटिंग सुरू! पण भारतातील एकही ई-स्कूटर ५-स्टार नाही; जाणून घ्या काय आहे कारण?

ब्युरो ऑफ एनर्जी एफिशियन्सी (BEE) इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या एनर्जी एफिशियन्सीसाठी लवकरच एक नवीन स्टार रेटिंग सिस्टीम लागू करणार आहे. विजेच्या वापराच्या आधारावर गाड्यांना १ ते ५ स्टार रेटिंग दिले जाईल. यामुळे ग्राहकांना चांगली गाडी निवडण्यास मदत होईल.

नवी इलेक्ट्रिक स्कूटर किंवा बाईक घेण्याचा विचार करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी आहे. लवकरच इलेक्ट्रिक दुचाकींनाही त्यांच्या वीज वापराच्या आधारावर स्टार रेटिंग दिलं जाणार आहे. 'बिझनेस स्टँडर्ड'च्या रिपोर्टनुसार, ऊर्जा मंत्रालयाच्या अंतर्गत येणाऱ्या ब्युरो ऑफ एनर्जी एफिशियन्सी (BEE) ने यासाठी एक मसुदा तयार केला आहे. आपण जसं फ्रिज किंवा एसी घेताना स्टार रेटिंग बघतो, अगदी तसंच आता इलेक्ट्रिक स्कूटर आणि बाईक्ससाठीही होणार आहे. या सिस्टीममध्ये गाडीच्या वीज वापराच्या आधारावर १ ते ५ स्टार दिले जातील.

कोणाला मिळणार 5-स्टार रेटिंग?

या मसुद्यानुसार, १०० किलोमीटर चालवण्यासाठी गाडी किती वीज वापरते, यावर रेटिंग ठरेल.

• 1-स्टार रेटिंग: ज्या गाड्या १०० किलोमीटरसाठी ३.२४ ते ३.७८ kWh वीज वापरतील.
• 2-स्टार रेटिंग: ज्या गाड्या २.६९ kWh पेक्षा जास्त पण ३.२४ kWh पेक्षा कमी वीज वापरतील.
• 3-स्टार रेटिंग: ज्या गाड्या २.१५ ते २.६९ kWh वीज वापरतील.
• 4-स्टार रेटिंग: ज्या गाड्या १.६ ते २.१५ kWh वीज वापरतील.
• 5-स्टार रेटिंग: ज्या गाड्या १०० किलोमीटरसाठी १.६ kWh पेक्षा कमी वीज वापरतील, त्यांना सर्वात जास्त म्हणजे ५-स्टार रेटिंग मिळेल.

सध्याच्या गाड्यांपैकी फक्त १% गाड्या 4-स्टारच्या लायकीच्या

ब्युरो ऑफ एनर्जी एफिशियन्सी (BEE) च्या मते, सध्याच्या नियमांनुसार भारतात विकल्या जाणाऱ्या इलेक्ट्रिक दुचाकींपैकी २६% गाड्यांना १-स्टार, ५५% गाड्यांना २-स्टार आणि १८% गाड्यांना ३-स्टार रेटिंग मिळेल. धक्कादायक बाब म्हणजे, फक्त १% मॉडेल्स ४-स्टार कॅटेगरीमध्ये बसतात आणि सध्या एकही मॉडेल ५-स्टारच्या मानकांची पूर्तता करत नाही. BEE चं म्हणणं आहे की, ५-स्टारसाठी जे मानक ठरवले आहेत, ते जगातल्या सर्वोत्तम परफॉर्मन्स देणाऱ्या मॉडेल्सवर आधारित आहेत.

BEE च्या आकडेवारीनुसार, भारत आणि जगातील सर्वोत्तम इलेक्ट्रिक दुचाकींच्या एनर्जी एफिशियन्सीमध्ये जवळपास १० टक्क्यांचा फरक आहे. हा मसुदा सध्या दुचाकी कंपन्या आणि संबंधित संघटनांना त्यांच्या सूचना आणि मतांसाठी पाठवण्यात आला आहे. अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी त्यांच्या सूचनांचा विचार केला जाईल.

२००६ मध्ये सुरू झाली होती स्टार लेबलिंग

BEE ने सांगितलं की, भारतात स्टार लेबलिंगची सुरुवात २००६ मध्ये झाली होती. आतापर्यंत ४१ उत्पादनांना हे रेटिंग लागू झालं आहे, ज्यात सीलिंग फॅन, कॉम्प्युटर, मायक्रोवेव्ह ओव्हन, इंडक्शन हॉब्स आणि एलपीजी स्टोव्ह यांचा समावेश आहे. या नव्या उपक्रमाचा उद्देश ग्राहकांना गाडीच्या वीज वापराविषयी, रेंज आणि कार्यक्षमतेबद्दल अचूक माहिती देणे, कंपन्यांना अधिक कार्यक्षम गाड्या बनवण्यासाठी प्रोत्साहन देणे आणि नवीन तंत्रज्ञानाच्या विकासाला चालना देणे हा आहे.

विशेष म्हणजे, BEE च्या डेटानुसार, भारतात इलेक्ट्रिक दुचाकींचा सरासरी वीज वापर १०० किलोमीटरसाठी २.६७ kWh आहे. हा आकडा जागतिक सरासरी (२.५२ kWh) पेक्षा जवळपास ६ टक्के जास्त आहे. तुलनेसाठी, युरोपमध्ये हा आकडा ३.८५ kWh, इंडोनेशियामध्ये २.३१ kWh, चीनमध्ये २.१ kWh आणि व्हिएतनाममध्ये १.८ kWh इतका आहे.