Nepal Floods: मदत नाकारल्याच्या चर्चा खोट्या, नेपाळला हवीय विशेष आंतरराष्ट्रीय मदत

नेपाळमध्ये आलेल्या महापुरानंतर आंतरराष्ट्रीय मदत नाकारल्याच्या बातम्या परराष्ट्र मंत्री शिशिर खनाळ यांनी फेटाळून लावल्या आहेत. बचाव, मदतकार्य आणि दीर्घकालीन पुनर्बांधणीसाठी तातडीने विशेष परदेशी मदतीची गरज असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

नेपाळमधील भोटे कोशी नदीला आलेल्या महापुरानंतर काठमांडूने आंतरराष्ट्रीय मदत नाकारल्याच्या बातम्या पूर्णपणे चुकीच्या आहेत. उलट, या मोठ्या आपत्तीतून सावरण्यासाठी आम्हाला विशेष परदेशी मदतीची आणि दीर्घकालीन पुनर्बांधणीसाठी सहकार्याची तातडीने गरज आहे, असं नेपाळ सरकारने स्पष्ट केलं आहे.

आंतरराष्ट्रीय मदतीवर नेपाळची भूमिका स्पष्ट

परराष्ट्र मंत्री शिशिर खनाळ यांनी पत्रकार परिषदेत माहिती दिली, "काही राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये नेपाळने मदत नाकारल्याच्या खोट्या बातम्या फिरत आहेत. मी पुन्हा सांगू इच्छितो की, आपत्ती खूप मोठी आहे आणि आम्हाला केवळ बचाव आणि मदतकार्यातच नव्हे, तर पुनर्बांधणीच्या टप्प्यातही मोठ्या प्रमाणावर मदतीची गरज आहे."

विशेष मदतीची मागणी

सरकारच्या कामाबद्दल अधिक माहिती देताना खनाळ म्हणाले की, सध्या रसुआ, नुवाकोट, धाडिंग आणि चितवन जिल्ह्यांमध्ये बेपत्ता लोकांचा शोध घेण्यावर लक्ष केंद्रित केलं आहे. पण काही ठिकाणी बचावकार्य खूपच गुंतागुंतीचं आहे आणि त्यासाठी स्थानिक टीम्सकडे नसलेलं विशेष तांत्रिक ज्ञान आवश्यक आहे. "सध्या आमची सुरक्षा दल आणि इतर टीम्स परिस्थिती चांगल्या प्रकारे हाताळत आहेत. पण, बोगद्यांमध्ये अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढण्यासाठी, जिवंत लोकांचा शोध घेण्यासाठी विशेष तंत्रज्ञान, फॉरेन्सिक आणि डीएनए तपासणी, तसेच मृतदेह ठेवण्यासाठी शवागारांची आम्हाला गरज आहे. यासाठी आम्ही मित्र देशांकडे विशेष मदतीची मागणी केली आहे," असं खनाळ यांनी नमूद केलं.

परदेशी मदतीबद्दल मानले आभार

त्यांनी सांगितलं की, "भारताकडून बोगद्यात बचावकार्यासाठी ११ जणांची एक विशेष तांत्रिक टीम दाखल झाली आहे आणि चीनकडूनही एक टीम लवकरच पोहोचेल."

या कठीण काळात शेजारी देशांनी दाखवलेल्या एकजुटीबद्दल त्यांनी आभार मानले. "या कठीण काळात आमच्या मित्र देशांनी दिलेल्या पाठिंब्याबद्दल आणि मदतीबद्दल आम्ही त्यांचे आभारी आहोत. भारताकडून आम्हाला आतापर्यंत ५७ टनांपेक्षा जास्त मदत सामग्री मिळाली आहे. चीन, जपान, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर मित्रांकडूनही आवश्यक वस्तू आज येत आहेत. मदतकार्य जसजसे पुढे जाईल, तसतसे आम्ही गरजेनुसार आमच्या शेजारी आणि आंतरराष्ट्रीय भागीदारांकडे अतिरिक्त मदतीची मागणी करू," असं ते म्हणाले.

परदेशी नागरिक आणि देणगीदारांसाठी माहिती

परदेशी नागरिकांच्या मृत्यूबाबत माहिती देण्यासाठी मंत्रालयात एक विशेष 'इमर्जन्सी कंट्रोल रूम' स्थापन करण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदाय आणि माध्यमांनी केवळ अधिकृत माहितीवर अवलंबून राहावं, असं आवाहनही त्यांनी केलं. पंतप्रधान आपत्ती निवारण निधीमध्ये डिजिटल माध्यमातून देणगी देण्याची सोय उपलब्ध आहे.

"अशा मोठ्या आपत्त्यांसाठी नेपाळ सरकारचा पंतप्रधान मदत निधी आहे. देश-विदेशातील नेपाळी आणि परदेशी नागरिक QR कोडद्वारे या निधीमध्ये योगदान देऊ शकतात. मदतीसाठी या लिंकवर क्लिक करून देणगी देता येईल," असं त्यांनी सांगितलं.

प्रवासाच्या चिंतेवर बोलताना खनाळ यांनी आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांना दिलासा दिला. "भोटे कोशी नदीच्या पुरामुळे रसुआ, नुवाकोट, धाडिंग आणि चितवनच्या काही भागांमध्ये मोठं नुकसान झालं असलं तरी, नेपाळचा इतर भाग पूर्वीप्रमाणेच सामान्य आणि पर्यटकांसाठी खुला आहे," असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

"नेपाळला भेट देऊ इच्छिणाऱ्या परदेशी नागरिकांचं आम्ही स्वागत करतो." ते म्हणाले की, नेपाळ सरकार "लोकांचे प्राण वाचवण्यासाठी, बेपत्ता लोकांचा शोध घेण्यासाठी, त्यांची सुटका करण्यासाठी, वाचलेल्यांना तातडीची मदत पुरवण्यासाठी आणि बाधित नेपाळी तसेच परदेशी नागरिकांना योग्य मदत मिळावी यासाठी कटिबद्ध आहे."

भारतीयांच्या सुटकेसाठी भारताचे प्रयत्न तीव्र

दरम्यान, भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने संध्याकाळी ५ वाजता दिलेल्या माहितीनुसार, रसुआ येथील जलविद्युत प्रकल्पात अडकलेल्या चार भारतीय नागरिकांना आज सुखरूप बाहेर काढण्यात आलं. रिपू कुमार, चनेश्वर नारझारी, कृपा शंकर आणि मोहम्मद मिन्हाजुद्दीन अशी त्यांची नावं असून त्यांना काठमांडूला हलवण्यात येत आहे.

मंत्रालयाच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, पूरग्रस्त भागातून आतापर्यंत ८८ भारतीय नागरिकांना वाचवण्यात आलं आहे. मात्र, अजूनही २८७ भारतीय नागरिक आणि भारतीय वंशाचे १२८ (PIOs) लोक बेपत्ता आहेत. याशिवाय, १२० भारतीय नागरिक आज चीनमधून नेपाळमध्ये सुखरूप दाखल झाले.

भारताने पाठवलेल्या विशेष तांत्रिक टीमने आज नेपाळमधील पूरग्रस्त जिल्ह्यांमधील पाण्याखाली गेलेल्या जलविद्युत बोगद्यांची पाहणी केली, जेणेकरून आत अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढण्याच्या प्रयत्नांना वेग येईल. नेपाळमधील भारतीय दूतावासाने 'X' वर एका पोस्टमध्ये म्हटलं आहे की, त्यांचे अधिकारी पूरग्रस्त भारतीयांना शोधण्यासाठी आणि मदत करण्यासाठी नेपाळी अधिकाऱ्यांसोबत चोवीस तास संपर्कात आहेत.

याच प्रयत्नांचा भाग म्हणून, दूतावासाचे फर्स्ट सेक्रेटरी (कॉमर्स) सुमन शेखर यांनी अप्पर त्रिशुली-१ जलविद्युत प्रकल्पातून नुकत्याच बाहेर काढलेल्या भारतीय कामगारांची भेट घेतली. त्यांनी वाचलेल्या कर्मचाऱ्यांशी थेट संवाद साधून त्यांच्या प्रकृतीची आणि गरजांची माहिती घेतली. याबाबतची पोस्ट इथे वाचा.

भोटे कोशी आणि त्रिशुली नदीच्या खोऱ्यात आलेल्या या आपत्तीनंतर बोगद्यातील बचावकार्य, फॉरेन्सिक विश्लेषण आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांच्या दुरुस्तीसाठी भारताकडून विशेष मदत दिली जात आहे.

'ही एक अभूतपूर्व आपत्ती'

याआधी, नेपाळचे माजी खासदार आणि चौधरी ग्रुपचे अध्यक्ष बिनोद चौधरी यांनी या आपत्तीवर तीव्र दुःख व्यक्त केलं. ही एक अभूतपूर्व आपत्ती असल्याचं ते म्हणाले. नेपाळ-चीन सीमेवरील भागांमध्ये काही क्षणातच पुराच्या पाण्याने कसा विध्वंस केला, हे त्यांनी सांगितलं.

"माझी पहिली प्रतिक्रिया धक्का आणि प्रचंड दुःखाची होती. नेपाळने यापूर्वी २०१५ च्या भूकंपापासून ते कोविडपर्यंत अनेक नैसर्गिक आपत्त्या पाहिल्या आहेत. पण यावेळी, काही मिनिटांतच अख्खी गावं वाहून गेली, हजारो लोक प्रभावित झाले. पूल कोसळले आणि हे कुठे थांबणार आहे, याचा काहीच अंदाज येत नव्हता," असं चौधरी म्हणाले.

या पुराचा फटका चीनला जोडणाऱ्या पायाभूत सुविधांनाही बसला. "ही इतक्या मोठ्या स्वरूपाची आपत्ती होती की, यासाठी कोणीही तयार नव्हतं, विशेषतः चीनला जोडणाऱ्या मार्गावर," असं ते म्हणाले.

"चीनच्या मजबूत पायाभूत सुविधा उभारण्याच्या क्षमतेचा विचार करता, जर तिथेही असं होऊ शकतं, तर या संपूर्ण घटनेची तीव्रता आणि परिणामाची तुम्ही कल्पना करू शकता."

आपत्तीतील मृतांचा अधिकृत आकडा आणि मदतकार्य

नेपाळच्या राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (NDRRMA) दिलेल्या माहितीनुसार, संध्याकाळी ६:३० वाजेपर्यंत ६३५ मृत्यूंची नोंद झाली आहे. बचाव पथकांना चितवनमध्ये २४६, नवलपरासी पूर्वेमध्ये १६५, नवलपरासी पश्चिमेमध्ये ६३, गोरखामध्ये ५७, नुवाकोटमध्ये ५१, धाडिंगमध्ये ४५, तनहुनमध्ये ३५ आणि रसुआमध्ये १३ मृतदेह सापडले आहेत.

प्राधिकरणाने पुढे सांगितले की, २१९ जखमींवर उपचार सुरू आहेत किंवा त्यांना डिस्चार्ज देण्यात आला आहे.

या महापुरानंतर एकूण २,४१८ लोक अजूनही बेपत्ता आहेत. यामध्ये जलविद्युत प्रकल्पांवरील ९३३ कामगार, ५८९ परदेशी नागरिक आणि परदेशी पर्यटकांसोबत प्रवास करणारे १२७ नेपाळी नागरिक यांचा समावेश आहे.

याशिवाय, नेपाळ लष्कराचे ४५, नेपाळ पोलिसांचे २७, सीमाशुल्क कार्यालयाचे १५, सशस्त्र पोलीस दलाचे १३ आणि इमिग्रेशन कार्यालयाचे ४ कर्मचारीही बेपत्ता आहेत.

सर्वाधिक बेपत्ता लोकांची नोंद रसुआमध्ये (५६२) झाली आहे. त्यानंतर नुवाकोट (११५), मकवानपूर (६५) आणि लंगटांग राष्ट्रीय उद्यानात (३) लोकांचा समावेश आहे.

या भागात बचाव आणि सुरक्षेसाठी १८,७०८ सुरक्षा कर्मचारी तैनात आहेत, ज्यात ८,१३५ नेपाळ पोलीस, ६,३७० नेपाळ लष्कर आणि ४,२०३ सशस्त्र पोलीस दलाचे सदस्य आहेत.

आतापर्यंत एकूण ७,५१४ लोकांना वाचवण्यात यश आलं आहे. नेपाळी लष्कर आणि खासगी हेलिकॉप्टर्सनी २६१ उड्डाणे केली असून, गेल्या दोन दिवसांत पुराच्या पाण्याने भरलेल्या बोगद्यांमधून २७९ लोकांना आणि २२७ परदेशी नागरिकांना एअरलिफ्ट करण्यात आलं आहे. (ANI)