H1N1 Virus : देशात कोरोनापेक्षाही जास्त धोका आता स्वाइन फ्लूचा? ICMR चा मोठा खुलासा

ICMR च्या माहितीनुसार, सध्या भारतात H1N1 म्हणजेच इन्फ्लूएंझा A व्हायरसचा सर्वाधिक प्रादुर्भाव आहे. तपासलेल्या नमुन्यांपैकी जवळपास ९८ टक्के रुग्ण H1N1 चे आहेत. देशातील आजारांवर नजर ठेवणाऱ्या यंत्रणेनुसार, H1N1 चे रुग्ण वाढत असून कोविड-१९ चे रुग्ण कमी होत आहेत.

नवी दिल्ली : इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च (ICMR) ने एक मोठी माहिती दिली आहे. सध्या देशभरात H1N1 म्हणजेच इन्फ्लूएंझा A व्हायरस वेगाने पसरत असून, तपासलेल्या रुग्णांपैकी तब्बल ९८ टक्के रुग्ण याच व्हायरसचे असल्याचं समोर आलं आहे. ही माहिती ICMR चे महासंचालक राजीव बहल यांनी मंगळवारी दिली.

भारताची रोगनिदान यंत्रणा

एका पत्रकार परिषदेत बोलताना बहल यांनी सांगितलं की, भारतात विषाणूंच्या प्रसारावर लक्ष ठेवण्यासाठी एक मजबूत आणि रिअल-टाइम यंत्रणा तयार करण्यात आली आहे. या यंत्रणेत अनेक स्तर आहेत. राज्यांकडून येणारी माहिती इंटिग्रेटेड हेल्थ इन्फॉर्मेशन प्लॅटफॉर्म (IHIP) आणि नॅशनल सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल (NCDC) द्वारे एकत्र केली जाते. याशिवाय, ICMR स्वतः देशभरातील ७३ रुग्णालयांमधून थेट नमुने गोळा करून श्वसनमार्गाच्या संसर्गावर, जसं की H1N1, लक्ष ठेवून आहे. यामुळे कुठेही प्रादुर्भाव वाढल्यास तातडीने उपाययोजना करता येते.

ही यंत्रणा कशी काम करते?

बहल म्हणाले, "देशात कोणते विषाणू पसरत आहेत हे आपल्याला कसं कळतं? तर, विशेषतः कोविडनंतर, आपण आपली क्षमता खूप वाढवली आहे. आपल्याकडे अनेक स्तरांवर पाळत ठेवली जाते. पहिलं म्हणजे IHIP आणि NCDC, जिथे सर्व राज्यांमधून संसर्गाची माहिती येते. त्यांच्या लॅबमधील रिपोर्ट्सही आम्हाला मिळतात. याव्यतिरिक्त, ICMR ने देशभरातील ७३ लॅब आणि रुग्णालयांमध्ये सेंटिनल सर्व्हेलन्सची स्थापना केली आहे. हा NCDC च्या यंत्रणेवरील एक अतिरिक्त स्तर आहे."

सर्वेक्षणातील माहिती काय सांगते?

बहल यांनी पुढे सांगितलं की, सध्याच्या आकडेवारीनुसार H1N1 चा संसर्ग मोठ्या प्रमाणात वाढलेला दिसतोय, तर दुसरीकडे कोविड-१९ चे रुग्ण सातत्याने कमी होत आहेत. "सध्या श्वसनमार्गाच्या सर्वेक्षणात H1N1 म्हणजेच इन्फ्लूएंझा A चे रुग्ण मोठ्या प्रमाणात आढळत आहेत. इन्फ्लूएंझा A मध्ये, H1N1 चे प्रमाण सुमारे ९७ ते ९८ टक्के आहे, तर H3N2 चे प्रमाण फक्त २ ते ३ टक्के आहे. याशिवाय, इन्फ्लूएंझा B च्या व्हिक्टोरिया लिनेजचे काही रुग्णही आढळत आहेत, पण त्यांची संख्या कमी आहे. SARS-CoV-2 (कोविड-१९) चे रुग्ण आधी थोडे जास्त होते, पण आता ते कमी होत आहेत," असंही ते म्हणाले.

लक्षणं आणि उपचार

ICMR ने स्पष्ट केलं आहे की, H1N1 सह इतर सिझनल फ्लू हे 'सेल्फ-लिमिटिंग' असतात, म्हणजेच योग्य काळजी घेतल्यास ते आपोआप बरे होतात. ताप, खोकला, डोकेदुखी आणि अंगदुखी ही याची सामान्य लक्षणं आहेत. पुरेशी विश्रांती आणि योग्य उपचारांनी रुग्ण लवकर बरा होतो.