
भारताचे माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त टी. एस. कृष्णमूर्ती यांनी मंगळवारी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वक्तव्याचं स्वागत केलं. ट्रम्प यांनी भारताच्या मतदार ओळखपत्र (Voter ID) प्रणालीचं कौतुक केलं होतं. यावर बोलताना कृष्णमूर्ती म्हणाले की, बनावट मतदान रोखण्यात वोटर आयडीची भूमिका महत्त्वाची आहे आणि भारताला आपल्या निवडणूक व्यवस्थापनाचा 'अभिमान वाटण्यासारखी कारणं' आहेत.
ट्रम्प यांनी नुकतंच भारताच्या निवडणूक प्रणालीचा उल्लेख केला होता. त्यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या नावाचा उल्लेख करत म्हटलं होतं की, ओळखपत्राशिवाय निवडणुका कशा होऊ शकतात? याच वक्तव्यावर कृष्णमूर्ती यांनी आपली प्रतिक्रिया दिली.
कृष्णमूर्ती यांनी एएनआयला सांगितलं, "इलेक्ट्रॉनिक फोटो ओळखपत्र (EPIC) साधारणपणे १९९३ मध्ये सुरू झालं. बनावट मतदान आणि गैर-नागरिकांकडून होणारं मतदान रोखणं हा यामागचा मुख्य उद्देश होता."
ते पुढे म्हणाले की, इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीन (EVM) सोबतच वोटर आयडी कार्ड आता भारतीय निवडणूक व्यवस्थापनाचा एक अविभाज्य भाग बनलं आहे. "ही प्रणाली खूप यशस्वी ठरली आहे. ईव्हीएम आणि फोटो ओळखपत्र हे दोन्ही आपल्या निवडणूक व्यवस्थापनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी याचा उल्लेख केला याचा मला आनंद आहे, पण ही प्रणाली अनेक दशकांपासून आपल्याकडे आहे आणि आपल्याला तिचा अभिमान वाटायला हवा," असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.
कृष्णमूर्ती यांनी भारत आणि अमेरिकेच्या निवडणूक प्रणालीतील फरकांवरही बोट ठेवलं. ते म्हणाले की, अमेरिकेत प्रत्येक राज्यात निवडणुकीची व्यवस्था वेगवेगळी असते. "भारताची निवडणूक प्रणाली आणि अमेरिकेची निवडणूक प्रणाली यात खूप फरक आहे. तिथे प्रत्येक राज्याची स्वतःची वेगळी व्यवस्थापन पद्धत आहे," असं त्यांनी सांगितलं.
एकाच व्यक्तीने पुन्हा मतदान करू नये, यासाठी भारतात वापरल्या जाणाऱ्या न पुसल्या जाणाऱ्या शाईचाही त्यांनी उल्लेख केला. "बऱ्याच देशांमध्ये ओळख पटवण्याची पद्धत आहे. पण आपल्याकडे फोटो ओळखपत्रासोबतच न पुसली जाणारी शाई लावली जाते. या शाईमुळे मतदार पुन्हा मतदानासाठी येऊ शकत नाही, याची खात्री होते," असं कृष्णमूर्ती म्हणाले.
या प्रणालीवर काही पक्षांकडून राजकीय टीका होत असली तरी, ट्रम्प यांच्या वक्तव्याकडे व्यापक दृष्टिकोनातून पाहिलं पाहिजे, असं ते म्हणाले. "काही पक्षांनी यावर राजकीय टीका केली असली तरी, आपण हे लक्षात घ्यायला हवं की ही टिप्पणी कोणत्याही व्यक्तीवर नसून, आपल्या निवडणूक प्रणालीवर आहे," असं त्यांनी नमूद केलं.
अमेरिकेत 'सेफगार्ड अमेरिकन वोटर एलिजिबिलिटी (SAVE) अमेरिका ॲक्ट' पास करण्यासाठी ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा जोर दिला आहे. यासाठी त्यांनी भारताच्या वोटर आयडी नियमांचा दाखला दिला.
"या महिन्याच्या सुरुवातीला, भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी आमच्या प्रशासनाला विचारलं - तुम्ही अमेरिकेत वैध फोटो आयडीशिवाय निवडणुका कशा घेऊ शकता?" असं ट्रम्प यांनी 'ट्रुथ सोशल'वरील एका पोस्टमध्ये म्हटलं आहे.
ट्रम्प यांनी दावा केला की, भारताच्या शेवटच्या सार्वत्रिक निवडणुकीत ६४.६ कोटी (646 million) मतदार होते आणि प्रत्येक मतदाराला वैध फोटो ओळखपत्र दाखवणं बंधनकारक होतं.
व्हाइट हाऊसने म्हटलं आहे की, प्रस्तावित 'SAVE America ॲक्ट'नुसार, अमेरिकेतील फेडरल निवडणुकांमध्ये नोंदणीसाठी नागरिकत्वाचा पुरावा आणि वैध ओळखपत्र आवश्यक असेल. (एएनआय)
(या बातमीचा मथळा वगळता, बाकी मजकूर आशियानेट न्यूजच्या संपादकीय टीमने संपादित केलेला नाही आणि तो सिंडिकेटेड फीडमधून प्रकाशित करण्यात आला आहे.)