QR Code : QR कोडच्या ३ कोपऱ्यांमध्ये बॉक्स का? चौथ्या कोपऱ्याचं रहस्य काय?

ऑनलाइन पेमेंटसाठी आपण सर्रास QR कोड वापरतो. तुम्ही कधी पाहिलंय का, या कोडच्या तीन कोपऱ्यांमध्ये मोठे चौकोन असतात. या तीन बॉक्सचा उपयोग काय? आणि चौथा कोपरा रिकामा का असतो? जाणून घेऊया.

QR Code

आजच्या डिजिटल जगात ऑनलाइन पेमेंटसाठी सगळेच QR कोड वापरतात. ऑनलाइन व्यवहार, ॲप डाउनलोड किंवा हॉटस्पॉट शेअरिंग अशा अनेक कामांसाठी QR कोडचा उपयोग होतो. तुम्ही कोणताही QR कोड पाहिला, तर त्यात तीन कोपऱ्यांमध्ये तीन मोठे बॉक्स दिसतील. या तीन बॉक्सचा नेमका अर्थ काय आहे, तेच आपण पाहणार आहोत.

Finder Pattern

QR कोडच्या तीन कोपऱ्यांमधील या चौकोनांना 'ফাইন্ডার पॅटर्न' (Finder Pattern) म्हणतात. स्कॅनर किंवा स्मार्टफोनच्या कॅमेऱ्याला QR कोड कुठून सुरू होतो आणि त्याची दिशा काय आहे, हे सांगण्याचं काम हे चौकोन करतात.

तीन बॉक्सचं महत्त्व

जेव्हा आपण QR कोड स्कॅन करतो, तेव्हा आपला कॅमेरा सर्वात आधी हे तीन बॉक्सच ओळखतो. कोड सरळ आहे की उलटा, किंवा कोणत्या अँगलमध्ये आहे, हे ओळखायला हे बॉक्स मदत करतात. जर चारही कोपऱ्यांमध्ये बॉक्स असते, तर स्कॅनरला कोडची दिशा ओळखणं खूप कठीण झालं असतं.

चौथ्या कोपऱ्याचं काम काय?

QR कोडमधील तीन 'ফাইন্ডার पॅटर्न'मुळे ओळख पटवणं सोपं होतं. जो कोपरा रिकामा आहे, त्याच्या आधारावर QR कोडची दिशा (ओरिएंटेशन) ठरवली जाते. पण हा रिकामा चौथा कोपरा निरुपयोगी नसतो. या भागात लहान डेटा पॅटर्न, एरर करेक्शन आणि इतर तांत्रिक गोष्टींसाठी जागा वापरली जाते. यामुळेच QR कोडचा काही भाग खराब झाला तरी तो स्कॅन होतो.

अत्यंत सुरक्षित तंत्रज्ञान

QR कोडमधील 'ফাইন্ডার पॅटर्न' हे एक अत्यंत विश्वासार्ह तंत्रज्ञान मानलं जातं. तुम्ही कोणत्याही अँगलमधून स्कॅन केलं तरी ते काम करतं. हे तंत्रज्ञान वेगवान स्कॅनिंग, चांगला अनुभव आणि सुरक्षितता देतं. QR कोड दिसायला साधं तंत्रज्ञान वाटत असलं तरी, ते खूप सुरक्षित आहे. हे पण वाचा: Skyroot Aerospace: भारताचं पहिलं खासगी रॉकेट 'विक्रम-1' अवकाशात झेपावलं