US-Iran Conflict : 'दोन-तीन आठवड्यांत सगळं संपेल', ट्रम्प यांचा दावा; पण इराणकडून अमेरिकेवर अविश्वास

US-Iran Conflict : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा लष्करी संघर्ष काही आठवड्यांतच संपेल, असा मोठा विश्वास व्यक्त केला आहे. पण दुसरीकडे, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी मात्र अमेरिकेवर 'शून्य टक्के विश्वास' असल्याचं सांगत कोणत्याही चर्चेची शक्यता फेटाळून लावली आहे.

US-Iran Conflict : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक मोठं विधान केलंय. त्यांच्या मते, इराणसोबत सुरू असलेला लष्करी संघर्ष पुढच्या दोन-तीन आठवड्यांतच संपू शकतो. ओव्हल ऑफिसमधून बोलताना त्यांनी या मोहिमेच्या दिशेबद्दल पूर्ण विश्वास व्यक्त केला. जर दोन्ही देशांमध्ये काही तोडगा निघाला, तर हा संघर्ष त्याहून लवकर संपू शकतो, असे संकेतही त्यांनी दिले.

"त्यांना डील करायची आहे, म्हणूनच कदाचित एक करार होऊ शकतो. माझ्यापेक्षा जास्त त्यांनाच करार करण्याची इच्छा आहे. पण खूप कमी वेळात आम्ही हे सगळं संपवू," असं ट्रम्प मंगळवारी म्हणाले. तेहरानमधील राजकीय परिस्थितीत बदल झाल्यामुळे ट्रम्प यांना हा विश्वास वाटतोय. त्यांच्या मते, इराणचे सध्याचे नेते आधीच्या नेत्यांपेक्षा खूप वेगळे आणि अधिक व्यवहार्य (pragmatic) आहेत. "आता आम्ही ज्यांच्याशी बोलत आहोत, ते खूप वेगळे आहेत. ते अधिक समजूतदार आहेत," असं त्यांनी चर्चेच्या शक्यतेवर बोलताना नमूद केलं.

तेहरानने चर्चेची शक्यता फेटाळली

मात्र, अमेरिकेतून व्यक्त होणाऱ्या या आशावादाच्या अगदी उलट चित्र तेहरानमध्ये दिसतंय. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी वॉशिंग्टनसोबत कोणत्याही चर्चेची शक्यता फेटाळून लावली आहे. दोन्ही देशांमधील 'विश्वासाची पातळी शून्य' असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलंय. 'अल जझीरा'ला दिलेल्या मुलाखतीत अराघची म्हणाले की, तेहरानला अमेरिकेच्या कृतीत कोणतीही 'प्रामाणिकता' दिसत नाही आणि अमेरिकन सरकारसोबत 'चर्चेचा अनुभव कधीच चांगला नव्हता'.

पूर्वी झालेले करार आणि अलीकडच्या काळातील शत्रुत्व ही यामागील प्रमुख कारणं असल्याचं त्यांनी सांगितलं. "एकदा, अनेक वर्षांपूर्वी आम्ही चर्चा केली आणि करारही झाला, पण अमेरिका कोणत्याही स्पष्टीकरणाशिवाय त्यातून बाहेर पडली. गेल्या वर्षी दोनदा आणि आता या वर्षीही आम्ही अमेरिकेशी चर्चा केली, पण त्याचा परिणाम त्यांच्या हल्ल्यात झाला," असं ते 'अल जझीरा'ला म्हणाले.

इराणचा जमिनीवरील हल्ल्याचा इशारा

या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, अराघची यांनी लष्करी तणावावरही भाष्य केलं. अमेरिकेने जमिनीवरून हल्ला केल्यास त्याला तोंड देण्यासाठी इराणी सैन्य 'पूर्णपणे सज्ज' आहे, असं त्यांनी सांगितलं. असं पाऊल उचलणं ही एक 'चूक' ठरेल, असा इशारा देत ते म्हणाले, "आम्ही त्यांची वाट पाहत आहोत."

"त्यांनी असं धाडस करावं असं मला वाटत नाही. त्यांची वाट पाहणारी मोठी शक्ती इथे तयार आहे," असं अराघची म्हणाले. त्यांनी असाही दावा केला की, अमेरिकेच्या रडार, विमानं आणि इंधन भरणाऱ्या टँकर्सचं नुकसान झालं असून त्यांच्या मालमत्तेला आणि कर्मचाऱ्यांना मोठी 'हानी' पोहोचली आहे.

"स्वतःचा बचाव कसा करायचा हे आम्हाला चांगलंच माहीत आहे. जमिनीवरील युद्धात आम्ही ते आणखी चांगल्या प्रकारे करू शकतो," असं त्यांनी 'अल जझीरा'ला सांगितलं. त्यांनी जोर देऊन म्हटलं की, इराणने युद्ध सुरू केलं नाही, पण 'स्वतःचा बचाव' मोठ्या ताकदीने केला आहे.

होरमुझच्या सामुद्रधुनीवरून वेगवेगळी मतं

ट्रम्प: अमेरिका या जलमार्गावर पहारा देणार नाही

याच लष्करी आव्हानांचा भाग असलेल्या होरमुझच्या सामुद्रधुनीच्या सुरक्षेवरून ट्रम्प आणि अराघची यांची मतं पूर्णपणे वेगळी आहेत. ट्रम्प यांनी आपली जुनीच भूमिका पुन्हा मांडली. त्यांच्या मते, या जलमार्गाची जबाबदारी आता अमेरिकेवर नसावी आणि आंतरराष्ट्रीय भागीदारांनी पुढाकार घ्यावा. "जर फ्रान्स किंवा इतर कोणत्या देशाला तेल किंवा गॅस हवा असेल, तर ते त्या सामुद्रधुनीतून जातील आणि स्वतःची काळजी घेतील," असं राष्ट्राध्यक्ष म्हणाले. "त्या सामुद्रधुनीमध्ये काय होतं, याच्याशी आमचा काहीही संबंध नसेल," असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

अराघची: शत्रूंसाठी सामुद्रधुनी बंद

तर दुसरीकडे, अराघची यांनी स्पष्ट केलं की हा जलमार्ग सध्या फक्त त्यांच्यासाठी 'बंद' आहे, जे इराणसोबत युद्धात आहेत. ही सामुद्रधुनी इराण आणि ओमानच्या 'प्रादेशिक सागरी हद्दीत' (territorial waters) येते, त्यामुळे त्यांनी या मार्गाचं व्यवस्थापन करणं 'सर्वसामान्य' आहे, असा युक्तिवाद त्यांनी केला. "जे आमच्यासोबत युद्धात आहेत, फक्त त्यांच्या जहाजांसाठी ही सामुद्रधुनी बंद आहे. युद्धाच्या काळात हे सामान्य आहे - आम्ही आमच्या शत्रूंना व्यापारासाठी आमच्या सागरी हद्दीचा वापर करू देऊ शकत नाही," असं त्यांनी सांगितलं.

त्यांनी नमूद केलं की काही आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांनी 'सुरक्षेची चिंता' किंवा 'विम्याचे वाढीव दर' यामुळे हा मार्ग टाळला आहे, पण तेहरानने मित्र राष्ट्रांच्या जहाजांना 'सुरक्षित मार्ग' दिला आहे. 'प्रदेशातील आणि बाहेरील मित्रांचा' विचार केला जात असल्याचं अराघची म्हणाले.

युद्धानंतर या सामुद्रधुनीचं काय करायचं, याचा निर्णय फक्त इराण आणि ओमान घेतील, असं त्यांनी पुन्हा स्पष्ट केलं. भविष्यात हा मार्ग 'शांततापूर्ण वापरासाठी शांततापूर्ण जलमार्ग' होऊ शकतो, असं त्यांनी मान्य केलं, पण सध्या अमेरिकेवर 'विश्वास ठेवण्याचं कोणतंही कारण दिसत नाही' किंवा भविष्यातील चर्चेतून काही सकारात्मक निष्पन्न होईल अशी अपेक्षा नाही, असंही ते म्हणाले. (ANI)

(या बातमीचे शीर्षक वगळता, एश‍ियानेट न्‍यूजएबल इंग्रजी स्टाफने या बातमीत कोणताही बदल केलेला नाही आणि ही बातमी सिंडिकेटेड फीडमधून प्रकाशित करण्यात आली आहे.)