Chinese Eyes : चीनच्या लोकांचे डोळे एवढे छोटे का असतात? जाणून घ्या रहस्य

चीन, जपान आणि कोरियासारख्या पूर्व आशियाई देशांमधील लोकांचे डोळे छोटे आणि वेगळ्या आकाराचे असतात. यामागे नक्की काय कारण आहे? त्यांचे डोळे असे का दिसतात, यामागील वैज्ञानिक आणि भौगोलिक कारणे जाणून घ्या.

चीनच्या लोकांचे डोळे छोटे का असतात?

चीनच्या लोकांना पाहिल्यावर सर्वात आधी त्यांच्या डोळ्यांचा आकार लक्षात येतो. केवळ चीनच नाही, तर जपान आणि कोरियामधील लोकांचे डोळेही छोटे आणि बारीक दिसतात. पण सर्वांचे डोळे असेच असतात का? त्यांच्या डोळ्यांचा हा आकार कशामुळे आहे? हे हवामानामुळे आहे, जनुकीय बदलामुळे की शरीराच्या नैसर्गिक रचनेमुळे? या प्रश्नांची उत्तरे जाणून घेऊया.

मुख्य कारण काय?

वैज्ञानिकदृष्ट्या विचार केल्यास, यामागील मुख्य कारण डोळ्यांच्या सभोवतालची पापण्यांची रचना आहे. विशेषतः एपिकॅन्थिक फोल्ड (Epicanthic Fold) नावाच्या त्वचेच्या घडीमुळे हा आकार मिळतो. ही घडी डोळ्याचा आतील कोपरा, म्हणजेच नाकाकडचा भाग अंशतः झाकून ठेवते. त्यामुळे डोळा उघडणारा भाग कमी दिसतो आणि डोळे छोटे वाटतात. पण याचा अर्थ त्यांच्या डोळ्याच्या बुबुळाचा आकार छोटा असतो, असा अजिबात होत नाही.

मोनोलिड (Monolid) रचना

अनेकांना वाटते की चिनी लोकांचे डोळे जन्मतःच छोटे असतात. पण तसे नाही, इतर देशांतील लोकांप्रमाणेच त्यांच्या डोळ्यांचा आकारही सामान्य असतो. त्यांच्या डोळ्यांच्या बाह्य रचनेतील फरकामुळेच त्यांचे डोळे छोटे दिसतात.

सामान्यतः, मोठे डोळे असलेल्या किंवा इतर भागांतील लोकांच्या डोळ्यांवर 'डबल आयलिड' (Double Eyelid) असते, म्हणजेच पापण्यांवर एक छोटी घडी असते. यामुळे डोळे अधिक मोठे आणि स्पष्ट दिसतात. पण चीन आणि पूर्व आशियाई लोकांमध्ये 'मोनोलिड' (Monolid) रचना असते, म्हणजेच त्यांच्या पापण्यांवर अशी घडी नसते. याच कारणामुळे वरून पाहिल्यावर त्यांचे डोळे छोटे दिसतात.

ऐतिहासिक उत्क्रांती (Evolutionary History)

प्राचीन काळी पूर्व आशियातील मंगोलियन वंशाचे लोक अतिशय थंड प्रदेश, वाळवंट आणि वादळी हवामानात राहत असत. अशा कठोर हवामानापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी त्यांच्या शरीरात हे बदल टप्प्याटप्प्याने होत गेले. त्या काळात अशा छोट्या डोळ्यांच्या रचनेमुळे वादळे आणि जोरदार वाऱ्याच्या वेळी डोळ्यांत बर्फाचे कण किंवा धूळ जाण्यापासून संरक्षण मिळत असे.

थंड प्रदेशात सूर्यप्रकाश बर्फावरून परावर्तित (reflection) होतो. या हानिकारक अल्ट्राव्हायोलेट (UV) किरणांपासून डोळ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी छोटे डोळे खूप उपयुक्त ठरले. अनेक पिढ्या हवामानाशी जुळवून घेताना झालेल्या उत्क्रांतीमुळे हे गुणधर्म जनुकीयदृष्ट्या पुढच्या पिढ्यांमध्ये तसेच पुढे चालू राहिले.

जीवशास्त्र काय सांगते?

मानवी शरीरातील जनुके (Genetics) भौगोलिक परिस्थितीनुसार बदलत असतात. थंड प्रदेशात राहणाऱ्या लोकांमध्ये नाकाचे हाड थोडे रुंद असणे आणि डोळ्याभोवती चरबीचा थर जाड असणे, अशी नैसर्गिक संरक्षण यंत्रणा तयार होते. पूर्व आशियाई लोकांच्या बाबतीत, त्यांच्या चेहऱ्याची आणि पापण्यांची रचना तिथल्या हवामानानुसार विकसित झाली आहे.