तुम्ही नॅशनल हायवे किंवा एक्सप्रेसवेवरून प्रवास करताना हिरव्या रंगाचे साईनबोर्ड नक्कीच पाहिले असतील. पण हे बोर्ड हिरव्या रंगाचेच का असतात, याचा तुम्ही कधी विचार केला आहे का? यामागे एक खास वैज्ञानिक कारण आहे.
नॅशनल हायवे, स्टेट हायवे आणि एक्सप्रेसवेवरून प्रवास करताना हिरव्या रंगाचे साईनबोर्ड सर्रास दिसतात. या बोर्डांवर शहरांची नावं, अंतर, बाहेर पडण्याचा मार्ग (Exit) आणि रस्त्यांचे क्रमांक यांसारखी महत्त्वाची माहिती पांढऱ्या अक्षरात लिहिलेली असते. ही केवळ डिझाइनची निवड नाही, तर रस्ते सुरक्षा आणि माहितीचं आदान-प्रदान सोपं करण्यासाठी ही एक आंतरराष्ट्रीय पद्धत आहे.
25
हायवे साईनबोर्ड
रस्त्यावरील चिन्हांमध्ये प्रत्येक रंगाचा एक विशिष्ट अर्थ असतो. लाल रंग धोका, थांबा किंवा मनाई दर्शवतो. पिवळा रंग धोक्याची सूचना किंवा सावधगिरी बाळगण्याचं ठिकाण दाखवतो. निळ्या रंगाची चिन्हं रुग्णालय, पेट्रोल पंप, विश्रांतीची जागा यांसारख्या सार्वजनिक सोयी-सुविधांची माहिती देतात. तर, हिरवा रंग मार्गदर्शक माहिती आणि दिशा दाखवण्यासाठी वापरला जातो.
35
हिरव्या रंगाचे कारण
हिरवा रंग निवडण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे मानवी डोळ्यांची कार्यपद्धती. तज्ज्ञांच्या मते, हिरवा रंग डोळ्यांना थकवा जाणवू देत नाही. जास्त वेळ गाडी चालवताना हा रंग डोळ्यांना त्रासदायक ठरत नाही. शिवाय, हिरवा रंग निसर्गाशी जोडलेला असल्यामुळे मानसिक शांतता आणि लक्ष केंद्रित करण्यास मदत करतो. यामुळे ड्रायव्हर रस्त्यावर अधिक एकाग्रतेने प्रवास करू शकतात.
याशिवाय, हिरव्या पार्श्वभूमीवर पांढरी अक्षरं वापरल्यामुळे जास्त कॉन्ट्रास्ट (Contrast) मिळतो. त्यामुळे दिवसा आणि रात्री दोन्ही वेळी लांबूनही माहिती स्पष्टपणे वाचता येते. अनेक हायवे साईनबोर्डवर रेट्रो-रिफ्लेक्टिव्ह (Retro-reflective) मटेरियल वापरलेलं असतं, ज्यामुळे गाडीच्या हेडलाइटचा प्रकाश पडताच अक्षरं स्पष्टपणे चमकतात.
55
राष्ट्रीय महामार्ग
यामुळेच ड्रायव्हर्सना योग्य वेळी मार्ग समजून घेऊन सुरक्षित निर्णय घेण्यास मदत होते. म्हणूनच केवळ भारतातच नाही, तर जगभरातील अनेक देशांमध्ये हायवेवरील मार्गदर्शक फलकांसाठी हिरव्या रंगाचाच सर्रास वापर केला जातो.
