अजित पवार यांच्या निधनानंतर महाराष्ट्र राजकीय अस्थिरतेच्या उंबरठ्यावर, एकनाथ शिंदेंचे वजन वाढणार? भाजपला मोठा धक्का?

Ajit Pawar death Maharashtra will politically unstable : अजित पवार यांच्यानंतर पुन्हा महाराष्ट्र राजकीय अस्थिरतेच्या दिशेने जाईल की भाजपचे बळ वाढेल, की एकनाथ शिंदे यांची ताकद वाढेल.. नेमके काय होईल.. याचा आढावा… 

नेतृत्वाची गणिते बदलली

महाराष्ट्राच्या राजकारणातील सध्याचे वारे आणि अजित पवार यांच्या निधनानंतर निर्माण झालेली परिस्थिती पाहता, राज्याच्या सत्तेची आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेतृत्वाची सर्व गणिते पूर्णपणे बदलली आहेत. अजित पवार हे केवळ एक नेते नव्हते, तर महायुती सरकारमधील एक महत्त्वाचा दुवा आणि प्रशासनावर जबरदस्त पकड असलेले व्यक्तिमत्व होते. त्यांच्या जाण्याने केवळ राष्ट्रवादीतच नाही, तर महायुतीच्या रचनेतही मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. ही पोकळी भरून काढताना राजकारणाचे केंद्रबिंदू पुन्हा एकदा फिरताना दिसत आहेत, ज्यामध्ये उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचे वजन वाढण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.

शिंदे गटाचे वाढते वजन

सध्या महायुतीमध्ये भाजप, शिवसेना (शिंदे गट) आणि राष्ट्रवादी (अजित पवार) हे तीन मुख्य घटक आहेत. अजित पवारांच्या निधनानंतर राष्ट्रवादीच्या आमदारांचे आणि कार्यकर्त्यांचे मनोधैर्य खचलेले असताना, एकनाथ शिंदे यांचा सत्तेतील वाटा आणि प्रभाव निश्चितपणे वाढणार आहे. आधीच मुंबई महानगरपालिकेतील महापौर पदाचा फैसला प्रलंबित आहे. मुंबईच्या महापौर पदासाठी शिंदे गटाने आक्रमक पवित्रा घेतला असून, "मुंबईचा महापौर शिवसेनेचाच हवा" ही त्यांची जुनी मागणी अधिक जोराने लावून धरली आहे. आता भाजपसाठी ही मागणी मान्य करणे किंवा नाकारणे हे एक मोठे धर्मसंकट ठरेल, कारण अजित पवारांच्या अनुपस्थितीत शिंदे गटाला नाराज करणे भाजपला परवडणारे नाही.

नेतृत्वाची धूरा

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेतृत्वाचा प्रश्न आता अधिकच गंभीर झाला आहे. पक्षात आता शरद पवार, सुप्रिया सुळे, सुनील तटकरे, प्रफुल्ल पटेल आणि पुढच्या पिढीतील पार्थ पवार अशी पाच प्रमुख नावे चर्चेत आहेत. शरद पवार हे पक्षाचे सर्वोच्च नेते असले तरी, त्यांचे वाढते वय पाहता ते पुन्हा सक्रिय कार्यकारी प्रमुख म्हणून जबाबदारी स्वीकारतील का, हा मोठा प्रश्न आहे. सुप्रिया सुळे यांना संसदीय राजकारणाचा अनुभव असला तरी, महाराष्ट्राच्या ग्रामीण राजकारणात आणि प्रशासकीय कामात अजित पवारांसारखी पकड बसवणे त्यांच्यासाठी मोठे आव्हान असेल. दुसरीकडे, सुनील तटकरे आणि प्रफुल्ल पटेल हे अनुभवी नेते अजित पवार गटाची सूत्रे हाती घेऊन भाजपसोबतची युती टिकवण्यासाठी प्रयत्न करतील. मात्र, कार्यकर्त्यांचा ओढा कोणाकडे असेल, यावरच "खऱ्या राष्ट्रवादीचा" वारसदार ठरेल. पार्थ पवार यांच्याकडे तरुणाईचे आकर्षण असले तरी, त्यांना पक्षाची विस्कटलेली घडी बसवण्यासाठी खूप कष्ट करावे लागतील.

शरद पवारांची भूमिका

राजकीय सत्ता समीकरणांचा विचार करता, जर राष्ट्रवादीची ताकद विखुरली गेली किंवा हा गट कमकुवत झाला, तर त्याचा थेट फायदा महाविकास आघाडीला (ठाकरे गट आणि काँग्रेस) होऊ शकतो. महायुतीमधील एक मोठा खांब कमकुवत झाल्यामुळे आगामी महानगरपालिका आणि विधानसभा निवडणुकांमध्ये विरोधी पक्षांना सत्तापरिवर्तनाची संधी दिसू लागली आहे. जर महायुतीमधील अंतर्गत कुरबुरी वाढल्या, तर भाजपला सत्तेत राहण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागेल. या संपूर्ण गोंधळात शरद पवारांची भूमिका निर्णायक ठरणार आहे. ते पुन्हा एकदा दोन्ही गटांना एकत्र आणून "एकसंध राष्ट्रवादी" उभी करतात की सुप्रिया सुळे यांच्या नेतृत्वाखाली नवीन फळी तयार करतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

अनेक प्रश्न अनुत्तरीत

एकंदरीत, अजित पवारांच्या जाण्यानंतर महाराष्ट्राचे राजकारण पुन्हा एकदा अस्थिरतेच्या उंबरठ्यावर आहे. एकनाथ शिंदेंची वाढती ताकद, मुंबई महापौर पदाचा प्रलंबित प्रश्न, राष्ट्रवादीतील नेतृत्वाचा पेच आणि महाविकास आघाडीची आक्रमकता या सर्व गोष्टी येणाऱ्या काळात राज्याच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ घडवून आणू शकतात. जर महायुतीला आपले वर्चस्व टिकवून ठेवायचे असेल, तर त्यांना राष्ट्रवादीच्या या पेचावर लवकरात लवकर तोडगा काढावा लागेल, अन्यथा सत्तेचे पारडे पुन्हा एकदा महाविकास आघाडीच्या बाजूने झुकण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.