Health: तुम्ही कधी गोळ्यांकडे नीट पाहिलंय का? अनेक गोळ्यांच्या मधोमध एक रेषा असते. ही फक्त डिझाइन आहे असं तुम्हाला वाटत असेल, पण तसं नाही. या रेषेमागे एक महत्त्वाचं कारण आहे. चला, जाणून घेऊया.
लहानपणापासून आपण सर्दी, ताप किंवा इतर कोणत्याही त्रासासाठी गोळ्या घेत आलो आहोत. पण तुम्ही कधी गोळीच्या मधोमध असलेल्या रेषेकडे लक्ष दिलंय का? अनेकांना वाटतं की ही फक्त एक डिझाइन आहे. पण यामागे एक खास कारण आहे, जे आपण पुढे पाहणार आहोत.
23
गोळीच्या मधोमध असलेली रेषा 'स्कोर लाइन'
गोळीच्या मधोमध असलेल्या या रेषेला 'स्कोर लाइन' (Score Line) म्हणतात. या रेषेमुळे गोळीचे दोन समान भाग करणं सोपं जातं. अनेकदा डॉक्टर पूर्ण गोळीऐवजी अर्धाच डोस घ्यायला सांगतात. उदाहरणार्थ, तुमच्याकडे 500mg ची गोळी आहे, पण डॉक्टरने तुम्हाला फक्त 250mg डोस घ्यायला सांगितला आहे. अशावेळी या रेषेमुळे तुम्ही गोळी सहजपणे अर्धी तोडू शकता. जर ही रेषा नसती, तर गोळीचे समान तुकडे झाले नसते.
33
एंटेरिक कोटेड
ज्या गोळीवर अशी रेषा नसते, ती कधीही तोडू नये. अशा गोळ्यांबद्दल जास्त काळजी घ्यायला हवी. एंटेरिक कोटेड (Enteric Coated): काही गोळ्यांवर एक विशेष थर असतो. या गोळ्या पोटात न विरघळता थेट आतड्यांमध्ये जाऊन विरघळतात. जर तुम्ही या गोळ्या तोडल्या, तर हा थर खराब होतो आणि औषध नीट काम करत नाही. उलट पोटात जळजळ होऊ शकते. सस्टेन्ड रिलीज (Sustained Release): काही औषधं दिवसभर हळूहळू रक्तात मिसळण्यासाठी बनवलेली असतात. जर तुम्ही ती तोडून घेतली, तर औषधाचा संपूर्ण डोस एकाच वेळी शरीरात जातो, जे धोकादायक ठरू शकतं. कॅप्सूल: कॅप्सूल कधीही उघडून त्यातील पावडर पाण्यात मिसळून पिऊ नका. त्याचं प्लास्टिकसारखं कव्हर (Gelatin) पोटात गेल्यावर ठराविक वेळेतच विरघळतं. लाल रेषा (Red Line): काही औषधांच्या पाकिटावर एक उभी लाल रेषा असते. याचा अर्थ 'डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय हे औषध विकू किंवा वापरू नये'. एक्सपायरी डेट: कोणतीही गोळी वापरण्यापूर्वी तिच्या पाकिटावरील एक्सपायरी डेट नक्की तपासा.
