मिडल ईस्टमध्ये तणाव वाढत असताना आता समुद्रातही मोठा संघर्ष पेटण्याची चिन्हं आहेत. अमेरिका लवकरच अनेक देशांसोबत मिळून एक नौदल आघाडी (Naval Coalition) तयार करण्याची घोषणा करू शकते, असं रिपोर्ट्समध्ये म्हटलंय.
या नौदल आघाडीचा (Naval Coalition) उद्देश जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) जाणाऱ्या जहाजांना सुरक्षा देणं हा आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, ही घोषणा पुढच्या काही दिवसांत होऊ शकते. येत्या ७२ तासांत यावर निर्णय होण्याची शक्यता आहे. असं झाल्यास इराण आणि अमेरिकेतील समुद्रातील संघर्ष आणखी वाढू शकतो.
26
होर्मुझची सामुद्रधुनी जगाच्या तेल व्यापारासाठी खूपच महत्त्वाचा मार्ग
होर्मुझची सामुद्रधुनी जगाच्या तेल व्यापारासाठी खूपच महत्त्वाचा मार्ग आहे. एका अंदाजानुसार, जगातील जवळपास २०% कच्च्या तेलाचा पुरवठा याच मार्गावरून होतो. पण मिडल ईस्टमध्ये सुरू असलेल्या संघर्षामुळे इथली जहाजांची वाहतूक जवळपास थांबली आहे. त्यामुळे अनेक देशांमध्ये इंधनाचे दर वाढले आहेत. हा मार्ग जास्त काळ बंद राहिला, तर त्याचा परिणाम भारतासह संपूर्ण जगाच्या अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो.
36
डोनाल्ड ट्रम्प यांचे आवाहन
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अनेक देशांना आवाहन केलं आहे की, त्यांनी आपली युद्धनौका (Warships) या भागात पाठवावी, जेणेकरून तेल आणि कंटेनर जहाजे सुरक्षितपणे प्रवास करू शकतील. या मिशनसाठी चीन, फ्रान्स, जपान, दक्षिण कोरिया आणि युनायटेड किंगडम या देशांची नावं समोर आली आहेत. मात्र, अजून कोणत्याही देशाने जाहीरपणे पाठिंबा दिलेला नाही.
अमेरिकेचे ऊर्जा मंत्री ख्रिस राइट (Chris Wright) यांनी सांगितलं की, या मुद्द्यावर अनेक देशांशी चर्चा सुरू आहे. त्यांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय सहकार्य मिळाल्यास लवकरच एक बहुराष्ट्रीय नौदल मोहीम (Multinational Naval Mission) तयार केली जाऊ शकते, जी हा सागरी मार्ग पुन्हा सुरू करण्यास मदत करेल. ब्रिटनचे पंतप्रधान कीर स्टारमर (Keir Starmer) यांनी यावर ट्रम्प यांच्याशी चर्चा केली. त्यांनी जागतिक शिपिंगमधील अडचणींवर चिंता व्यक्त केली. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी (Mark Carney) यांच्याशीही चर्चा झाली आहे. चीनने म्हटलंय की, जागतिक ऊर्जा पुरवठा सुरळीत ठेवण्याची जबाबदारी सर्वांची आहे. तर, दक्षिण कोरिया अमेरिकेसोबत परिस्थितीचा आढावा घेत असल्याचं म्हटलं आहे. मात्र, या दोन्ही देशांनी थेट युद्धनौका पाठवण्याची घोषणा केलेली नाही.
56
इराणचा इशारा
रिपोर्ट्सनुसार, इराणने अनेक व्यापारी जहाजांना या सागरी मार्गावरून न जाण्याचा इशारा दिला आहे. गेल्या आठवड्यात इराकी सागरी हद्दीत दोन तेल टँकरवर स्फोटकांनी भरलेल्या बोटींनी हल्ला करण्यात आला होता. या हल्ल्यात एका भारतीय नागरिकाचा मृत्यूही झाला होता. त्यामुळेच आता अनेक शिपिंग कंपन्या या मार्गाने जहाजे पाठवणं टाळत आहेत.
66
पेट्रोल-डिझेल महागणार?
भारत आपल्या तेलाच्या गरजेचा मोठा भाग आयात करतो. जर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तणाव वाढला, तर त्याचे अनेक परिणाम होऊ शकतात. यामुळे पेट्रोल-डिझेल महाग होऊ शकतं, एलपीजी आणि गॅसच्या किमती वाढू शकतात, तसेच मालवाहतूक आणि व्यापाराचा खर्चही वाढू शकतो.
