Home Tips: पाण्याचा प्रत्येक थेंब महत्त्वाचा आहे. पण आपल्याला नकळतपणे आपण घरात हजारो लिटर पाणी वाया घालवतो. पाणीटंचाईच्या या काळात पाणी वाचवणं फक्त पर्यावरणासाठीच नाही, तर पैसे वाचवण्यासाठीही गरजेचं आहे.
आपल्या नळात येणारं पाणी हे पिण्यायोग्य आणि शुद्ध असतं. याला 'सोन्यासारखं पाणी' म्हटलं तरी वावगं ठरणार नाही. मग झाडांना किंवा टॉयलेट फ्लशसाठी हे शुद्ध पाणी वापरणं गरजेचं आहे का? पाणी वाचवण्यासाठी 'कमी वापर, पुनर्वापर आणि पुनर्चक्रीकरण' हे सूत्र लक्षात ठेवा.
26
1. पाण्याची वापर कमी करणे
दात घासताना नळ चालू ठेवल्यास वर्षाला तब्बल 9,000 लिटर पाणी वाया जातं. विचार करा, एका गल्लीतील 70 घरांनी असं केलं तर एक ऑलिम्पिक स्विमिंग पूल भरेल इतकं पाणी वाया जाईल! त्यामुळे डिशवॉशर किंवा वॉशिंग मशीन पूर्ण भरल्यावरच वापरा.
36
2. शौचालयाच्या वापराबाबत जागरूक रहा
टॉयलेटच्या प्रत्येक फ्लशमागे किमान 4 ते 13 लिटर पाणी खर्च होतं. दिवसातून एकदा जरी फ्लश करणं टाळलं, तरी वर्षाला सरासरी 3,000 लिटर पाणी वाचू शकतं. तुमच्याकडे जुन्या पद्धतीचं टॉयलेट असेल, तर त्यात 'वॉटर सेव्हिंग डिव्हाइस' बसवून घ्या.
भाजी उकळलेलं किंवा सॅलड धुतलेलं पाणी झाडांना घाला. बाटलीत उरलेलं पाणी सिंकमध्ये ओतण्याऐवजी किटलीत किंवा पक्षांसाठी भांड्यात ठेवा. गरम पाण्याची वाट पाहताना सुरुवातीला येणारं थंड पाणी एका भांड्यात जमा करा आणि नंतर वापरा.
56
4. ग्रे वॉटर (Greywater) वापर
आपण आंघोळ केल्यावर किंवा हात धुतल्यावर जे पाणी वाया जातं, त्याला 'ग्रे वॉटर' म्हणतात. हे पाणी एका भांड्यात साठवून तुम्ही टॉयलेट फ्लशसाठी वापरू शकता. इतकंच नाही, तर झाडांना पाणी देण्यासाठी किंवा सायकल धुण्यासाठीही याचा उपयोग होतो.
66
5. पर्जन्यजल संचयन (Rainwater Harvesting)
पावसाळ्यात आपल्याला पाणी फुकटात मिळतं. घराच्या छतावरून येणाऱ्या पाईपला ड्रम किंवा टाकी जोडून हे पाणी साठवा. यामुळे पूरस्थितीचा धोकाही कमी होतो, कारण हे पाणी थेट गटारात जाऊन रस्त्यावर वाहत नाही. पाण्याची बचत केल्यास आपण पर्यावरण आणि पैसे दोन्ही वाचवू शकतो.
