Cashew History : एकेकाळी गरिबांचं पीक मानला जाणारा काजू, आज इतका महागडा कसा झाला?

जंगलात वाढणाऱ्या या पिकाकडे एकेकाळी कोणी लक्षही देत नव्हतं. पण, आता हेच पीक सर्वात महागड्या सुकामेव्यांपैकी एक बनलं आहे. हे पीक नेमकं कोणतं? आणि ते आपल्या देशात कसं आलं?

काजूची गोष्ट

आजकाल सण, लग्न किंवा कोणताही विशेष प्रसंग असो, खास पदार्थ बनवायचे असतील तर काजू लागतोच. शिवाय, काजू हा खूप महागडा सुकामेवा आहे हे आपल्याला माहीतच आहे. पण, एकेकाळी हे गरिबांचं पीक म्हणून ओळखलं जायचं, हे तुम्हाला माहीत आहे का? मुळात, काजू हे आपल्या देशातलं पीकच नाही. मग ते आपल्या देशात कसं आलं?

ब्राझीलच्या जंगलातून आपल्या देशात आलेला काजू

काजूचं मूळ ठिकाण ब्राझील आहे. तिथले स्थानिक तुपी लोक त्याला 'अकाजू' म्हणायचे. फळाच्या बाहेर बिया लटकत असल्यामुळे त्यांनी हे नाव ठेवलं. पोर्तुगीज व्यापाऱ्यांनी हे नाव 'अकाजू' वरून 'काजू' असं लहान केलं. यांच्याच माध्यमातून काजू आपल्या देशात आला. सुरुवातीला तो आपल्या देशात गोव्यात आणला गेला. पोर्तुगीजांनी ही वनस्पती फक्त खाण्यासाठी आपल्या देशात आणली नव्हती. आपल्या देशाच्या पश्चिम किनारपट्टीवर पावसाळ्यात जमिनीची धूप होणं ही एक मोठी समस्या होती. काजूच्या झाडाची मुळं खूप खोलवर जातात. ती माती घट्ट धरून ठेवतात आणि माती वाहून जाण्यापासून वाचवतात. म्हणूनच, त्यांनी ही काजूची झाडं लावली. अशा प्रकारे काजू आपल्या देशात आला आणि कायमचा इथेच स्थिरावला.

काजूला कोणत्या राज्यात काय म्हणतात, माहीत आहे का?

पोर्तुगीज 'काजू' आपल्या देशात आल्यावर मराठी, हिंदी आणि तेलगूमध्ये तो 'काजू' झाला. पण, प्रदेशानुसार याची वेगवेगळी नावं आहेत.

केरळमध्ये: 'परंगी अंडी' (Parangi Andi), ज्याचा अर्थ परदेशी किंवा पोर्तुगीज फळ असा होतो.

बंगालमध्ये: याला 'हिजली बदाम' (Hijli Badam) म्हटलं जायचं. पोर्तुगीजांनी ज्या बंदरावर पहिल्यांदा हे फळ लावलं, त्या बंदराच्या नावावरून हे नाव पडलं.

तामिळनाडूमध्ये: याला 'मुंदिरी' (Mundiri) म्हणतात.

फ्रेंचमध्ये: 'अकाजू' असं नाव होतं, जे नंतर इंग्रजीत 'कॅश्यू' (Cashew) झालं.

एकेकाळी गरिबांचं पीक... इतकं महागडं कसं झालं?

पहिली १०० वर्षं काजूकडे कोणी फारसं लक्ष दिलं नाही. ते पडीक जमिनीवर वाढायचं, म्हणून त्याला 'गरिबांचं पीक' मानलं जायचं. फक्त जमिनीची धूप थांबवण्यासाठी त्याचा वापर व्हायचा. काळ लोटत गेला तसं... या झाडाच्या फळांमधून मिळणाऱ्या बिया किती चविष्ट आहेत, हे जगाला समजलं. अशा प्रकारे जंगलात जन्माला आलेलं आणि आपली माती वाचवणारं हे फळ... आता जगभरातील अनेक प्रकारच्या मिठाई आणि पदार्थांमध्ये समाविष्ट झालं आहे. त्याने पदार्थांना चवीसोबतच... श्रीमंतीही दिली आहे. सुमारे ४५० वर्षांपूर्वी ब्राझीलमधून आपल्या देशात आलेली ही परदेशी वनस्पती आता... आपल्या संपूर्ण देशात रुजली आहे. सर्व प्रकारच्या पदार्थांचा ती एक भाग बनली आहे.