देशात कोट्यवधी लोकांकडे रेशन कार्ड आहे. पण काही लोक फक्त सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी कार्ड वापरतात आणि रेशन दुकानातून धान्य घेत नाहीत. अशा लोकांवर आता सरकार कडक कारवाई करणार आहे.
राज्य सरकार नव्या नियमांनुसार सलग सहा महिने रेशन न घेणाऱ्यांचे कार्ड तात्पुरते बंद करेल. सरकार डेटाबेसमधून कार्ड लगेच कायमचे डिलीट करणार नाही. तुमची रेशन मिळण्याची सुविधा काही काळासाठी थांबेल. त्यानंतर अधिकारी तुमची पात्रता तपासून पुढची कारवाई करतील. सहा महिने रेशन घेतले नाही म्हणजे कार्ड कायमचे रद्द होत नाही. केंद्र सरकारने यात पुन्हा पडताळणी (Re-validation) करण्याची संधी दिली आहे.
25
ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करण्यासाठी तीन महिन्यांची मुदत
सरकार तात्पुरत्या बंद केलेल्या कार्डांसाठी तीन महिन्यांची 'री-व्हॅलिडेशन' (पुन्हा पडताळणी) मुदत देईल. या काळात तुम्ही ई-केवायसी (e-KYC) आणि आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी करून तुमची पात्रता पुन्हा सिद्ध करू शकता. तुम्ही पात्र ठरल्यास अधिकारी तुमचे कार्ड पुन्हा सुरू करतील. रेशन कार्डचा डेटाबेस अचूक ठेवणे हा या कारवाईमागचा मुख्य उद्देश आहे. सरकार बोगस कार्ड, अपात्र लाभार्थी आणि न वापरलेली कार्ड ओळखून खऱ्या लाभार्थ्यांना फायदा मिळवून देणार आहे.
35
केंद्र सरकार ई-केवायसीवर (e-KYC) भर का देत आहे?
रेशन कार्ड लाभार्थ्यांची ओळख पटवण्यासाठी ई-केवायसी (e-KYC) आता खूप महत्त्वाचे ठरले आहे. केंद्र सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, ३० जुलै २०२६ पर्यंत देशभरात ९०.६४ टक्के ई-केवायसी पूर्ण झाले आहे. तसेच सरकार ई-केवायसी डेटा पडताळणी आणि मोबाईल नंबर लिंक करण्यासाठी नवीन नियम (SOPs) लागू करत आहे. यामुळे रेशन कार्डवरील व्यक्तीची माहिती, आधार कार्ड आणि पात्रता तपासणे सोपे होईल. बोगस किंवा अपात्र नावे शोधण्यासाठी या पद्धतीचा मोठा फायदा होईल.
लाभार्थी ई-केवायसी (e-KYC) करण्यासाठी त्यांच्या जवळच्या रेशन दुकानात (Fair Price Shop) जाऊ शकतात. केंद्र सरकारने देशभरातील रेशन दुकानांमध्ये ई-केवायसीची सुविधा आधीच उपलब्ध करून दिली आहे. तसेच केंद्रीय अन्न विभाग 'मेरा रेशन' (Mera Ration) ॲपसारख्या डिजिटल सेवाही देत आहे. मोबाईलवरून ई-केवायसी करताना आधार डिटेल्स आणि फेस ऑथेंटिकेशनसारख्या पायऱ्या राज्यानुसार बदलू शकतात. केंद्रीय अन्न विभागाने 'मेरा रेशन' ॲप अधिकृतपणे लाँच केले आहे. तुम्हाला ऑनलाइन प्रक्रियेत अडचण आल्यास तुम्ही जवळचे रेशन दुकान किंवा सरकारी सेवा केंद्राशी संपर्क साधू शकता.
55
रेशन कार्डधारकांनी आता काय करावे?
तुमच्या कुटुंबाने गेल्या सहा महिन्यांपासून रेशन घेतले नसेल, तर तुम्ही सर्वात आधी कार्डचे स्टेटस तपासा. तुमचे ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण झाले आहे की नाही हे देखील तुम्ही तपासून पाहा. गरज पडल्यास जवळच्या रेशन दुकानात जाऊन ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करा. सहा महिने रेशन न घेणाऱ्यांचे कार्ड लगेच कायमचे रद्द होणार नाही. सरकार अशी कार्ड आधी तात्पुरती बंद करेल आणि त्यानंतर तीन महिन्यांची पुन्हा पडताळणी करण्याची संधी देईल. त्यामुळे पात्र रेशन कार्डधारकांनी त्यांचे ई-केवायसी, आधार लिंकिंग आणि कार्ड स्टेटस एकदा नक्की तपासून घ्यावे.
