
तामिळनाडूमध्ये गेल्या काही आठवड्यांपासून तांदळाचे भाव सतत वाढत आहेत. काही प्रकारच्या तांदळाच्या दरात किलोमागे २० ते ४० रुपयांची वाढ झाली आहे. २५ ते ३० किलोच्या तांदळाच्या पोत्यांचे भावही प्रकारानुसार ३०० ते ६०० रुपयांनी वाढले आहेत.
दिवाळीपूर्वी काही तांदळाचे भाव १०० रुपये किलोपर्यंत पोहोचू शकतात, असा इशारा राईस मिल मालक आणि भात व्यापाऱ्यांनी दिला आहे. पण इथे एक गोष्ट स्पष्ट समजून घेतली पाहिजे.
सध्या सर्वच तांदूळ १०० रुपये किलो झालेले नाहीत. भाताची आवक आणखी घटली आणि दिवाळीत मागणी वाढली, तरच काही प्रकारच्या तांदळाचे भाव या पातळीवर जाऊ शकतात, असा सध्याचा अंदाज आहे.
गेल्या काही आठवड्यांत अनेक प्रकारच्या तांदळाचे भाव लक्षणीयरीत्या वाढले आहेत. सध्याच्या बाजारभावानुसार २५ किलोच्या पोत्याचे दर खालीलप्रमाणे आहेत:
डिलक्स पोन्नी: रु. १,४०० - रु. १,८००
पोन्नी: रु. १,६०० - रु. १,९५०
पांढरा पोन्नी: रु. १,९०० - रु. २,३००
इडली तांदूळ: रु. ९०० - रु. १,२००
कच्चा तांदूळ (पच्चरिसी): रु. १,५०० - रु. १,८००
शिवाजी पोन्नी: रु. १,८०० - रु. २,४००
याशिवाय ३० किलो बासमती तांदळाच्या पोत्याचा भाव ३,३०० रुपयांवरून ३,६०० रुपयांपर्यंत वाढला आहे. एकाच महिन्यात ही वाढ छोटी नाही; अनेक प्रकारच्या तांदळाच्या पोत्यांमागे शेकडो रुपयांची वाढ झाली आहे.
भाताची आवक कमी होणे हे यामागचे मुख्य कारण आहे. तामिळनाडूमध्ये स्थानिक गरजेसाठी लागणारा सर्वच बारीक तांदूळ तिथे पिकवला जात नाही. विशेषतः पोन्नीसारख्या लोकप्रिय तांदळासाठी तामिळनाडूला आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि कर्नाटक या राज्यांमधून येणाऱ्या भातावर अवलंबून राहावे लागते.
सध्या केवळ तामिळनाडूतच नाही, तर इतर राज्यांमध्येही भाताचे उत्पादन आणि आवक घटल्याचे व्यापारी सांगतात. यामुळे राईस मिलमध्ये साठा कमी झाला असून बाजारात उपलब्ध असलेल्या भाताचे भाव वाढले आहेत. भाताचे भाव वाढतात, तेव्हा त्याचा थेट परिणाम तांदळाच्या किमतीवरही दिसून येतो.
तामिळनाडूमध्ये सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या बारीक तांदळाच्या प्रकारांमध्ये पोन्नीला महत्त्वाचे स्थान आहे. पण तामिळनाडूचे स्थानिक उत्पादन ही गरज पूर्ण करण्यासाठी पुरेसे नाही. त्यामुळे बाजारपेठ परराज्यातून येणाऱ्या भातावर जास्त अवलंबून आहे.
त्रिची मार्केटच्या ताज्या माहितीनुसार, पोन्नी तांदळाचा भाव ६५ रुपयांवरून ७८ रुपये किलोपर्यंत वाढला आहे. मन्नाचनल्लूर पोन्नी ६० रुपयांवरून ६८ रुपये आणि उच्च दर्जाचा पोन्नी ६५ रुपयांवरून ८२ रुपयांपर्यंत महागला आहे. चेन्नईच्या घाऊक बाजारातही काही महिन्यांत पोन्नी तांदळाचे भाव लक्षणीयरीत्या वाढल्याचे एका अहवालात म्हटले आहे.
त्यामुळे पोन्नीसारख्या तांदळासाठी परराज्यातून येणारी आवक हा महत्त्वाचा घटक बनला आहे.
दिवाळी जवळ येताच घरांमध्ये नेहमीपेक्षा जास्त स्वयंपाक होतो. मिठाई, फराळ आणि मेजवानीसोबतच हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि केटरिंग कंपन्यांची मागणीही वाढते. त्याच वेळी भाताची आवक कमी राहिल्यास, वाढती मागणी आणि कमी पुरवठा यामुळे किमतींवर अतिरिक्त दबाव येतो.
म्हणूनच भाताची आवक वेगाने वाढली नाही, तर दिवाळीपूर्वी काही तांदळाचे भाव १०० रुपये किलोपर्यंत पोहोचू शकतात, असा इशारा व्यापारी आणि राईस मिल मालकांनी दिला आहे. पण हा केवळ एक अंदाज किंवा बाजाराचा इशारा आहे. १०० रुपये हा सर्वच तांदळासाठी निश्चित केलेला भविष्यातील दर नाही.
भाताचे उत्पादन घटण्यामागे पाऊस आणि पाण्याची उपलब्धता हे महत्त्वाचे घटक मानले जात आहेत. कावेरी डेल्टा भागात पुरेसा पाऊस न पडल्याने आणि सिंचनासाठी पाणी मिळण्यात अडचणी आल्याने भातशेतीवर परिणाम झाल्याचे ताज्या बातम्यांमधून समोर आले आहे.
याचा फटका विशेषतः कुरुवई (Kuruvai) हंगामातील पिकाला बसला आहे. तामिळनाडूसह आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि कर्नाटक या शेजारील राज्यांमध्येही लागवड आणि भाताची आवक घटल्याची माहिती मिळत आहे.
त्याच वेळी, नवीन भाताची आवक वाढल्यास किमती नियंत्रणात येण्याची शक्यता राईस मिल क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे ही दरवाढ किती काळ टिकेल, हे आगामी भाताच्या आवकेवरच अवलंबून असेल.
तांदळाचे वाढते भाव पाहून लगेच मोठ्या प्रमाणात खरेदी करून साठवणूक करण्याची गरज नाही. तुमच्या कुटुंबाला महिन्याला किती तांदूळ लागतो, याचा अंदाज घेऊन त्यानुसार खरेदी करणे योग्य ठरेल. तसेच, केवळ एकाच प्रकारच्या तांदळावर अवलंबून न राहता, तुम्हाला परवडणाऱ्या इतर पर्यायी तांदळाच्या किमतींची तुलना करा. ५ किलो, १० किलो आणि २५ किलोच्या पोत्यांमधील प्रति किलोचा खरा दर काढून खरेदी केल्यास फायदा होईल.
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, दिवाळीपर्यंत सर्वच तांदूळ १०० रुपये किलो होतील असे नाही. भाताची आवक वाढल्यास दरवाढ आटोक्यात येऊ शकते. पण आवक कमी राहिली आणि सणासुदीची मागणी वाढली, तर काही प्रकारांमध्ये भाव आणखी वाढण्याची शक्यता व्यापाऱ्यांनी वर्तवली आहे.
त्यामुळे सध्याच्या परिस्थितीत घाबरून खरेदी करण्यापेक्षा, तुमच्या नेहमीच्या वापरासाठी लागणारे प्रमाण, योग्य प्रकार आणि योग्य किंमत — या तीन गोष्टी पाहूनच खरेदी करणे हा सर्वोत्तम मार्ग आहे.