Human Egg Racket : ३० हजारांसाठी मानवी स्त्रीबीजांची विक्री? ४० महिलांच्या शोषणाप्रकरणी ईडीचे छापे

सक्तवसुली संचालनालयाने (ED) महाराष्ट्रातील बदलापूरमध्ये छापे टाकून बेकायदेशीर मानवी स्त्रीबीज (Human Egg) विक्रीच्या रॅकेटचा पर्दाफाश केला आहे.

मुंबई : ईडीने (ED) शुक्रवारी महाराष्ट्रातील बदलापूरमध्ये अनेक ठिकाणी छापे टाकले. हे छापे बेकायदेशीर मानवी स्त्रीबीज (Human Egg) काढणे आणि त्यांच्या विक्रीच्या रॅकेटशी संबंधित आहेत. या रॅकेटमधून ४० हून अधिक महिलांचे शोषण झाल्याचा संशय तपास यंत्रणांना आहे. या महिलांना त्यांच्या स्त्रीबीजांच्या बदल्यात २५,००० ते ३०,००० रुपये दिले जात होते.

या प्रकरणामुळे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांच्या शोषणाचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. तसेच, असिस्टेड रिप्रोडक्टिव्ह टेक्नॉलॉजी (ART) प्रक्रियेच्या नियमांचेही मोठे उल्लंघन झाल्याचे दिसत आहे.ठाणे पोलिसांनी फेब्रुवारी २०२६ मध्ये या रॅकेटचा पर्दाफाश केला होता. त्यानंतर झालेल्या तपासात एजंट्स, फर्टिलिटी इंजेक्शन देणारे लोक आणि जिथे स्त्रीबीज काढण्याची प्रक्रिया केली गेली ती रुग्णालये यांचे मोठे नेटवर्क उघडकीस आले.

एकाच महिलेचे ३३ वेळा काढले स्त्रीबीज

या तपासात एक अत्यंत धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. एका महिलेचे तर चक्क ३३ वेळा स्त्रीबीज काढण्यात आल्याचा आरोप आहे. स्त्रीबीज दानावर कायदेशीर निर्बंध असतानाही, अनेक महिलांना या प्रक्रियेसाठी वारंवार बोलावले गेल्याचा तपास यंत्रणांना संशय आहे.

अहवालांनुसार, हे नेटवर्क आर्थिक अडचणीत असलेल्या महिलांना हेरायचे आणि त्यांना या प्रक्रियेत सहभागी होण्यासाठी पैशांचे आमिष दाखवायचे.या प्रक्रियेत महिलांना ओव्हुलेशन वाढवण्यासाठी आधी इंजेक्शन दिले जायचे. त्यानंतर वैद्यकीय केंद्रांवर स्त्रीबीज काढण्याची व्यवस्था केली जायची. या सर्व प्रक्रिया योग्य वैद्यकीय देखरेखीखाली आणि नियमांनुसार झाल्या आहेत का, याचा तपास आता अधिकारी करत आहेत.

हे रॅकेट कसे चालायचे?

हे रॅकेट बदलापूर पूर्व भागातून चालवले जात असल्याचा तपास यंत्रणांना संशय आहे. तिथे महिलांना बोलावले जायचे आणि एका निवासी जागेत फर्टिलिटी इंजेक्शन साठवून त्यांना दिले जायचे.

स्त्रीबीज काढण्यासाठी महिलांना आयव्हीएफ (IVF) आणि इतर वैद्यकीय केंद्रांवर नेण्यापूर्वी त्यांची सोनोग्राफी केली जायची. या संपूर्ण प्रक्रियेत एजंट्स आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांचा काय सहभाग होता, याचा तपास अधिकारी करत आहेत.

या प्रकरणात ठाणे पोलिसांनी आधीच तीन महिलांना अटक केली आहे. यात सुलक्षणा गाडेकर या महिलेचा समावेश असून, तिने या नेटवर्कमध्ये मुख्य भूमिका बजावल्याचा आरोप आहे.महिलांना जाळ्यात ओढणारे एजंट्स, इंजेक्शन देणारे लोक आणि जिथे स्त्रीबीज काढले गेले ती रुग्णालये यांच्यातील संबंधांचा सध्या कसून तपास सुरू आहे.

भारतात स्त्रीबीज दानाबाबत कायदा काय सांगतो?

'असिस्टेड रिप्रोडक्टिव्ह टेक्नॉलॉजी (रेग्युलेशन) अ‍ॅक्ट, २०२१' (ART Act) भारतात स्त्रीबीज दान आणि संबंधित प्रक्रियांसाठी नियम निश्चित करतो.

या कायद्यानुसार, स्त्रीबीज दान करणाऱ्या महिलेने काही ठराविक अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. तसेच, आयुष्यात फक्त एकदाच स्त्रीबीज दान करता येते. याशिवाय, मानवी पेशी आणि भ्रूणांच्या व्यावसायिक खरेदी-विक्रीवर या कायद्याने पूर्ण बंदी घातली आहे.या प्रकरणात दिलेले पैसे, वारंवार केलेली स्त्रीबीज काढण्याची प्रक्रिया आणि रुग्णालयांचा संशयित सहभाग यामुळे या कायद्यातील तरतुदींचे उल्लंघन झाले आहे का, याचा तपास अधिकारी करत आहेत.

ईडीच्या छाप्यांमुळे तपासाला वेग

मानवी स्त्रीबीजांची बेकायदेशीर व्यावसायिक खरेदी-विक्री आणि काढण्याच्या प्रक्रियेच्या तपासात ईडीचे हे छापे एक मोठे पाऊल आहे. संशयित नेटवर्क, त्यात सहभागी असलेले लोक आणि रुग्णालये यांची चौकशी सुरू असतानाच ईडीने ही कारवाई केली आहे.

या तपासामुळे फर्टिलिटी प्रक्रियांवर कडक लक्ष ठेवण्याची गरज पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. तसेच, आर्थिक अडचणींमुळे बळी पडणाऱ्या महिलांचे शोषण थांबवण्यासाठी कठोर उपाययोजनांची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.या छाप्यांबाबत आणि चौकशीच्या फेऱ्यात असलेल्या लोकांवर होणाऱ्या पुढील कारवाईबाबत अधिक माहितीची प्रतीक्षा आहे. हे सर्व आरोप सध्या सुरू असलेल्या कायदेशीर प्रक्रियेचा भाग आहेत.