
Health Care : चाळीशीत जर तुमच्या झोपेच्या वेळापत्रकात अनियमितता असेल, तर भविष्यात हृदयाशी संबंधित गंभीर आजारांचा धोका वाढू शकतो, असं एका नव्या अभ्यासात समोर आलं आहे. युनिव्हर्सिटी ऑफ ओलूच्या संशोधकांना असं आढळलं आहे की, झोपण्याची वेळ निश्चित नसण्याचा संबंध थेट हृदयविकाराच्या मोठ्या धोक्यांशी असू शकतो. विशेषतः जे लोक रात्री आठ तासांपेक्षा कमी झोप घेतात, त्यांच्यामध्ये हा धोका जास्त दिसून येतो.
हे संशोधन 'बीएमसी कार्डिओव्हस्कुलर डिसऑर्डर्स' (BMC Cardiovascular Disorders) या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालं आहे. यानुसार, झोपेच्या अनियमित वेळा आणि हृदयाचं आरोग्य यांचा स्पष्ट संबंध दिसून आला. ज्या लोकांची झोप कमी होती आणि झोपण्याची वेळ रोज बदलायची, त्यांना हृदयविकाराचा धोका इतरांपेक्षा जवळपास दुप्पट होता.
विशेष म्हणजे, रोज वेगवेगळ्या वेळी उठण्याचा हृदयाच्या आरोग्याशी इतका थेट संबंध दिसला नाही. या अभ्यासात हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोक यांसारख्या गंभीर घटनांवर लक्ष केंद्रित केलं होतं, ज्यासाठी तातडीच्या वैद्यकीय मदतीची गरज भासते.
या अभ्यासाचं नेतृत्व पोस्टडॉक्टरल संशोधक लॉरा नौहा यांनी केलं. त्यांच्या मते, याआधीही अनेक अभ्यासांमध्ये झोपेच्या अनियमित वेळा आणि हृदयाचे धोके यांचा संबंध जोडण्यात आला होता. पण या अभ्यासात पहिल्यांदाच झोपण्याची वेळ, उठण्याची वेळ आणि एकूण झोपेचं वेळापत्रक या प्रत्येक गोष्टीचा हृदयाच्या आरोग्यावर होणारा परिणाम स्वतंत्रपणे तपासण्यात आला.
या अभ्यासातून असं दिसतंय की, रोज एकाच वेळी झोपायला जाणं हे जास्त महत्त्वाचं आहे, कारण यातून व्यक्तीच्या दैनंदिन आयुष्यातील स्थिरता दिसून येते.
सहभागी लोकांच्या झोपेच्या सवयींची अचूक माहिती गोळा करण्यासाठी संशोधकांनी 'अॅक्टिव्हिटी मॉनिटर्स'चा वापर केला. या गॅझेटमुळे कोण किती वेळ अंथरुणावर होतं आणि त्यापैकी किती वेळ झोपलं, याची सविस्तर माहिती मिळाली. या माहितीच्या आधारे, रोज एकाच वेळी झोपण्याची सवय हृदयाच्या आरोग्यावर दीर्घकाळ परिणाम करू शकते, हे स्पष्ट झालं.
या संशोधनात उत्तर फिनलँडमध्ये १९६६ साली जन्मलेल्या ३,२३१ लोकांचा अभ्यास करण्यात आला. जेव्हा हे लोक ४६ वर्षांचे होते, तेव्हा आठवडाभर त्यांच्या झोपेच्या सवयींची नोंद ठेवण्यात आली. त्यानंतर दहा वर्षांहून अधिक काळ त्यांच्या वैद्यकीय नोंदींच्या आधारे त्यांच्या आरोग्यावर लक्ष ठेवण्यात आलं. या दीर्घकालीन अभ्यामुळे चाळीशीतील सवयींचा भविष्यातील आरोग्यावर कसा परिणाम होतो, हे समजण्यास मदत झाली.
या अभ्यासानुसार, रोज रात्री एकाच वेळी झोपण्याची सवय लावणं, हे हृदयाच्या आरोग्यासाठी एक सोपं पण महत्त्वाचं पाऊल ठरू शकतं. आपलं दैनंदिन वेळापत्रक आपण स्वतःच ठरवत असल्यामुळे, झोपेच्या वेळा पाळल्यास भविष्यातील गंभीर हृदयविकारांचा धोका कमी करता येऊ शकतो.