
मुंबई : अमेरिकेतील मिड-टर्म निवडणुकांमध्ये रिपब्लिकन पक्षाला 'ब्लू त्सुनामी'चा (डेमोक्रॅट्सची लाट) फटका बसला आहे. डेमोक्रॅट्सनी 'हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज'मध्ये बहुमत मिळवल्याचा अंदाज आहे, तर सिनेटमध्येही त्यांनी मोठी मुसंडी मारली आहे. या पराभवानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्वतःचा बचाव करण्याचा प्रयत्न केला आहे. 'ट्रुथ सोशल' (Truth Social) या प्लॅटफॉर्मवर पोस्ट करत ट्रम्प म्हणाले की, ते स्वतः या निवडणुकीच्या रिंगणात नव्हते. जर ते असते, तर रिपब्लिकन पक्षाने (रेड्स) एकतर्फी विजय मिळवला असता. विशेष म्हणजे, प्रचारादरम्यान ट्रम्प यांनी मतदारांना 'मीच निवडणुकीला उभा आहे असं समजून मतदान करा' असं आवाहन केलं होतं. आता त्यांनी ट्रुथ सोशलवर लिहिलंय, "मी बॅलेटवर (मतपत्रिकेवर) नव्हतो आणि जर असतो, तर आपण एकतर्फी (IN A LANDSLIDE) जिंकलो असतो! याकडे लक्ष दिल्याबद्दल धन्यवाद. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड जे. ट्रम्प."
अमेरिकन न्यूज नेटवर्क्सच्या अंदाजानुसार, पुढच्या वर्षाच्या सुरुवातीला डेमोक्रॅट्स 'हाऊस'वर पुन्हा नियंत्रण मिळवण्यासाठी पुरेशा जागा जिंकतील. यामुळे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या कायदेविषयक अजेंड्याला मोठा ब्रेक लागणार आहे. एवढंच नाही, तर व्हाईट हाऊसमधील त्यांच्या शेवटच्या दोन वर्षांत त्यांच्या प्रशासनाची आणि व्यावसायिक व्यवहारांची सखोल चौकशी सुरू होण्याची शक्यता आहे. हाऊसमध्ये सत्तांतर झाल्यामुळे 'हाऊस मायनॉरिटी लीडर' हकीम जेफ्रीस (Hakeem Jeffries) हे हाऊसचे पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन स्पीकर बनण्याचा मार्गही मोकळा झाला आहे.
सीएनएन (CNN) च्या वृत्तानुसार, डेमोक्रॅट्स कनिष्ठ सभागृहावर (लोअर चेंबर) नियंत्रण मिळवतील असा अंदाज आहे. वॉशिंग्टनमधील सत्तेचा समतोल बदलणारा हा एक मोठा निकाल आहे. यामुळे ट्रम्प यांच्या कार्यकाळातील शेवटच्या दोन वर्षांत डेमोक्रॅट्सना त्यांच्यावर अधिक वचक ठेवता येईल. एनबीसी न्यूजनेही (NBC News) हाऊसमध्ये डेमोक्रॅट्सच्या विजयाचा अंदाज वर्तवला असून, त्यांना किमान २४४ जागांचं बहुमत मिळू शकतं असं म्हटलं आहे. या विजयामुळे न्यूयॉर्कचे ५६ वर्षीय डेमोक्रॅट नेते हकीम जेफ्रीस इतिहास रचण्याच्या मार्गावर आहेत. ते सलग आठव्यांदा काँग्रेसवर निवडून आले आहेत. मात्र, ३ जानेवारीला जेव्हा नवीन काँग्रेसचं अधिवेशन सुरू होईल, तेव्हा त्यांना हाऊस फ्लोअर व्होटमध्ये बहुमत सिद्ध करावं लागेल.
सीएनएनच्या मते, ट्रम्प प्रशासनाला आव्हान देण्यासाठी आणि कार्यकारी शाखेवर अधिक नियंत्रण ठेवण्यासाठी जेफ्रीस आता डेमोक्रॅटिक पक्षाचं नेतृत्व करतील अशी अपेक्षा आहे. या यशाचा आनंद साजरा करताना जेफ्रीस यांनी 'एक्स' (X) वर पोस्ट केली, "हा अमेरिकेचा विजय आहे!... MAGA (Make America Great Again) अतिरेकी आता सैरावैरा पळत आहेत." ट्रम्प यांच्या धोरणांचा रिपब्लिकन पक्षाला कसा फटका बसला, याचं उत्तम उदाहरण साऊथ कॅरोलिनामध्ये पाहायला मिळालं. तिथे ॲनी अँड्र्यूज (Annie Andrews) यांनी ट्रम्प यांचे जुने सहकारी दिवंगत लिंडसे ग्रॅहम यांच्या बहीण डार्लीन (Darlene) यांचा पराभव केला. विजयानंतर अँड्र्यूज म्हणाल्या, "साऊथ कॅरोलिना, तुम्ही देशाला दाखवून दिलंय की — पक्षपाती भेदभावाच्या, द्वेषाच्या आणि शिवीगाळीच्या या काळात, जिथे राजकारणावर अब्जाधीश आणि वॉशिंग्टनमधील हितसंबंधी लोकांचं वर्चस्व आहे — तिथे आम्ही झुकणार नाही. आम्ही मागे हटणार नाही. आणि आम्ही आमचा स्वतःचा मार्ग निवडू." हाऊसवर डेमोक्रॅट्सचं नियंत्रण आल्यामुळे आता त्यांच्याकडे समन्स बजावण्याचे आणि चौकशी करण्याचे अधिकार असतील. ट्रम्प यांच्या शेवटच्या दोन वर्षांच्या कार्यकाळात याचा मोठा प्रभाव दिसेल.