Maharashtra Mayor Reservation 2026 : राज्यातील 29 महापालिकांच्या महापौरपदासाठी आरक्षण जाहीर, 15 ठिकाणी महिलांना संधी

Maharashtra Mayor Reservation 2026 : महाराष्ट्रातील 29 महानगरपालिकांच्या महापौरपदासाठी आरक्षण जाहीर झालं आहे. 15 महापालिकांमध्ये महिलांना संधी मिळणार असून, आरक्षणामुळे राज्यातील महापालिकांच्या राजकारणात नव्या घडामोडींना वेग येणार आहे.

Maharashtra Mayor Reservation 2026 : महाराष्ट्रातील 29 महानगरपालिकांच्या महापौरपदासाठी आज अधिकृतपणे आरक्षण जाहीर करण्यात आलं आहे. नगरविकास राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांच्या उपस्थितीत मंत्रालयात आरक्षण सोडत पार पडली. या सोडतीनंतर राज्यातील महापालिकांच्या राजकारणाला वेग आला असून, कुठल्या शहरात कोणत्या प्रवर्गासाठी महापौरपद राखीव असेल हे स्पष्ट झाले आहे.

आरक्षण सोडतीला सर्व प्रमुख पक्षांची उपस्थिती

या महापालिका आरक्षण सोडतीसाठी भाजपकडून महामंत्री राजेश शिरवडकर, ठाकरे गटाकडून माजी महापौर किशोरी पेडणेकर आणि आमदार मनोज जामसुतकर, तर राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून अजित पवार गटाचे आनंद परांजपे उपस्थित होते. सर्व प्रमुख पक्षांच्या प्रतिनिधींच्या उपस्थितीत पारदर्शक पद्धतीने ही सोडत जाहीर करण्यात आली.

50 टक्के महिला आरक्षण: 15 महापालिकांमध्ये महिला महापौर

राज्यात लागू असलेल्या 50 टक्के महिला आरक्षणाच्या नियमामुळे 29 पैकी 15 महापालिकांमध्ये महिला महापौर असणार आहेत. महिलांसाठी असलेल्या आरक्षणानुसार 4 महापालिकांमध्ये ओबीसी महिला, तर 9 महापालिकांमध्ये खुल्या प्रवर्गातील महिलांसाठी महापौरपद राखीव आहे. उर्वरित 14 महापालिकांमध्ये सर्वसाधारण प्रवर्गाला संधी देण्यात आली आहे.

प्रवर्गनिहाय महापौरपद आरक्षणाचा आढावा

राज्यातील 29 महापालिकांपैकी 1 महापालिकेत अनुसूचित जमाती (ST), 3 ठिकाणी अनुसूचित जाती (SC), 8 ठिकाणी ओबीसी तर 17 महापालिकांमध्ये सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी आरक्षण जाहीर करण्यात आलं आहे. या आरक्षणामुळे अनेक शहरांमध्ये राजकीय समीकरणं बदलण्याची शक्यता आहे.

मुंबईसह कोणत्या महापालिकेत कोणतं आरक्षण?

आरक्षणानुसार मुंबई महापालिकेचे महापौरपद सर्वसाधारण प्रवर्गासाठी आहे. ठाणे अनुसूचित जातीसाठी, कल्याण-डोंबिवली अनुसूचित जमातीसाठी, तर उल्हासनगर, अहिल्यानगर, अकोला, लातूर, चंद्रपूर, जळगाव, जालना, पनवेल आणि इचलकरंजी येथे ओबीसी किंवा अनुसूचित जाती महिला प्रवर्गासाठी आरक्षण लागू करण्यात आलं आहे.

मुंबई वगळता बहुसदस्यीय प्रभाग रचना

मुंबई वगळता राज्यातील सर्व महापालिकांमध्ये बहुसदस्यीय प्रभाग रचना लागू आहे. बहुतांश प्रभाग 4 सदस्यीय असून काही प्रभाग 3 किंवा 5 सदस्यीय आहेत. मतदानाच्या आकडेवारीनुसार परभणीत सर्वाधिक 66 टक्के तर मुंबईत 52.94 टक्के मतदान झालं होतं.

कोणत्या महापालिकेसाठी कोणत्या प्रवर्गाचं आरक्षण?

आरक्षण सोडतीनंतर प्रत्येक महापालिकेसाठी प्रवर्ग निश्चित झाला असून त्याचा तपशील पुढीलप्रमाणे आहे –

• बृहन्मुंबई (BMC): सर्वसाधारण
• ठाणे: अनुसूचित जाती (SC)
• कल्याण–डोंबिवली: अनुसूचित जमाती (ST)
• नवी मुंबई: सर्वसाधारण
• वसई–विरार: सर्वसाधारण
• भिवंडी–निजामपूर: सर्वसाधारण
• मीरा–भाईंदर: सर्वसाधारण
• उल्हासनगर: ओबीसी (महिला/पुरुष)
• पुणे: सर्वसाधारण
• पिंपरी–चिंचवड: सर्वसाधारण
• नागपूर: सर्वसाधारण
• अहिल्यानगर: ओबीसी महिला
• नाशिक: सर्वसाधारण
• छत्रपती संभाजीनगर: सर्वसाधारण
• अकोला: ओबीसी महिला
• अमरावती: सर्वसाधारण
• लातूर: अनुसूचित जाती महिला
• नांदेड–वाघाळा: सर्वसाधारण
• चंद्रपूर: ओबीसी महिला
• धुळे: सर्वसाधारण
• जळगाव: ओबीसी महिला
• मालेगाव: सर्वसाधारण
• कोल्हापूर: ओबीसी (महिला/पुरुष)
• सांगली–मिरज–कुपवाड: सर्वसाधारण
• सोलापूर: सर्वसाधारण
• इचलकरंजी: ओबीसी (महिला/पुरुष)
• जालना: अनुसूचित जाती महिला
• पनवेल: ओबीसी (महिला/पुरुष)
• परभणी: सर्वसाधारण