Ethanol Fuel: पेट्रोलपेक्षा स्वस्त, पण मायलेजचं काय? गाडी चालवणं महाग पडेल की स्वस्त?

केंद्र सरकार E85 इथेनॉल इंधनाला प्रोत्साहन देत आहे. हे पेट्रोलपेक्षा स्वस्त असले तरी, कमी मायलेजमुळे गाडी चालवण्याचा खर्च वाढू शकतो. फ्लेक्स-फ्युएल गाड्यांची किंमतही जास्त असल्यामुळे, ग्राहकांना आर्थिक फायदा होण्यासाठी या इंधनाची किंमत आणखी कमी होणे आवश्यक आहे.

आयात होणाऱ्या कच्च्या तेलावरील (क्रूड ऑईल) अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि स्वच्छ इंधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी केंद्र सरकार इथेनॉल मिश्रित इंधनाचा वापर वाढवत आहे. याचाच एक भाग म्हणून, 85% इथेनॉल आणि 15% पेट्रोल असलेले E85 इंधन वापरता येईल अशा फ्लेक्स-फ्युएल गाड्या बाजारात आल्या आहेत. यासाठी खास पेट्रोल पंप आणि टॅक्समध्ये सूट मिळाल्यामुळे E85 ची प्रति लिटर किंमत सामान्य पेट्रोलपेक्षा कमी आहे. पण, पंपावरची कमी किंमत ग्राहकांसाठी फायद्याची ठरेलच असं नाही, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

लिटरमागे किंमत कमी, पण मायलेजमध्ये घट

सध्या दिल्ली आणि मुंबईमध्ये E85 ची किंमत प्रति लिटर सुमारे 82.12 रुपये आहे. तर पेट्रोलसाठी दिल्लीत सुमारे 102 रुपये आणि मुंबईत 111 रुपये मोजावे लागतात. किमतीत स्पष्ट फरक दिसत असला तरी, इथेनॉलची ऊर्जा क्षमता (energy density) पेट्रोलपेक्षा कमी असते. त्यामुळे गाडीला तेच अंतर कापायला जास्त इंधन लागतं.

साधारणपणे E20 पेट्रोलवर चालणाऱ्या गाड्यांना प्रति लिटर 18 ते 20 किलोमीटर मायलेज मिळतं. पण E85 वापरणाऱ्या गाड्यांना सरासरी 13 ते 14 किलोमीटरच मायलेज मिळतं. या हिशोबानुसार, पेट्रोल गाडी चालवण्याचा खर्च प्रतिकिलोमीटर सुमारे 5.67 रुपये येतो, तर E85 गाडीसाठी हाच खर्च सुमारे 6.08 रुपयांपर्यंत वाढतो. त्यामुळे इथेनॉल प्रति लिटर स्वस्त असले तरी, प्रतिकिलोमीटरचा खर्च थोडा जास्त होऊ शकतो.

फ्लेक्स-फ्युएल गाड्यांची किंमत जास्त

E85 इंधन वापरण्यासाठी खास डिझाइन केलेल्या फ्लेक्स-फ्युएल गाड्याच लागतात. सध्या मारुती सुझुकीने WagonR ZXi+ फ्लेक्स-फ्युएल मॉडेल बाजारात आणले आहे. या मॉडेलची एक्स-शोरूम किंमत सुमारे 7.24 लाख रुपये आहे. दिल्लीत ऑन-रोड किंमत सुमारे 8.13 लाख रुपये आणि मुंबईत 8.52 लाख रुपये होते. याच गाडीच्या पेट्रोल मॉडेलच्या तुलनेत ही किंमत सुमारे 86,000 रुपयांनी जास्त आहे. त्यामुळे गाडी खरेदीचा सुरुवातीचा खर्चही वाढतो.

देशासाठी दीर्घकालीन फायदा

इंडस्ट्रीमधील तज्ज्ञांच्या मते, ग्राहकांना खऱ्या अर्थाने आर्थिक फायदा तेव्हाच होईल, जेव्हा E85 ची किंमत पेट्रोलच्या तुलनेत सुमारे 70 टक्क्यांनी कमी होईल किंवा गाड्यांचे मायलेज लक्षणीयरीत्या सुधारेल. दुसरीकडे, इथेनॉलच्या व्यापक वापरामुळे भारताची कच्च्या तेलाची आयात कमी होण्यास, ऊर्जा सुरक्षा वाढण्यास, ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना चांगली बाजारपेठ मिळण्यास आणि वाहनांमुळे होणारे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल. त्यामुळे सामान्य ग्राहकांना लगेच मोठा आर्थिक फायदा झाला नाही, तरी देशाच्या स्वच्छ आणि आत्मनिर्भर वाहतूक धोरणात E85 महत्त्वाची भूमिका बजावेल, असे मानले जात आहे.