KP Sharma Oli Arrested: नेपाळचे माजी पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली यांना अटक!

Nepal Former PM KP Sharma Oli Arrested Over Deadly 2025 Protest Crackdown: नेपाळचे माजी पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली आणि माजी गृहमंत्री रमेश लेखक यांना सप्टेंबरमधील आंदोलकांवरील कारवाईप्रकरणी अटक करण्यात आली आहे. पंतप्रधान बालेंद्र शाह यांच्या नेतृत्वाखाली नवीन सरकार सत्तेवर आल्यानंतर ही कारवाई झाली.

Nepal Former PM KP Sharma Oli Arrested Over Deadly 2025 Protest Crackdown : नेपाळचे माजी पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली आणि माजी गृहमंत्री रमेश लेखक यांना शनिवारी सकाळी अटक करण्यात आली. सप्टेंबर महिन्यात झालेल्या आंदोलकांवरील हिंसक कारवाईत कथित भूमिकेबद्दल पोलिसांनी ही कारवाई केली आहे.

पंतप्रधान बालेंद्र शाह आणि त्यांच्या मंत्रिमंडळाने शपथ घेतल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी ही अटक झाली. २०२५ मध्ये झालेल्या उठावानंतर नेपाळमध्ये ही पहिलीच निवडणूक होती, ज्यामध्ये ७४ वर्षीय ओली यांचे सरकार कोसळले होते.

काठमांडू व्हॅलीचे पोलीस प्रवक्ते ओम अधिकारी यांनी एएफपीला सांगितले, "त्यांना आज सकाळी अटक करण्यात आली असून कायद्यानुसार पुढील प्रक्रिया पार पाडली जाईल."

८ आणि ९ सप्टेंबर रोजी झालेल्या भ्रष्टाचाराविरोधी युवा आंदोलनात किमान ७७ जणांचा मृत्यू झाला होता. सोशल मीडियावरील बंदीमुळे हे आंदोलन सुरू झाले, पण आर्थिक संकटावरील लोकांचा जुना राग यातून बाहेर आला. आंदोलनाच्या पहिल्याच दिवशी झालेल्या कारवाईत कमीत कमी १९ तरुणांचा जीव गेला होता.

दुसऱ्या दिवशी हे आंदोलन देशभरात पसरले. लोकांनी संसद आणि सरकारी कार्यालये पेटवून दिली, ज्यामुळे ओली सरकार कोसळले. त्यानंतरच्या काळजीवाहू सरकारच्या काळात, या हिंसक घटनेच्या चौकशीसाठी नेमलेल्या सरकारी आयोगाने ओली आणि इतर अधिकाऱ्यांवर खटला चालवण्याची शिफारस केली होती.

आयोगाच्या अहवालानुसार, "गोळीबाराचा आदेश दिला होता हे सिद्ध झाले नाही", पण "गोळीबार थांबवण्यासाठी किंवा नियंत्रित करण्यासाठी कोणताही प्रयत्न केला गेला नाही आणि त्यांच्या निष्काळजीपणामुळे अल्पवयीन मुलांचाही जीव गेला."

ओली यांनी यापूर्वी आंदोलकांवर गोळीबार करण्याचे आदेश दिल्याचे नाकारले होते. ५ मार्चच्या निवडणुकीतील अयशस्वी प्रयत्नादरम्यान त्यांनी एएफपीला सांगितले होते की, या हिंसाचारासाठी 'घुसखोर' जबाबदार आहेत.

'न्यायाची सुरुवात'

शाह हे ३५ वर्षांचे रॅपर-राजकारणी आहेत. त्यांच्या राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाने (RSP) तरुणांच्या राजकीय बदलाच्या मुद्द्यावर निवडणूक लढवत मोठा विजय मिळवला.

शाह यांनी चार वेळा पंतप्रधान राहिलेल्या मार्क्सवादी नेते ओली यांचा त्यांच्याच मतदारसंघात पराभव केला.

शुक्रवारी संध्याकाळी झालेल्या आपल्या पहिल्याच मंत्रिमंडळ बैठकीत शाह यांनी चौकशी आयोगाच्या शिफारशी लागू करण्याचा निर्णय घेतला.

आयोगाच्या अहवालात म्हटले आहे की, पूर्ण झालेल्या ६३ शवविच्छेदनांपैकी ४८ जणांचा मृत्यू गोळी लागल्याने झाला होता आणि बहुतेक गोळ्या छातीत किंवा डोक्यात लागल्या होत्या.

या चौकशीत ओली यांच्यासह २०० हून अधिक लोकांची चौकशी करण्यात आली. त्यानंतर ९०० पानांचा मुख्य अहवाल आणि ८,००० पानांचे पुरावे सादर करण्यात आले.

नवनियुक्त गृहमंत्री सुदान गुरुंग, जे या आंदोलनातील एक प्रमुख चेहरा होते, त्यांनी इंस्टाग्रामवर पोस्ट केले, "कायदा सर्वांसाठी समान आहे... हा कोणाविरुद्ध सूड नाही, तर न्यायाची सुरुवात आहे. मला विश्वास आहे की, आता देश एका नव्या दिशेने जाईल."

शनिवारी, नेपाळी न्यूजसाईट 'ऑनलाइनखबर डॉट कॉम'ने दिलेल्या वृत्तानुसार, ओली यांनी या हिंसाचारात आपली कोणतीही भूमिका नसल्याचे म्हटले आहे. "ही अटक सूडबुद्धीने केली आहे. मी यासाठी कायदेशीर लढाई लढेन, तुम्ही तयार रहा," असे ओली आपल्या वकिलांना म्हणाल्याचे या साईटने म्हटले आहे.

ओली यांची राजकीय कारकीर्द जवळपास सहा दशकांची आहे. या काळात नेपाळने दहा वर्षांचे गृहयुद्ध आणि २००८ मध्ये राजेशाहीचा अंत पाहिला. पंतप्रधान असताना ओली आंदोलकांच्या रोषाचे केंद्र बनले होते. ९ सप्टेंबर २०२५ रोजी, जमावाने त्यांचे घर, संसद आणि सरकारी कार्यालये जाळल्यानंतर त्यांनी राजीनामा दिला.

आपल्या राजीनामा पत्रात ओली यांनी आशा व्यक्त केली होती की, त्यांच्या पदत्यागामुळे "राजकीय तोडगा काढण्यास आणि समस्या सोडवण्यास" मदत होईल.