
आपल्यापैकी अनेकांना ही सवय असते, नाही का? आपण बाजारातून फळं, भाज्या, ब्रेड आणतो आणि ताजं राहावं म्हणून सरसकट सगळं फ्रिजमध्ये टाकतो. पण हा एक मोठा गैरसमज आहे. फ्रिजमधील थंड हवा काही पदार्थांची चव, पोत आणि गुणवत्ता खराब करू शकते. त्यामुळे, प्रत्येक गोष्टीसाठी एकच नियम लागू होत नाही. या गॅलरीमध्ये, आपण अशा ७ सामान्य पदार्थांबद्दल बोलणार आहोत जे तुम्ही कदाचित चुकीच्या पद्धतीने साठवत आहात आणि ते योग्यरित्या कसे ताजे ठेवायचे हे पाहणार आहोत. या अशा ७ गोष्टी आहेत ज्या आपण अनेकदा कोणताही विचार न करता फ्रिजमध्ये ठेवतो.
अनेक लोकांना वाटतं की टोमॅटो फ्रिजमध्ये ताजे राहतात. पण अख्खे टोमॅटो थंडीत ठेवल्यामुळे त्यांचा पोत बिघडतो आणि ते पिठाळ लागतात. थंड तापमान त्यांच्या नाजूक पेशींची रचना खराब करते, ज्यामुळे त्यांची विशिष्ट चव आणि सुगंध नाहीसा होतो. अख्खे टोमॅटो थेट उष्णता आणि प्रकाशापासून दूर, रूम टेंपरेचरला ठेवणं उत्तम. फक्त कापलेले टोमॅटोच फ्रिजमध्ये ठेवा, आणि तेही लगेचच, कारण ते जास्त वेळ बाहेर ठेवू नयेत.
थंड तापमानात बटाट्यामधील स्टार्चचं साखरेत रूपांतर होतं. यामुळेच फ्रिजमध्ये ठेवलेले बटाटे शिजवताना जास्त ब्राऊन होतात आणि त्यांची चव थोडी गोडसर लागते, ज्यामुळे त्यांच्या शिजण्याच्या गुणवत्तेवर परिणाम होतो. बटाटे साठवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे त्यांना थंड, अंधाऱ्या आणि कोरड्या जागी, एखाद्या हवेशीर टोपलीत किंवा कागदी पिशवीत ठेवणं. एक महत्त्वाची टीप: बटाटे आणि कांदे कधीही एकत्र ठेवू नका. त्यांना वेगळं ठेवल्यास ते जास्त काळ टिकतात.
केळी थंडीसाठी खूप संवेदनशील असतात. त्यांना फ्रिजमध्ये ठेवल्याने त्यांच्या पेशींची रचना खराब होते आणि सालीतील एन्झाइम्समुळे साल खूप लवकर काळी पडते. यामुळे आतल्या फळावर फारसा परिणाम होत नसला तरी, त्याचा बाह्य देखावा खराब होतो. अख्खी केळी नेहमी रूम टेंपरेचरला पिकू देणं उत्तम. अगदी यूएस डिपार्टमेंट ऑफ ॲग्रीकल्चर (US Department of Agriculture) सुद्धा केळी फ्रिजमध्ये न ठेवता कोरड्या जागी ठेवण्याची शिफारस करते. जर तुम्हाला पिकलेली केळी जास्त काळ टिकवायची असतील, तर तुम्ही ती सोलून फ्रीझरमध्ये ठेवू शकता.
कांद्याला ओलावा अजिबात चालत नाही. फ्रिजमधील दमट वातावरणामुळे कांद्याचा पोत खराब होऊ शकतो, ते मऊ पडतात किंवा त्यांना बुरशीही लागू शकते. शिवाय, त्यांचा तीव्र वास फ्रिजमधील इतर पदार्थांना लागण्याचा धोका असतो. अख्खे, कोरडे कांदे हवेशीर, कोरड्या आणि अंधाऱ्या जागी ठेवणं हा योग्य मार्ग आहे. तुम्ही त्यांना जाळीच्या पिशवीत लटकवू शकता किंवा टोपलीत ठेवू शकता. यूएस डिपार्टमेंट ऑफ ॲग्रीकल्चर (US Department of Agriculture) सुद्धा कोरडे कांदे फ्रिजशिवाय कोरड्या जागी साठवण्याची शिफारस करते.
अनेकांना वाटतं की ब्रेड फ्रिजमध्ये ठेवल्याने त्याला बुरशी लागत नाही. पण थंड, कोरडी हवा ब्रेडला खूप लवकर कडक आणि शिळा बनवते. या प्रक्रियेला 'रेट्रोग्रेडेशन' (retrogradation) म्हणतात, आणि यामुळे ब्रेडचा मऊपणा कमी होतो. जर तुम्ही काही दिवसांत ब्रेड खाणार असाल, तर त्याला योग्य रूम टेंपरेचरला ठेवणं पुरेसं आहे. तुम्ही त्याला हवाबंद डब्यात किंवा पिशवीत ठेवू शकता. जर तुम्हाला तो जास्त काळ टिकवायचा असेल, तर फ्रीझर हा सर्वोत्तम पर्याय आहे.
मध एक नैसर्गिक पदार्थ आहे. याचा अर्थ तो खराब न होता रूम टेंपरेचरला दीर्घकाळ टिकू शकतो, त्यामुळे त्याला फ्रिजमध्ये ठेवण्याची सहसा गरज नसते. त्याच्या विशिष्ट रचनेमुळेच मध शतकानुशतके खराब न होता टिकून राहिला आहे. थंड तापमानात मध लवकर घट्ट होऊ शकतो, ज्यामुळे तो चमच्याने काढायला किंवा बाटलीतून ओतायला खूप कठीण होतो. त्याचा पातळपणा कमी होतो. त्यामुळे, मध किचनमधील कपाटात रूम टेंपरेचरला ठेवणं अगदी योग्य आहे.
जास्त आर्द्रता असलेलं वातावरण अख्ख्या लसणासाठी चांगलं नसतं. फ्रिजमधील जास्त ओलाव्यामुळे लसणाला कोंब फुटू शकतात किंवा बुरशी लागू शकते, ज्यामुळे त्याची चव आणि गुणवत्ता खराब होते. योग्य हवा खेळती न राहिल्यास त्याची गुणवत्ता लवकर घसरू शकते. एक महत्त्वाचा नियम आहे: जर पदार्थ कापलेला असेल, जसं की सोललेला किंवा चिरलेला लसूण, तर तो ताबडतोब फ्रिजमध्ये ठेवला पाहिजे. तसेच मांस, दुग्धजन्य पदार्थ आणि उरलेलं जेवण यांसारखे नाशवंत पदार्थ सुरक्षितपणे फ्रिजमध्ये ठेवणं खूप महत्त्वाचं आहे.