Terrace Gardening : टेरेसवर लावू शकता या 10 भाज्या, घरच्या घरी मिळतील ताज्या व्हेजिटेबल्स

भारताच्या अनेक भागांमध्ये ऑगस्ट महिन्यात टेरेसवर छोटीशी भाजी बाग सुरू करता येते. विशेषतः खरीप हंगामात येणाऱ्या आणि उष्ण हवामानात वाढणाऱ्या भाज्यांसाठी हा महिना उत्तम आहे.

ऑगस्टमध्ये टेरेसवर लावण्यासारख्या भाज्या

भारताच्या अनेक भागांमध्ये पावसाळ्यामुळे बागकाम थोडं सोपं होतं. ऊबदार हवामान, नियमित ओलावा आणि मोठा दिवस यामुळे अनेक भाज्यांची वाढ चांगली होते. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवा, पावसाळ्यात टेरेस गार्डनला फक्त पाणी नाही, तर पाण्याचा चांगला निचरा होणंही गरजेचं आहे.

देशाच्या प्रत्येक भागात प्रत्येक भाजीसाठी ऑगस्ट महिना योग्य असेलच असं नाही. स्थानिक तापमान, पाऊस, सूर्यप्रकाश आणि भाजीची जात यावर सर्व अवलंबून असतं. तरीही, अनेक भाज्या उष्ण आणि पावसाळी हवामानासाठी योग्य आहेत आणि त्या कुंड्यांमध्ये किंवा ग्रो-बॅगमध्ये लावता येतात.

भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या (ICAR) सल्ल्यानुसार, भेंडी, वांगी, टोमॅटो, बीन्स आणि अनेक प्रकारच्या भोपळ्यासारखी पिकं खरीप हंगामात घेता येतात.तुमच्याकडे सूर्यप्रकाश येणारी बाल्कनी, टेरेस किंवा छोटीशी मोकळी जागा असेल, तर या १० भाज्या नक्कीच लावू शकता.

भेंडी

भेंडी हा टेरेस गार्डनची सुरुवात करणाऱ्यांसाठी सर्वात सोप्या पर्यायांपैकी एक आहे. या भाजीला उष्ण हवामान आवडतं आणि योग्य आकाराच्या कुंडीत ती सहज वाढते.

चांगला निचरा होणाऱ्या मातीत थेट बिया लावा आणि कुंडी अशा ठिकाणी ठेवा जिथे काही तास सूर्यप्रकाश मिळेल. माती हलकी ओलसर ठेवा, पण पाणी साचू देऊ नका.ICAR च्या नोंदीनुसार, काही जाती पावसाळ्यात लावण्यासाठी खास तयार केलेल्या आहेत. योग्य परिस्थितीत, काही जाती पेरणीनंतर सुमारे ४५ दिवसांत पहिलं पीक देतात.

मुळा

मुळा लावण्यासाठी जास्त जागेची गरज नसते, त्यामुळे बाल्कनीत बागकाम करणाऱ्यांसाठी हा एक चांगला पर्याय आहे. मुळाच्या वाढीसाठी पुरेशी जागा मिळावी म्हणून खोल कुंडी किंवा ग्रो-बॅग निवडा.

मोकळी आणि पाण्याचा लवकर निचरा होणारी माती वापरा. बिया थेट कुंडीतच पेरा, रोपं दुसरीकडे लावण्याची गरज नाही.काढणीची वेळ जातीवर अवलंबून असते, त्यामुळे प्रत्येक मुळा ३० दिवसांतच तयार होईल असं मानण्यापेक्षा बियांच्या पाकिटावरील सूचना वाचा.

फरसबी

फरसबी (फ्रेंच बीन्स) कुंड्यांमध्ये वाढवता येते, फक्त माती सुपीक आणि पाण्याचा निचरा होणारी असावी. कमी जागेसाठी बुश प्रकारच्या (झुडूप) जाती विशेष सोयीस्कर ठरतात.बिया थेट पेरा आणि रोपांना भरपूर सूर्यप्रकाश द्या. जर तुम्ही वेलवर्गीय जात निवडली असेल, तर वेल जड होण्यापूर्वीच त्याला साधा आधार द्या.ICAR च्या यादीनुसार, काही जाती योग्य परिस्थितीत सुमारे ७० दिवसांत शेंगा देऊ शकतात.

वांगी

वांगी हा भारतीय घरगुती बागेसाठी आणखी एक चांगला पर्याय आहे. याला उष्णता, सूर्यप्रकाश आणि बऱ्यापैकी मोठ्या आकाराची कुंडी लागते.

एकाच कुंडीत खूप रोपं लावण्याऐवजी प्रत्येक रोपाला हवा खेळती राहण्यासाठी पुरेशी जागा द्या. दमट हवामानात हे विशेष महत्त्वाचं आहे, कारण कमी वायुविजन आणि जास्त ओलाव्यामुळे रोगांचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो.ICAR ने खरीप हंगामात लागवड केल्या जाणाऱ्या भाज्यांमध्ये वांग्याचा समावेश केला आहे आणि वेगवेगळ्या प्रदेशांसाठी योग्य जातींची शिफारस केली आहे.

टोमॅटो

टोमॅटो घरी वाढवता येतात, पण ऑगस्ट महिन्यात थोडी जास्त काळजी घ्यावी लागते. सततच्या पावसामुळे पानं ओली राहतात आणि मातीत पाणी साचतं, ज्यामुळे रोपांना त्रास होऊ शकतो.

तुम्ही बियांपासून सुरुवात करत असाल, तर आधी लहान कुंडी किंवा सीड-ट्रे वापरा. रोपं मोठी झाल्यावर त्यांना मोठ्या कुंडीत लावा. रोपाला चांगला सूर्यप्रकाश मिळेल अशा ठिकाणी ठेवा आणि जसजसे ते वाढेल तसतसा त्याला आधार द्या.भारतात खरीप हंगामात टोमॅटोची लागवड केली जाते, पण लागवडीची योग्य वेळ प्रदेश आणि जातीनुसार बदलते.

दुधी भोपळा

तुमच्या टेरेसवर वेलासाठी जागा असेल, तर दुधी भोपळा हा एक उत्तम पर्याय आहे. या वेलाला पसरण्यासाठी जागेची गरज असते, त्यामुळे मजबूत मांडव किंवा तसाच काहीतरी आधार महत्त्वाचा आहे. मोठी कुंडी वापरा आणि त्यात सुपीक, पाण्याचा निचरा होणारी माती भरा. रोपाच्या मुळांभोवती पावसाचे पाणी साचू देऊ नका.दुधी भोपळा हे एक खरीप पीक म्हणून ओळखले जाते आणि ICAR ने खरीप व रब्बी लागवडीसाठी योग्य जातींची यादी दिली आहे.

कारले

कारल्याचा वेल टेरेसवरील उभ्या जागेचा चांगला वापर करू शकतो. वेल जमिनीवर पसरू देण्याऐवजी, त्याला एका मजबूत आधारावर वरच्या दिशेने वाढवा.पावसाळ्यात पाण्याचा चांगला निचरा होणं खूप महत्त्वाचं आहे. कुंडीत पाणी साचल्यास मुळं खराब होऊ शकतात, त्यामुळे कुंडीला पुरेशी छिद्रं असल्याची खात्री करा.खरीप हंगामात घेतल्या जाणाऱ्या काकडीवर्गीय भाज्यांमध्ये कारल्याचा समावेश होतो.

दोडक्याची भाजी

दोडका हा आणखी एक वेल आहे ज्याला तुम्ही उभं वाढवू शकता. त्यामुळे आकाराने मोठा असूनही तो टेरेससाठी अधिक योग्य ठरतो.त्याला पुरेशी मोठी कुंडी, सूर्यप्रकाश आणि एक मजबूत मांडव द्या. ICAR च्या यादीत दोडक्याच्या अशा जाती आहेत, ज्या योग्य परिस्थितीत लवकर तोडणीला येतात, अर्थात घरगुती बागेतील परिणाम वेगवेगळे असू शकतात.

भोपळा

भोपळ्याला मुळा किंवा फरसबीपेक्षा खूप जास्त जागा लागते, पण तुमच्याकडे जागा आणि मजबूत आधार असेल तर तो टेरेसवरही वाढवता येतो.त्याचे वेल दूरवर पसरू शकतात, त्यामुळे बिया लावण्यापूर्वीच वेल कुठे जाईल याचं नियोजन करा. कुंडी अशा ठिकाणी ठेवा जिथे पावसाचं अतिरिक्त पाणी साचणार नाही. भारतात खरीप लागवडीशी संबंधित काकडीवर्गीय पिकांमध्ये भोपळ्याचा समावेश होतो.

काकडी

ज्या ठिकाणी हवामान उबदार राहतं, तिथे काकडी तुमच्या पावसाळी किचन गार्डनमध्ये एक चांगली भर घालू शकते.रोपाला पुरेशी मोठी कुंडी, चांगला निचरा होणारी माती आणि एक मांडव द्या. वेल वरच्या दिशेने वाढवल्यास जमिनीवरची जागा वाचते आणि रोपाभोवती हवा खेळती राहते.

ICAR ने खरीप लागवडीसाठी योग्य काकडीवर्गीय भाज्यांमध्ये काकडीचा समावेश केला आहे, पण मुसळधार पावसात पाण्याच्या निचऱ्याचं महत्त्वही सांगितलं आहे.

ऑगस्ट बागकामाचा सर्वात महत्त्वाचा नियम

पावसाळ्यात रोपांना जास्त पाण्याची गरज असते असं गृहीत धरणं, ही सर्वात मोठी चूक आहे.तसं करू नका. आधी माती तपासा. जर पावसामुळे ती आधीच ओलसर असेल, तर आणखी पाणी घालू नका. प्रत्येक कुंडीला पाण्याचा निचरा होण्यासाठी छिद्रं आहेत आणि अतिरिक्त पाणी सहज बाहेर जात आहे, याची खात्री करा.

टेरेस गार्डनर्सनी ढगाळ हवामानामुळे कमी होणाऱ्या सूर्यप्रकाशाकडेही लक्ष द्यावं, खराब झालेली पानं काढून टाकावी आणि रोपांची गर्दी टाळावी. भोपळा आणि बीन्ससारख्या भाज्यांसाठी, वेल हाताळायला अवघड होईपर्यंत न थांबता लवकर आधार द्या.

त्यामुळे, ऑगस्ट महिना किचन गार्डनसाठी फायद्याचा ठरू शकतो, पण यश हे तुम्ही किती भाज्या लावता यावर नाही, तर तुमच्या स्थानिक परिस्थितीला अनुकूल असलेल्या पिकांची निवड करण्यावर अवलंबून आहे. काही कुंड्यांपासून सुरुवात करा, त्यांना सूर्यप्रकाश आणि पाण्याचा निचरा मिळेल याची खात्री करा आणि पावसाळ्याला तुमच्या विरोधात नाही, तर तुमच्यासाठी काम करू द्या.