
Pradhan Mantri Awas Yojana Gramin : ग्रामीण भागातील गोरगरीब, शेतकरी, शेतमजूर आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना स्वतःचे पक्के घर मिळावे, या उद्देशाने केंद्र सरकारने **प्रधानमंत्री आवास योजना – ग्रामीण (PMAY-G)** ही महत्त्वाकांक्षी योजना राबवली आहे. आजही अनेक ग्रामीण कुटुंबे कच्च्या घरांमध्ये किंवा धोकादायक निवाऱ्यांमध्ये राहतात. अशा कुटुंबांना सुरक्षित, टिकाऊ आणि सन्मानाने राहता येईल, यासाठी ही योजना मोठा आधार ठरत आहे.
PMAY-G अंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना पक्के घर बांधण्यासाठी आर्थिक मदत दिली जाते. ही योजना केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि ग्रामपंचायत यांच्या समन्वयातून राबवली जाते. लाभार्थ्यांना मिळणारी मदत थेट बँक खात्यात जमा केली जाते, त्यामुळे कोणत्याही प्रकारचा मध्यस्थ टाळला जातो. घरकुलासाठी दिली जाणारी आर्थिक मदत तीन टप्प्यांत वितरित केली जाते—घर मंजूर झाल्यावर पहिला हप्ता, बांधकाम सुरू झाल्यावर दुसरा हप्ता आणि घर पूर्ण झाल्यानंतर अंतिम हप्ता दिला जातो.
देशातील अनेक ग्रामीण भागात आजही झोपड्या, कच्ची घरे किंवा मोडकळीस आलेल्या घरांमध्ये लोक राहतात. पावसाळा, वादळ किंवा इतर नैसर्गिक आपत्तींमध्ये ही घरे धोकादायक ठरतात. PMAY-G योजनेमुळे अशा कुटुंबांना सुरक्षित छप्पर मिळत असून त्यांच्या जीवनमानात सुधारणा होत आहे. त्यामुळे ही योजना ग्रामीण भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
अनेक वेळा अर्ज करूनही आपले नाव लाभार्थी यादीत आले आहे की नाही, याबाबत नागरिकांमध्ये संभ्रम असतो. यासाठी काही जण ग्रामपंचायत, तालुका कार्यालय किंवा इतर शासकीय कार्यालयांच्या फेऱ्या मारतात. मात्र, आता अशी धावपळ करण्याची गरज नाही. केंद्र सरकारने PMAY-G लाभार्थी यादी पाहण्यासाठी पारदर्शक आणि सोपी ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
PMAY-G ची लाभार्थी यादी पाहण्यासाठी सर्वप्रथम मोबाईल किंवा संगणकावर इंटरनेट सुरू करून pmayg.nic.in किंवा pmaymis.gov.in ही अधिकृत वेबसाइट उघडावी. त्यानंतर मुख्य पानावरील “AwaasSoft” या पर्यायावर क्लिक करावे. पुढे “Reports” या विभागात जाऊन “Social Audit Reports” हा पर्याय निवडावा. त्यानंतर “Beneficiary Details for Verification” या लिंकवर क्लिक केल्यानंतर आवश्यक माहिती भरून आपले नाव यादीत आहे की नाही, हे तपासता येते.