तुमच्या गावाचा विकास आराखडा (GPDP) आता मोबाईलवर! 'या' सोप्या स्टेप्स वापरून चेक करा, कोणत्या कामाला किती निधी मिळाला?

How To Check Gram Panchayat Development Plan: केंद्र सरकारच्या 'ग्रामपंचायत विकास आराखडा' (GPDP) योजनेमुळे आता गावचा विकास आराखडा ऑनलाईन पाहता येतो. वेबसाईटवरून घरबसल्या तुमच्या गावच्या विकासकामांची माहिती कशी मिळवायची याची सविस्तर प्रक्रिया दिली. 

मुंबई: पूर्वी गावातील विकासकामांची माहिती मिळवण्यासाठी ग्रामपंचायतीच्या चकरा माराव्या लागायच्या. पण आता काळ बदलला आहे! केंद्र सरकारच्या पंचायती राज मंत्रालयाने 'ग्रामपंचायत विकास आराखडा' (GPDP) ही संकल्पना राबवून गावचा विकास आराखडा ऑनलाईन उपलब्ध करून दिला आहे. ७३ व्या घटनादुरुस्तीनंतर ग्रामपंचायतींना मिळालेल्या अधिकारांमुळे आता गावचा विकास थेट ग्रामस्थांच्या हातात आला आहे.

काय आहे ग्रामपंचायत विकास आराखडा (GPDP)?

गावातील पाणीपुरवठा, रस्ते, स्वच्छता आणि आरोग्य यांसारख्या मूलभूत सुविधांसाठी नेमका किती खर्च करायचा, याचे नियोजन म्हणजे 'विकास आराखडा'. १५ व्या वित्त आयोगातून मिळणारा निधी कोणत्या कामांवर खर्च करायचा, याचा निर्णय ग्रामसभेत घेतला जातो. यालाच 'रिसोर्स लिफाफा' असेही म्हणतात.

घरबसल्या 'विकास आराखडा' पाहण्याची A to Z प्रोसेस

जर तुम्हाला तुमच्या गावचा चालू वर्षाचा किंवा मागील वर्षांचा विकास आराखडा पाहायचा असेल, तर खालील स्टेप्स फॉलो करा.

स्टेप १: अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या

सर्वात आधी तुमच्या मोबाईल किंवा संगणकावर [संशयास्पद लिंक काढली] हे संकेतस्थळ उघडा.

स्टेप २: 'Planning' पर्याय निवडा

होमपेजवर खाली स्क्रोल केल्यावर तुम्हाला 'Reports' हा विभाग दिसेल. त्यामध्ये 'Planning' या पर्यायावर क्लिक करा.

स्टेप ३: 'Approved Action Plan' वर क्लिक करा

पुढील पेजवर 'Planning Report – Dashboard' मध्ये 'Approved Action Plan Report' हा पर्याय निवडा. त्यानंतर तुम्हाला ज्या वर्षाचा (उदा. २०२५-२६) आराखडा पाहायचा आहे, ते वर्ष निवडा आणि कॅप्चा कोड भरून 'Get Report' वर क्लिक करा.

स्टेप ४: राज्य आणि जिल्ह्याची निवड

आता राज्यांच्या यादीतून 'Maharashtra' निवडा. त्यानंतर तुमच्या जिल्ह्यासमोरील निळ्या रंगातील आकड्यावर क्लिक करा. पुढे आपला तालुका आणि गाव शोधून 'View Plan' वर क्लिक करा.

स्टेप ५: पीडीएफ (PDF) डाऊनलोड करा

तुमच्यासमोर गावच्या विकासकामांची संपूर्ण यादी उघडेल. यामध्ये कोणत्या कामाला किती निधी दिला आहे, प्राधान्यक्रम काय आहे, याची सविस्तर माहिती दिलेली असते. तुम्ही ही माहिती पीडीएफ स्वरूपात डाऊनलोडही करू शकता.

या सुविधेचा फायदा काय?

पारदर्शकता: भ्रष्टाचाराला आळा बसतो आणि निधीचा योग्य वापर होतो की नाही, हे समजते.

उत्तरदायित्व: ग्रामपंचायत प्रशासनाला नागरिकांच्या प्रश्नांना उत्तरे द्यावी लागतात.

लोकसहभाग: गावातील सुजाण नागरिकांना ग्रामसभेतील निर्णयांची पडताळणी करता येते.

महत्त्वाची टीप: जर तुमच्या गावचा आराखडा ऑनलाईन दिसत नसेल, तर याचा अर्थ ग्रामपंचायतीने तो अद्याप पोर्टलवर अपलोड केलेला नाही. अशा वेळी तुम्ही ग्रामसेवकांकडे विचारणा करू शकता.