
नवी दिल्ली : आगामी नवरात्री आणि दिवाळीच्या काळात बाजारात भेसळयुक्त आणि बनावट अन्नपदार्थ विकले जाऊ नयेत, यासाठी भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाने (FSSAI) सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना कडक पावले उचलण्याचे निर्देश दिले आहेत. या काळात अन्नपदार्थांची तपासणी आणि नमुने घेण्याची मोहीम तीव्र करावी, असे FSSAI ने म्हटले आहे.
भेसळयुक्त अन्नावर देशभरात कारवाई
२९ सप्टेंबर रोजी काढलेल्या एका आदेशात FSSAI ने स्पष्ट केले आहे की, सणासुदीच्या काळात मिठाई, फरसाण, पेये, खाद्यतेल, दूध आणि दुधाचे पदार्थ (जसे की तूप, खवा आणि पनीर) यांची मागणी खूप वाढते. त्यामुळे या पदार्थांवर विशेष लक्ष ठेवणे आणि कारवाई करणे गरजेचे आहे.
या आदेशात म्हटले आहे की, "दूध आणि दुधाचे पदार्थ, मिठाई, नमकीन, पापड, खाद्यतेल, पेये आणि तूप यांसारख्या पदार्थांमधील भेसळ रोखण्यासाठी कडक तपासणी आवश्यक आहे. तसेच, वेगवेगळ्या राज्यांच्या खाण्यापिण्याच्या सवयींनुसार तपासणीचे पदार्थ बदलू शकतात. (उदा. उत्तर आणि पश्चिम भारतात कुट्टूचे पीठ आणि शिंगाड्याचे पीठ जास्त वापरले जाते)."
या संपूर्ण प्रकरणाला 'अत्यंत महत्त्वाचे' मानून कारवाई करावी, असेही FSSAI ने बजावले आहे.
सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या आयुक्तांनी आपापल्या भागातील अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांना सणासुदीच्या काळात विशेष तपासणी करण्याचे आदेश द्यावेत. विशेषतः गर्दीची ठिकाणे आणि संवेदनशील भागांमध्ये जाऊन अन्नपदार्थांचे नमुने गोळा करावेत, असे FSSAI ने सांगितले आहे.
जिथे शक्य असेल तिथे 'फूड सेफ्टी ऑन व्हील्स' (FSWs) म्हणजेच फिरत्या अन्न तपासणी प्रयोगशाळांचा वापर करावा. प्रमुख बाजारपेठांमध्ये किंवा गुप्त माहितीच्या आधारे या गाड्या तैनात कराव्यात. यामुळे जागेवरच अन्नाची तपासणी होईल आणि ग्राहकांमध्येही जागरूकता निर्माण होईल.
"सणासुदीच्या काळात ग्राहकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न मिळावे, यासाठी प्रमुख बाजारपेठांमध्ये 'फूड सेफ्टी ऑन व्हील्स'चा वापर करावा. यामुळे जागेवरच चाचणी करणे सोपे होईल, पाळत ठेवता येईल आणि ग्राहकांचा विश्वास वाढेल," असे या आदेशात नमूद केले आहे.
याशिवाय, अन्न तपासणी, नमुने आणि त्यांचे निकाल याची सर्व माहिती FoSCOS किंवा FoSCORIS (फूड सेफ्टी कंप्लायन्स सिस्टीम) या पोर्टलवर रिअल-टाइममध्ये अपडेट करणे बंधनकारक असल्याचेही या आदेशात स्पष्ट केले आहे.