RO चं पाणी पिताय? सावधान! शरीरातील हाडं ठिसूळ आणि मिनरल्सची कमतरता होतेय का? वाचा डॉक्टरांचा काय आहे सल्ला

RO water health risks: RO वॉटर प्युरिफायर पाण्यातील अशुद्धीसोबतच कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियमसारखी आवश्यक खनिजेही काढून टाकतो, ज्यामुळे त्याच्या सुरक्षिततेबद्दल चिंता व्यक्त केली जाते. तथापि, तज्ज्ञांच्या मते, संतुलित आहारातून खनिजांची भरपाई होत आहे. 

RO चं पाणी पिताय? सावधान!

मुंबई: आजकाल प्रत्येक घरात फ्रिज आणि गॅस शेगडीइतकाच RO (Reverse Osmosis) वॉटर प्युरिफायर हा महत्त्वाचा भाग बनला आहे. अशुद्ध पाणी, जंतू आणि जड धातू काढून टाकण्यासाठी आपण डोळे झाकून RO वर विश्वास ठेवतो. पण गेल्या काही काळापासून एक चर्चा जोरात सुरू आहे - RO चं पाणी शरीरासाठी घातक आहे का? यामुळे शरीरातील आवश्यक खनिजे (Minerals) नष्ट होतात का? तुमच्या मनातील या सर्व शंकांचे निरसन तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या अभ्यासातून खालीलप्रमाणे करण्यात आले आहे. 

RO मुळे खरंच मिनरल्स कमी होतात का?

हो, हे खरं आहे. RO प्रक्रिया पाणी इतकं शुद्ध करते की, त्यात घातक अशुद्धीसोबतच शरीराला आवश्यक असलेले कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम सारखे नैसर्गिक घटकही मोठ्या प्रमाणात गाळले जातात. यामुळे पाण्याची चव बदलते आणि ते 'अतिशुद्ध' झाल्याने आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो, असा एक समज आहे. 

पण घाबरण्याचं कारण नाही! का?

प्रसिद्ध आहारतज्ज्ञ पलक नागपाल यांच्या मते, पाणी गाळताना मिनरल्स कमी होत असले, तरी त्याचा आरोग्यावर मोठा परिणाम होत नाही. याची ३ प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत. 

१. अन्नातून मिळते भरपाई

आपल्या शरीराला लागणाऱ्या एकूण खनिजांपैकी पाण्याचा वाटा खूप कमी असतो. आपल्याला खरी खनिजं आपण रोज खात असलेल्या अन्नातून मिळतात. जर तुमचा आहार संतुलित असेल, तर RO च्या पाण्याने कोणतीही कमतरता भासत नाही. 

२. किडनीवर परिणाम होतो का?

नेफ्रोलॉजिस्ट डॉ. अनिश नंदा यांच्या मते, शरीरातील इलेक्ट्रोलाईट बॅलन्स राखण्याचं काम किडनी करते. आपण अन्नातून पोटॅशियम, सोडियम आणि कॅल्शियम घेतो, त्यामुळे फक्त RO चं पाणी पिल्याने किडनी निकामी होत नाही. उलट, दूषित पाण्यापेक्षा शुद्ध RO पाणी किडनीसाठी जास्त सुरक्षित आहे. 

३. इलेक्ट्रोलाईट बॅलन्स

निरोगी व्यक्तीच्या शरीरात संप्रेरके (Hormones) आणि किडनी खनिजांचे प्रमाण योग्य राखतात. त्यामुळे दीर्घकाळ RO पाणी पिल्याने लगेच अशक्तपणा येतो, हे म्हणणे चुकीचे आहे. 

मिनरल्सची कमतरता कशी भरून काढाल?

जर तुम्हाला वाटत असेल की RO मुळे पोषण कमी पडतंय, तर तुमच्या आहारात या गोष्टींचा समावेश करा.

कॅल्शियमसाठी: दूध, दही, पनीर, नाचणी, तीळ आणि बदाम.

मॅग्नेशियमसाठी: काजू, भोपळ्याच्या बिया, ओट्स, डाळी आणि पालेभाज्या.

पोटॅशियमसाठी: केळी, शहाळ्याचं पाणी (नारळ पाणी), रताळी आणि कडधान्ये. 

उपाय काय? 'री-मिनरलाईज्ड' वॉटर उत्तम की RO?

आजकाल बाजारात असे RO आले आहेत जे शुद्धीकरणानंतर पुन्हा त्यात आवश्यक मिनरल्स मिसळतात (Remineralisation).

जर तुमच्या भागातील पाणी खूपच 'हार्ड' असेल, तर RO वापरणे अनिवार्य आहे.

शक्य असल्यास 'मिनरल कार्ट्रिज' असलेला प्युरिफायर निवडा.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, प्युरिफायरची वेळेवर सर्व्हिसिंग करा.

RO चं पाणी 'डेंजरस' नाही, पण फक्त पाण्यावर अवलंबून न राहता आहार सकस ठेवा. शुद्ध पाणी प्या आणि निरोगी राहा!