
नवी दिल्ली: दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी भारतीय जनसंघाच्या ७५ वर्षांच्या प्रवासाला उजाळा दिला आहे. जनसंघाची विचारधारा, देशसेवेची भावना आणि कार्यकर्त्यांच्या अनेक पिढ्यांनी दिलेलं योगदान त्यांनी आठवलं. या ऐतिहासिक प्रसंगी बोलताना त्या म्हणाल्या की, या संघटनेचा प्रवास फक्त राजकीय नव्हता, तर तो राष्ट्रवाद, अंत्योदय आणि संघटनात्मक सेवेला वाहिलेला होता.
सोशल मीडियावर एका पोस्टमध्ये त्यांनी लिहिलंय की, डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांनी २१ ऑक्टोबर १९५१ रोजी भारतीय जनसंघाची पायाभरणी केली. संघटनेच्या या यशामागे असंख्य कार्यकर्त्यांचं समर्पण आणि त्याग असल्याचंही त्यांनी आवर्जून सांगितलं. याच कार्यकर्त्यांनी संघटनेचे विचार तळागाळापर्यंत पोहोचवले.
डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्या नेतृत्वाखाली २१ ऑक्टोबर १९५१ रोजी दिल्लीत भारतीय जनसंघ हा अखिल भारतीय राजकीय पक्ष म्हणून अस्तित्वात आला. सुरुवातीच्या काळात दीनदयाळ उपाध्याय यांच्यासारख्या नेत्यांनी संघटना वाढवण्यात मोलाची भूमिका बजावली.
जनसंघाच्या स्थापनेवेळच्या तत्त्वांचा आजही भारताच्या राजकारणावर प्रभाव असल्याचं गुप्ता यांनी नमूद केलं. श्यामाप्रसाद मुखर्जी, दीनदयाळ उपाध्याय आणि भारताचे माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या योगदानावर त्यांनी भाष्य केलं. या नेत्यांचे विचार आणि नेतृत्वगुणांनी राजकीय वाटचालीत मोठी भूमिका बजावली आहे.
मुख्यमंत्र्यांनी मुखर्जींचा राष्ट्रवाद, उपाध्याय यांचा एकात्म मानववादाचा विचार आणि वाजपेयींच्या आदर्शांचा उल्लेख केला. हे सर्व विचार संघटनेच्या वैचारिक वारशाचा अविभाज्य भाग असल्याचं त्या म्हणाल्या.
शिवाय, हा वारसा फक्त बड्या नेत्यांनीच नाही, तर संघटनेच्या असंख्य सामान्य कार्यकर्त्यांनीही पुढे नेल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.
मुख्यमंत्र्यांनी आणीबाणीच्या काळातील आठवणीही जागवल्या. भारतीय लोकशाहीच्या त्या कठीण काळात जनसंघाच्या कार्यकर्त्यांनी केलेल्या संघर्षावर त्यांनी भर दिला. देशाचं हित आणि राष्ट्रीय एकात्मता ही त्यांच्या राजकीय कार्याची मुख्य ताकद होती, असं त्या म्हणाल्या.
आणीबाणीनंतर घडलेल्या राजकीय घडामोडींमधूनच पुढे जनता पक्षाची स्थापना झाली.
गुप्ता यांच्या मते, समाजातील शेवटच्या माणसाचा विकास करणारा 'अंत्योदय' हा जनसंघाच्या विचारधारेचा एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग होता. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील 'विकसित भारत' या संकल्पनेशी त्यांनी अंत्योदयाची सांगड घातली.
१९५१-५२ मध्ये भारतात झालेल्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत जनसंघाने लोकसभेच्या तीन जागा जिंकल्या होत्या. १९७७ मध्ये जनता पक्षात विलीन झाल्यानंतर, जनसंघाच्या जुन्या नेत्यांनी १९८० मध्ये भारतीय जनता पक्षाची (भाजप) स्थापना केली.
शेवटी, संघटनेचा हा प्रदीर्घ इतिहास म्हणजे त्याग, संघर्ष आणि समर्पणाची गाथा असल्याचं गुप्ता म्हणाल्या. राष्ट्रसेवा, अंत्योदय आणि विकसित भारताच्या माध्यमातून संघटनेचा हा वैचारिक वारसा आजही जिवंत ठेवण्यात आल्याचं त्यांनी सांगितलं.