इडली-डोसा पीठ आंबवण्यासाठी निरोगी नैसर्गिक ई-कोलाय बॅक्टेरियाची गरज असते. हे बॅक्टेरिया आपल्या शरीरासाठी खूप महत्त्वाचे आहेत. विशेषतः आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियामुळे आपली पचनशक्ती वाढते.
साधारणपणे, इडली आणि डोशाचे पीठ आंबवण्यासाठी, वाटल्यानंतर ते रात्रभर ठेवावे लागते. तेव्हाच तुमचा डोसा किंवा इडली मऊ, चविष्ट आणि चांगली बनते. विशेषतः इडलीचे पीठ आंबले नाही तर इडली दगडासारखी बनते. तेच पीठ चांगले आंबले तर इडली स्पंजसारखी मऊ आणि चविष्ट होते. त्याचप्रमाणे डोशाचे पीठ चांगले आंबले तर कुरकुरीत डोसा तयार होतो.
25
पीठ लवकर आंबवण्यासाठी
पण कधीकधी आपल्याकडे वेळ नसताना, इडलीचे पीठ लवकर आंबवण्यासाठी आपण त्यात खाण्याचा सोडा घालतो. विशेषतः हॉटेल्समध्ये इडली-डोशाचे पीठ आंबवण्यासाठी खाण्याचा सोडा टाकला जातो. यामुळे पीठ लवकर आंबते असा काहींचा विश्वास आहे. पण डॉक्टरांच्या मते, पीठ झटपट आंबवण्यासाठी सोडा घालणे आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. यामुळे पोटाशी संबंधित आजार होऊ शकतात.
35
खाण्याच्या सोड्यामध्ये काय असतं?
विशेषतः खाण्याच्या सोड्यामध्ये कॅल्शियम कार्बोनेट आणि इतर ऍसिड तयार होतात. यामुळे आतड्यांचे आजार होऊ शकतात. इडलीच्या पिठात खाण्याचा सोडा घातल्यास ते काही तासांत आंबते. पण हानिकारक रसायनांमुळे आतड्यांमध्ये अल्सरसारखे आजारही होऊ शकतात.
यावर काही उपाय नाही, असे अनेकांना वाटते. पण अनेक तज्ज्ञांच्या मते, इडली-डोशाच्या पिठात थोडे आंबट ताक घातल्यास ते नैसर्गिकरित्या आंबते. इडली-डोसा पीठ आंबवण्यासाठी निरोगी नैसर्गिक ई-कोलाय बॅक्टेरियाची गरज असते. हे बॅक्टेरिया आपल्या शरीरासाठी खूप महत्त्वाचे आहेत. विशेषतः आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियामुळे आपली पचनशक्ती वाढते. म्हणूनच इडली-डोशाला प्रोबायोटिक अन्न म्हटले जाते.
55
इन्क्युबेटर वापरणे उत्तम
पण हॉटेल्स आणि इतर बेकर्समध्ये इडली-डोशाचे पीठ लवकर आंबवले जाते. खाण्याचा सोडा आणि फ्रूट सॉल्ट घालून पीठ कृत्रिमरित्या आंबवले जाते. पण असे केल्याने इडलीची चवही बदलते. नैसर्गिकरित्या आंबवलेल्या पिठानेच इडली-डोसा चविष्ट लागतो. पीठ आंबवण्यासाठी ते एका विशिष्ट तापमानात ठेवावे लागते. यासाठी इन्क्युबेटर वापरणे उत्तम. चांगल्या दर्जाची हॉटेल्स हेच करतात.