
वाढत्या वयातील मुलांना सकस आहार देणे हे पालकांचे कर्तव्य आहे. त्यामुळे प्रत्येक पालकाने मुलांच्या आहारात आवळ्याचा समावेश करावा. १०० ग्रॅम आवळ्यातील व्हिटॅमिन सी २० संत्र्यांच्या बरोबरीचे असते. पण मुले आवळा आंबट असल्याने खात नाहीत. त्यामुळे, इतर पदार्थांसोबत दिल्यास ते चविष्ट लागते आणि मुलेही आवडीने खातात. चला तर मग, मुलांना आवळा दिल्याने कोणते फायदे होतात ते पाहूया.
व्हिटॅमिन सी अन्नातून पुरेसे लोह शोषण्यास मदत करते. लोहाची कमतरता नसल्यास हिमोग्लोबिनची पातळी सुधारते. आवळ्यामध्ये व्हिटॅमिन सी भरपूर असल्याने मुलांच्या आहारात त्याचा समावेश करा. यामुळे लोहाची कमतरता भासणार नाही.
आजकाल मुलांनाही पचनाच्या समस्या जाणवतात. पोट फुगणे, छातीत जळजळ, मळमळ अशा समस्याही वाढत्या मुलांमध्ये दिसून येतात. आवळ्यातील फायबर आतड्यांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत करते. यामुळे पचनक्रिया सुधारते. थोडक्यात, पोट साफ करण्यासाठी आवळा महत्त्वाची भूमिका बजावतो.
मुलांची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी आणि संसर्गजन्य आजारांशी लढण्यासाठी आवळा मदत करतो. त्यामुळे मुलांच्या आहारात रोज आवळ्याचा समावेश करा.
साधारणपणे मुलांना नेहमी भूक लागत नाही. याची अनेक कारणे असली तरी, मुलांना आवळा दिल्याने त्यांची भूक वाढते आणि निरोगी वजन वाढण्यासही मदत होते.
आवळ्यातील व्हिटॅमिन ए मुलांची दृष्टी सुधारण्यास मदत करते. तसेच, यातील व्हिटॅमिन सी डोळ्यांना नुकसान पोहोचवणाऱ्या बॅक्टेरिया नष्ट करते. मुलांच्या आहारात आवळ्याचा समावेश केल्याने त्यांची दृष्टी तीक्ष्ण होते.
आवळ्यातील व्हिटॅमिन्स आणि अँटीऑक्सिडंट्स मुलांची स्मरणशक्ती वाढवण्यास मदत करतात. डिमेन्शिया असलेल्या रुग्णांच्या मेंदूची कार्यक्षमता सुधारण्यासही हे उपयुक्त आहे. मुलांचा मेंदू कॉम्प्युटरसारखा चालावा यासाठी त्यांच्या आहारात आवळा समाविष्ट करा.
१. गोड पदार्थ (Sweet Preparations)
आवळ्याचा मुरंबा (Amla Murabba): हा आवळ्याचा सर्वात लोकप्रिय पदार्थ आहे. आवळ्याचे तुकडे साखरेच्या पाकात मुरवून हा गोड, चविष्ट आणि औषधी मुरंबा तयार केला जातो. रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी हा उत्तम मानला जातो.
आवळ्याची कॅन्डी (Amla Candy): आवळ्याचे तुकडे वाळवून आणि साखर किंवा गुळाच्या पाकात घोळवून बनवलेली ही कॅन्डी खूप चवदार लागते आणि लहान मुलांनाही आवडते.
आवळ्याचा जाम / जेली (Amla Jam/Jelly): आवळ्याचा लगदा वापरून बनवलेला जाम ब्रेड किंवा पोळीसोबत खाण्यासाठी चांगला लागतो.
आवळ्याचे लोणचे (Amla Pickle): आवळ्याचे तिखट लोणचे जेवणाची चव वाढवते. आवळ्याचे छोटे तुकडे तेल, तिखट, मीठ, हळद आणि विविध मसाल्यांमध्ये (मेथी, मोहरी) घालून हे लोणचे बनवले जाते.
आवळ्याची चटणी (Amla Chutney): आवळा, हिरवी मिरची, कोथिंबीर आणि आले एकत्र वाटून बनवलेली ही चटणी इडली, डोसा किंवा पराठ्यासोबत खाण्यासाठी अतिशय रुचकर लागते.
आवळ्याची सुपारी (Amla Supari): आवळ्याचे तुकडे मीठ, जिरे आणि लिंबाचा रस लावून वाळवले जातात. ही पचनासाठी मदत करणारी सुपारी जेवणानंतर खाल्ली जाते.
आवळ्याची पावडर (Amla Powder/Churna): आवळा वाळवून त्याची पावडर बनवली जाते. ही पावडर पाण्यात मिसळून किंवा अन्य पदार्थांसोबत औषधी म्हणून वापरली जाते.
आवळ्याचा सरबत (Amla Sharbat): आवळ्याचा रस काढून त्यात साखर किंवा गूळ, मीठ आणि जिरे पूड घालून सरबत बनवले जाते. हे उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देते.
आवळ्याचा ज्यूस (Amla Juice): ताजे आवळे मिक्सरमधून काढून त्याचा शुद्ध रस पिणे हे आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे. अनेकदा हा रस मध किंवा काळे मीठ टाकून पिला जातो.