Untouchability: खर्गेंच्या सभेमुळे 'शुद्धीकरण'? हा तर दलितांचा अपमान - शशी थरूर

हल्दवानीमध्ये मल्लिकार्जुन खर्गेंच्या सभेच्या जागेचं 'शुद्धीकरण' केल्याच्या घटनेवर शशी थरूर यांनी जोरदार टीका केली आहे. याला 'अस्पृश्यता' म्हणत त्यांनी हा दलितांचा अपमान असल्याचं म्हटलंय. थरूर आणि राहुल गांधी यांनी भाजप/आरएसएसवर निशाणा साधत SC/ST कायद्यानुसार कारवाईची मागणी केली आहे.

काँग्रेस खासदार शशी थरूर यांनी शनिवारी हल्दवानीमधल्या 'शुद्धीकरण' प्रकरणावर जोरदार टीका केली. काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्या सभेच्या जागेचं शुद्धीकरण करणं म्हणजे 'अस्पृश्यता' पाळण्यासारखंच आहे, असं ते म्हणाले. हा प्रकार म्हणजे दलित नागरिक आणि मुलांचा अपमान आहे, असंही त्यांनी म्हटलं.

X वर (पूर्वीचं ट्विटर) केलेल्या पोस्टमध्ये थरूर म्हणाले की, भारतीय संविधानाने 'अस्पृश्यता' संपवली आहे आणि कोणत्याही स्वरूपात तिच्या पालनावर बंदी घातली आहे. हा हल्ला फक्त खर्गेंवर नाही, तर सामान्य दलित नागरिक आणि त्यांच्या मुलांवर होणाऱ्या अपमानाचं प्रतिबिंब आहे, असं थरूर यांनी स्पष्ट केलं.

थरूर यांची जबाबदारी निश्चित करण्याची मागणी

या प्रकाराला 'शुद्धीकरण' किंवा 'सफाई' असं नाव दिल्याने त्याचं स्वरूप बदलत नाही, असं थरूर म्हणाले. एका प्रमुख दलित नेत्याच्या उपस्थितीनंतर जागेचं शुद्धीकरण करणं ही 'अस्पृश्यता'च आहे, असा आरोप त्यांनी केला. हे कृत्य घटनाबाह्य आणि अस्वीकार्य आहे. SC/ST (अत्याचार प्रतिबंधक) कायद्यानुसार हा एक शिक्षापात्र गुन्हा आहे, असंही त्यांनी नमूद केलं.

या घटनेतून भाजपचं नेतृत्व आणि विचारधारेची भेदभावपूर्ण मानसिकता दिसून येते, असा आरोपही थरूर यांनी केला. माफी मागून किंवा शब्दांचे खेळ करून जबाबदारी टाळता येणार नाही, असं ते म्हणाले. काँग्रेस पक्षाला अंतर्गत चौकशीची पोकळ आश्वासनं नकोत, तर ठोस कारवाई आणि न्याय हवा आहे, असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

संविधानाच्या रक्षणासाठी काँग्रेसची लढाई

थरूर पुढे म्हणाले, "आमची लढाई राजकीय आघाड्या, छोटे-मोठे वाद किंवा पक्षांमधील नेहमीच्या चढाओढीपुरती नाही. काँग्रेस पक्षाची मुख्य लढाई भारताचं संविधान वाचवण्यासाठी आहे. संविधानाला कमजोर करू पाहणाऱ्या भेदभावपूर्ण विचारधारेचा सामना आम्ही करत राहू."

समानता, न्याय आणि मानवी प्रतिष्ठेच्या रक्षणासाठी काँग्रेस पक्ष उभा आहे. समानता हा एक घटनात्मक अधिकार आहे, असंही त्यांनी सांगितलं.

राहुल गांधींचा भाजप, आरएसएसवर हल्लाबोल

याआधी, राहुल गांधी यांनीही या प्रकरणावरून भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघावर (RSS) जोरदार हल्लाबोल केला होता. खर्गेंच्या ८ ऑगस्टच्या सभेनंतर हल्दवानीमधील रामलीला मैदानावर झालेल्या या 'शुद्धीकरण' विधीला त्यांनी "अस्पृश्यतेचं दुसरं नाव" म्हटलं.

"फक्त भाजप आणि आरएसएसचे सदस्यच असं करतात आणि हा एक गुन्हा आहे. भारताच्या संविधानानुसार ही एक गुन्हेगारी कृती आहे. 'शुद्धीकरण' हे अस्पृश्यतेचंच दुसरं नाव आहे. अस्पृश्यता कायद्याने संपवली असली तरी भाजपचे सदस्य उघडपणे ती पाळत आहेत," असं गांधी म्हणाले होते.

"जेव्हा ते हे शुद्धीकरण करतात, तेव्हा ते अप्रत्यक्षपणे सांगत असतात की दलितांना स्पर्श करू नये, दलित अस्वच्छ आहेत. आणि भारतीय संविधानानुसार हा एक गुन्हा आहे," असं गांधी म्हणाले.

हल्दवानी वाद आणि खर्गेंची प्रतिक्रिया

उत्तराखंडमध्ये २०२७ मध्ये होणाऱ्या विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर, काँग्रेसने ८ ऑगस्ट रोजी हल्दवानीच्या रामलीला मैदानावर एक सभा घेतली होती. या सभेनंतर एका उजव्या विचारसरणीच्या गटाच्या सदस्यांनी त्या ठिकाणी शुद्धीकरण विधी केला. यावरूनच हा वाद सुरू झाला.

खुद्द खर्गे यांनीही हा मुद्दा राज्यसभेत उचलून धरला होता. आपण दलित नेते असल्यामुळेच हा प्रकार घडल्याचा आरोप त्यांनी केला. यानंतर त्यांनी या विधी करणाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्याची आणि अस्पृश्यता निवारण कायद्यांतर्गत गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली. (एएनआय)

(या कथेचं शीर्षक वगळता, आशियन्यूजच्या संपादकीय कर्मचाऱ्यांनी यात कोणताही बदल केलेला नाही आणि ही एक सिंडिकेटेड फीडमधून प्रकाशित झाली आहे.)