UPI AutoPay: 'फ्री ट्रायल'च्या नावाखाली महिन्याला पैसे कापले जातात? मुंबईतील तरुणाने सांगितला अनुभवाचा किस्सा

मुंबईतील एका तरुणाने 'फ्री ट्रायल'च्या नावाखाली नकळतपणे UPI ऑटो-पे कसा सुरू होतो आणि पैसे कापले जातात, याबद्दल एक इशारा दिला आहे. यानंतर, अनेकजण या प्रकारच्या छुप्या पेमेंटबद्दल चर्चा करत आहेत.

मुंबईत राहणाऱ्या एका तरुणाने दिलेला एक इशारा सध्या चर्चेत आहे. अनेक कंपन्या 'फ्री ट्रायल'च्या नावाखाली ग्राहकांना नकळतपणे UPI ऑटो-पेच्या जाळ्यात कसं अडकवतात, हे त्याने उघड केलं आहे. अनेकदा वापरकर्त्यांच्या लक्षातही न येता दर महिन्याला त्यांच्या खात्यातून पैसे कापले जातात. नायका (Nykaa) कंपनीत काम करणाऱ्या लोकेश अहुजा याने लिंक्डइनवर (LinkedIn) स्वतःचा अनुभव शेअर केला आहे. आपल्या आईच्या फोनमध्ये अनेक ऑटो-पे मॅन्डेट्स (AutoPay mandates) ॲक्टिव्हेट झालेले पाहून त्याला धक्काच बसला. यानंतर त्याने जेव्हा तपास केला, तेव्हा सबस्क्रिप्शन सेवा देणाऱ्या कंपन्या कशाप्रकारे ग्राहकांना नकळतपणे पैसे भरण्यास भाग पाडतात, हे त्याच्या लक्षात आलं.

अहुजाने सांगितले की, त्याने काही महिन्यांपूर्वीच आपल्या आईला यूपीआय (UPI) वापरायला शिकवलं होतं. नुकतंच तिच्या फोनमधील पेमेंट सेटिंग्ज तपासताना त्याला अनेक ऑटो-पे मॅन्डेट्स दिसले. त्याने आईला विचारलं की तिने कोणत्या सेवांसाठी पैसे भरले आहेत. पण, आपण कोणतंही पेड सबस्क्रिप्शन घेतलं नसल्याचं आईने ठामपणे सांगितलं.

जेव्हा अहुजाने अधिक माहिती घेतली, तेव्हा त्याला समजलं की हे सर्व मॅन्डेट्स 'फ्री ट्रायल'शी जोडलेले होते. या ऑफर्समध्ये 'पहिल्या ३० दिवसांसाठी शून्य रुपये' असं मोठं-मोठं लिहिलेलं असतं, पण त्याचवेळी युझर्सकडून ट्रायल संपल्यावर आपोआप पैसे कापण्याची परवानगी घेतली जाते. अनेकजण याकडे दुर्लक्ष करतात आणि नंतर त्यांच्या खात्यातून दर महिन्याला पैसे कापले जातात.

त्याने पुढे असंही म्हटलं की, ७९ रुपये (अंदाजे $0.90) सारखी छोटी रक्कम बँक स्टेटमेंटमधील इतर अनेक यूपीआय व्यवहारांमध्ये सहजपणे नजरेआड होते. कंपन्यांसाठी 'फ्री ट्रायल' देण्यापेक्षा ग्राहकांकडून 'ऑटो-पे'ची संमती मिळवणं जास्त महत्त्वाचं असतं, कारण त्यामुळे त्यांना न थांबता पैसे मिळत राहतात.

अहुजाने एक भावनिक मुद्दाही मांडला. तो म्हणाला, "एक काळ होता जेव्हा आई-वडील आपल्या मुलांना बाहेरच्या जगातील धोक्यांपासून वाचवायचे, पण आज काळ बदलला आहे. आजची मुलं आपल्या आई-वडिलांना डिजिटल जगातील अशा छुप्या धोक्यांपासून वाचवत आहेत."

त्याची ही पोस्ट ऑनलाइन खूप व्हायरल झाली आणि लोकांनी यावर चर्चा सुरू केली. 'फ्री ट्रायल'च्या नावाखाली सुरू होणारे ऑटो-पे पर्याय विशेषतः अशा लोकांसाठी एक आर्थिक ओझं बनू शकतात, ज्यांना डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्मबद्दल जास्त माहिती नाही.

अनेक युझर्सनी कमेंटमध्ये लिहिलं की, अनेक पेमेंट पेजेसवर साइन-अप करतानाच ऑटो-पेची परवानगी घेतली जाते. त्यामुळे ग्राहकांच्या लक्षातही येत नाही की ते दर महिन्याला पैसे भरण्यासाठी तयार झाले आहेत.

एका युझरने म्हटलं, "सर्वात मोठी समस्या ही आहे की, खात्यातून पैसे कापले गेल्यानंतरच आपल्याला समजतं. मग 'आता पैसे दिलेच आहेत, तर पुढचा महिना वापरूया' असं म्हणून आपण ते वापरतो आणि पुढच्या महिन्यात पुन्हा पैसे कापले जातात."

दुसऱ्या एका युझरने लिहिलं की, "डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्ममुळे व्यवहार सोपे आणि जलद झाले आहेत, पण त्याचवेळी सेवांची निवड करताना आणि पेमेंटची परवानगी देताना ग्राहकांनी जास्त जागरूक राहण्याची गरज आहे."

त्यांच्या मते, 'फ्री ट्रायल'चं रूपांतर पेड सबस्क्रिप्शनमध्ये होण्याची समस्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. विशेषतः जे लोक नियमितपणे आपले ऑटो-पे सेटिंग्ज तपासत नाहीत, त्यांना याचा जास्त फटका बसतो.