Ethanol Petrol : मायलेज खरंच कमी होतं, पण..; नितीन गडकरींनी अखेर सत्य सांगितलंच!

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी इथेनॉल-मिश्रित पेट्रोलमुळे वाहनांचं मायलेज थोडं कमी होत असल्याचं मान्य केलं आहे. मात्र, यामुळे इंजिन खराब होतं या अफवा त्यांनी फेटाळून लावल्या आहेत. फ्लेक्स-फ्यूएल तंत्रज्ञान आणि पर्यायी इंधनांच्या मदतीने देशाला इंधनात आत्मनिर्भर बनवण्याचं ध्येयही त्यांनी स्पष्ट केलं.

नवी दिल्ली: पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिसळल्यामुळे गाडीचं मायलेज थोडं कमी होतं, हे सत्य अखेर केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी अधिकृतरित्या मान्य केलं आहे. पण त्याचवेळी, इथेनॉलमुळे गाडीचं इंजिन खराब होतं किंवा पार्टसला धोका पोहोचतो, अशा सोशल मीडियावर पसरलेल्या चर्चा मात्र त्यांनी पूर्णपणे फेटाळून लावल्या आहेत. 'द इंडियन एक्सप्रेस'ला दिलेल्या एका विशेष मुलाखतीत गडकरींनी सरकारच्या इथेनॉल धोरणाचं समर्थन केलं आणि भविष्यातील योजनांची माहिती दिली.

मग मायलेज कमी का होतं?

पेट्रोल आणि इथेनॉल यांच्या 'कॅलोरिफिक व्हॅल्यू'मध्ये, म्हणजेच त्यांच्या ज्वलनातून ऊर्जा निर्माण करण्याच्या क्षमतेत फरक आहे. हेच मायलेज कमी होण्यामागचं मुख्य कारण असल्याचं गडकरींनी स्पष्ट केलं. याशिवाय, दिल्ली-मुंबईसारख्या शहरांमधील ट्रॅफिक जॅम आणि सतत ब्रेक दाबल्यामुळेही मायलेजवर परिणाम होतो. पण, पुण्यातली 'ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया' (ARAI) च्या अहवालानुसार, खास 'फ्लेक्स-फ्यूएल' इंजिनसाठी तयार केलेल्या गाड्यांमध्ये मायलेज कमी होत नाही. याच कारणामुळे देश आता फ्लेक्स-इंजिन तंत्रज्ञानाकडे वेगाने वाटचाल करत असल्याचंही ते म्हणाले.

'इंजिन खराब होतं' ही निव्वळ अफवा

E20 (म्हणजेच 20% इथेनॉल मिसळलेलं पेट्रोल) इंधनामुळे देशात एकही गाडी खराब झालेली नाही, असं गडकरींनी ठामपणे सांगितलं. सोशल मीडियावर पसरवल्या जाणाऱ्या बातम्या या हेतुपुरस्सर पसरवलेल्या अफवा आहेत. गेल्या वर्षी देशभरात E20 इंधन लागू करण्यापूर्वी अनेक टप्प्यांमध्ये त्याच्या कठोर चाचण्या घेण्यात आल्या आहेत.

जुन्या गाड्यांमध्ये काही किरकोळ समस्या येऊ नयेत, यासाठी वाहन उत्पादकांना स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या आहेत. जुन्या गाड्यांच्या सर्व्हिसिंगवेळी, मेटल वॉशर्सऐवजी नवीन रबर वॉशर्स ग्राहकांना कोणत्याही अतिरिक्त शुल्काशिवाय बदलून दिले जात आहेत. इतकंच नाही, तर इथेनॉलमध्ये अँटी-नॉकिंग गुणधर्म आणि जास्त ऑक्टेन नंबर असल्यामुळे ते गाडीचा परफॉर्मन्स आणखी सुधारतं. टाटा, महिंद्रा, ह्युंदाई, टोयोटा, मारुती सुझुकी यांसारख्या मोठ्या कंपन्या आता फ्लेक्स-फ्यूएल मॉडेल्स तयार करत असल्याची माहितीही त्यांनी दिली.

इंधन आयातीला पूर्णविराम देण्याचं ध्येय

पश्चिम आशियातील राजकीय अस्थिरता पाहता, परदेशी जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व कमी करणं अत्यंत गरजेचं आहे, असं मत गडकरींनी व्यक्त केलं. यासाठी सरकारने मोठ्या योजना आखल्या आहेत. कर्नाटकमध्ये अशोक लेलँडच्या मदतीने 15% मेथनॉल-डिझेल मिश्रणावर 25 बसेसची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली आहे. डिझेलचा भाव 110 रुपये प्रति लिटर असताना, आसाम पेट्रो-केमिकल्स फक्त 20-22 रुपयांमध्ये मेथनॉलचं उत्पादन करत आहे.

इथेनॉलपासून तयार होणारं आयसो-ब्युटेनॉल हे ट्रॅक्टर, कापणी यंत्र आणि बांधकाम उपकरणांमध्ये डिझेलला पर्याय म्हणून वापरता येऊ शकतं (इथेनॉल थेट डिझेल इंजिनमध्ये वापरता येत नाही). जनरेटर सेटसुद्धा सीएनजी, इथेनॉल आणि मेथनॉलवर चालतील, असे बदल केले जातील. सध्या भारत दरवर्षी 2 लाख कोटी रुपयांचं जीवाश्म इंधन आयात करतो. देशांतर्गत इंधनाचा वापर वाढल्यास ही मोठी रक्कम वाचेल आणि प्रदूषणही लक्षणीयरीत्या कमी होईल. भारताला इंधनाच्या बाबतीत आत्मनिर्भर बनवणं हेच आमचं अंतिम ध्येय आहे, असं गडकरी म्हणाले.