Heart Health : हार्टचा त्रास आहे? मग कोणता मासा खावा आणि कोणता टाळावा? जाणून घ्या

बंगाली लोकांप्रमाणेच अनेकांच्या जेवणात मासे असतात. पण तुम्हाला हृदयाचा त्रास असेल, तर सगळेच मासे तुमच्यासाठी चांगले नाहीत.

हार्टचा त्रास आहे म्हणजे मासे-मटण पूर्णपणे बंद करायचं असं नाही, तर ते जपून खायला हवं. माशांमध्ये असलेलं ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड हृदयासाठी एका औषधासारखं काम करतं. पण सगळ्याच माशांमध्ये सारख्या प्रमाणात ओमेगा-३ नसतं.

हृदयासाठी सर्वोत्तम ३ मासे:

१. छोटे मासे - पुंटी, मौरोळा, चारा पोना (१००% सुरक्षित): हार्टच्या पेशंटसाठी छोटे मासे म्हणजे अमृतच! पुंटी माशात कॅल्शियम, व्हिटॅमिन डी आणि ओमेगा-३ सर्वाधिक असतं. यात खराब फॅट्स जवळजवळ नसतात. काट्यांसकट खाल्ल्यामुळे हाडंही मजबूत होतात. तुम्ही आठवड्यातून २-३ वेळा हे मासे खाऊ शकता. मोठे मासे जसे की पक्का रोहू किंवा कटला यांच्यापेक्षा लहान 'चारा रोहू' किंवा 'चारा पोना' खूप चांगले असतात, कारण मोठ्या माशांमध्ये जास्त चरबी जमा होते.

२. रोहू-कटला (लहान, मोठे नको): रोहू, कटला, मृगळ हे 'लीन फिश' आहेत. म्हणजे यात फॅट्स कमी आणि प्रोटीन जास्त असतं. हे हृदयासाठी खूप चांगले आहेत. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवा, १ किलोपेक्षा कमी वजनाचे लहान मासे घ्या. २-३ किलोच्या मोठ्या रोहू-कटला माशांच्या पोटाच्या भागात (पेटी) खूप तेल असतं, ज्यामुळे कोलेस्ट्रॉल वाढतं. त्यामुळे पोटाकडचा भाग सोडून पाठीकडचे तुकडे (गदा पीस) खा.

३. तेलापिया (प्रमाणात): तेलापिया मासा सहज मिळतो आणि त्यात काटे कमी असतात. यात प्रोटीन चांगलं असतं, पण पुंटी माशाच्या तुलनेत ओमेगा-३ कमी असतं. हार्टचे पेशंट हा मासा खाऊ शकतात, पण तळून खाण्याऐवजी रस्सा किंवा उकडून खावा. जर हा मासा तलावात वाढवलेला (शेतीमधील) असेल, तर तो चांगला धुवून वापरा.

हार्टच्या पेशंटनी कोणते मासे टाळावेत?

हिल्सा - सर्वात धोकादायक: बंगाली लोकांचा आवडता हिल्सा मासा हृदयासाठी अजिबात चांगला नाही. हिल्सा माशात ओमेगा-३ असतं खरं, पण त्याच्या ५ पट जास्त सॅचुरेटेड फॅट असतं. १०० ग्रॅम हिल्सा माशात जवळपास २० ग्रॅम फॅट असतं. यामुळे कोलेस्ट्रॉल आणि ट्रायग्लिसराइड्स वेगाने वाढतात. जर तुमच्या हृदयाच्या रक्तवाहिनीत ब्लॉकेज असेल, तर हिल्सा महिन्यातून एकदाच, तोही छोटा तुकडा खा. मोहरीच्या तेलात कडक तळून तर अजिबात खाऊ नका.

मासे कसे शिजवावेत?

१. मोहरीच्या तेलात कडक तळलेले मासे, किंवा कोळंबी-हिल्साचा तेलकट रस्सा पूर्णपणे बंद करा.२. टोमॅटो आणि कोथिंबीर घालून पातळ रस्सा बनवा.३. माशाची त्वचा आणि पोटावरची चरबी काढून टाका.४. आठवड्यातून ३-४ दिवस मासे आणि १ दिवसापेक्षा जास्त मटण खाऊ नका.

थोडक्यात, हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी पुंटी, मौरोळा आणि लहान चारा पोना हे सर्वोत्तम पर्याय आहेत. त्यानंतर रोहू-कटला माशाचे पाठीकडचे तुकडे चांगले. आणि हिल्सा मासा रोजच्या जेवणात न ठेवता सणासुदीला खाण्यासाठी ठेवा. कोणताही डाएट सुरू करण्यापूर्वी तुमच्या कार्डिऑलॉजिस्टचा (हृदयरोगतज्ज्ञ) सल्ला नक्की घ्या.