India-Iran Relations : मोदी-पेझेश्कियान यांच्या भेटीनंतर अमेरिकेचा संताप; इराणला मदत कराल तर... थेट इशारा
सार
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांची भेट घेतल्यानंतर, अमेरिकेने भारतासह इराणला मदत करणाऱ्या देशांना इशारा दिला आहे.
मुंबई : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष काही नवीन नाही, पण आता या संघर्षात भारताचं नाव आल्याने प्रकरण गंभीर बनलं आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इराणचे नवे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांची भेट घेतली आणि या भेटीमुळे अमेरिका भारतावर चांगलीच नाराज झाली आहे. या भेटीच्या काही दिवसांतच अमेरिकेने भारतासह अशा सर्व देशांना थेट इशारा दिला आहे, जे इराणला अमेरिकेच्या निर्बंधांपासून वाचण्यासाठी मदत करू शकतात.
'कोणताही देश इराणला मदत करू शकत नाही'
अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबिओ यांनी म्हटलं आहे की, कोणताही देश इराणला निर्बंध चुकवण्यासाठी मदत करू शकत नाही. "जर कोणत्या देशाने इराणला पैसे कमावण्यासाठी मदत केली आणि तो पैसा दहशतवादाला पाठिंबा देण्यासाठी किंवा अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी वापरला गेला, तर अशा देशांवरही अमेरिका निर्बंध लादेल," असा स्पष्ट इशारा त्यांनी दिला आहे.
मोदी आणि पेझेश्कियान भेटीवर रुबिओ काय म्हणाले?
'द ब्रायन किल्मीड शो' या कार्यक्रमात ब्रायन किल्मीड यांनी रुबिओ यांना एक प्रश्न विचारला. मोदी आणि पेझेश्कियान यांच्या भेटीमुळे भारत आणि इराणमध्ये काही नवीन व्यापारी करार होण्याची शक्यता आहे का? यावर उत्तर देताना रुबिओ म्हणाले, "भारत आणि इराणमध्ये कोणताही व्यापारी करार झालेला नाही, असा माझा विश्वास आहे." मात्र, प्रत्येक देशाला आपलं परराष्ट्र धोरण ठरवण्याचा आणि इराणसोबत संबंध ठेवण्याचा अधिकार आहे, हेही त्यांनी मान्य केलं. डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाने इराणवर आर्थिक निर्बंध कठोर केले होते, त्याच काळात हे विधान आले आहे. तेव्हापासून तेहरानसोबत व्यापार करणाऱ्या देशांवर आणि कंपन्यांवरही निर्बंध लादण्याची धमकी अमेरिकेने दिली आहे.
अमेरिकेचे खजिनदार सचिव स्कॉट बेसेंट यांनी २४ ऑगस्ट रोजी 'ऑपरेशन इकॉनॉमिक आऊटकास्ट' सुरू केलं होतं. इराणच्या उरल्यासुरल्या आर्थिक नाड्या आवळण्यासाठी त्यांनी या ऑपरेशनला 'इकॉनॉमिक डी-डे' असं म्हटलं होतं.
भारताला रुबिओ यांचा नेमका इशारा काय?
रुबिओ यांनी स्पष्ट केलं की, "जगभरातील अनेक देश इराणच्या संपर्कात आहेत हे अमेरिकेला माहीत आहे. किंबहुना, अमेरिकेने स्वतःही इराणच्या प्रतिनिधींशी संपर्क साधला आहे. पण जेव्हा गोष्ट आर्थिक व्यवहारांची येते, तेव्हा कोणत्याही देशाने इराणला अमेरिकेचे निर्बंध चुकवण्यासाठी मदत करता कामा नये. इराणला पैसे कमावण्यासाठी आणि तो पैसा दहशतवाद किंवा अणुबॉम्बसाठी वापरण्याची संधी देणारी कोणतीही व्यवस्था कोणत्याही देशाने उभी करू नये. जर कोणत्या देशाने असं केलं, तर अमेरिकेला त्या देशावरही निर्बंध लावावे लागतील."
बिश्केकमध्ये मोदी-पेझेश्कियान भेट का झाली?
शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) शिखर परिषदेदरम्यान बिश्केक येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांची भेट झाली. या बैठकीत भारत आणि इराणमधील संबंधांवर चर्चा झाली. दोन्ही नेत्यांनी द्विपक्षीय व्यापार वाढवण्याच्या योजनांवर चर्चा केली. तसेच, पश्चिम आशियातील सध्याचा संघर्ष आणि व्यापारी जहाजे व खलाशांच्या सुरक्षेबद्दलही त्यांनी चर्चा केली होती.