
आपल्या भारतात, विशेषतः शहरांमध्ये गाडी असणं ही एक सोय, आराम किंवा वैयक्तिक पसंतीची गोष्ट मानली जाते. कारण इथे बस, मेट्रो, रिक्षा, ई-रिक्षा यांसारखे सार्वजनिक वाहतुकीचे अनेक पर्याय सहज उपलब्ध आहेत. पण, अमेरिकेत राहणाऱ्या एका भारतीय तरुणीने तिथला अनुभव सांगितल्यावर गाडीबद्दलचा आपला समज पूर्णपणे बदलू शकतो. तिच्या मते, अमेरिकेच्या अनेक भागांमध्ये गाडी असणं ही केवळ सोयीची गोष्ट नाही, तर रोजचं आयुष्य जगण्यासाठी ती एक अत्यावश्यक गरज आहे.
दृष्टी बलदेवा नावाच्या या तरुणीने इन्स्टाग्रामवर एक व्हिडिओ शेअर केला आहे. यात तिने भारत आणि अमेरिकेतील वाहतूक व्यवस्थेतील फरक सांगितला आहे. ती म्हणते की, अमेरिकेतील काही मोठी शहरं सोडल्यास इतर ठिकाणी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था फारच मर्यादित आहे. घर, कामाचं ठिकाण, दुकानं यातील अंतर खूप जास्त असल्यामुळे गाडी चालवणं गरजेचं होऊन बसतं.
तिच्या या व्हिडिओमुळे भारतीय आणि अमेरिकन जीवनशैलीतील फरकावर एक नवीन चर्चा सुरू झाली आहे. विशेषतः जे विद्यार्थी किंवा नोकरीसाठी अमेरिकेत नवीन जात आहेत, त्यांच्यासाठी हा एक महत्त्वाचा मुद्दा ठरला आहे.
दृष्टी बलदेवा सांगते की, अमेरिकेत आल्यावर गाडीबद्दलचा तिचा दृष्टिकोन कसा बदलला.
“भारतात असताना मला वाटायचं की गाडी ही एक लक्झरी आहे. पण अमेरिकेत आल्यावर कळलं की ही लक्झरी नाही, तर जगण्यासाठीची गरज आहे. भारतात तुम्हाला कुठेही जायचं असेल, तर दर दोन मिनिटांनी रिक्षा, बस, ई-रिक्षा, मेट्रो असं काही ना काही मिळतं,” असं बलदेवा म्हणाली.
तिने भारतातील सहज उपलब्ध असलेल्या सार्वजनिक वाहतुकीची तुलना अमेरिकेतील मर्यादित पर्यायांशी केली.
“इथे न्यूयॉर्कसारखी दोन-तीन शहरं सोडली, तर बाकी अमेरिकेत सार्वजनिक वाहतूक जवळपास नाहीच. तुम्हाला बससाठी ४५ मिनिटांपर्यंत थांबावं लागतं आणि पायी चालत जाण्याची सोय तर जवळजवळ शून्य आहे,” असं तिने सांगितलं.
बलदेवाच्या मते, अमेरिकेतील शहरं आणि उपनगरं खूप पसरलेली असल्यामुळे रोजच्या कामांसाठीही खाजगी वाहनांवर अवलंबून राहावं लागतं.
“इथं प्रत्येक गोष्ट इतकी लांब आहे की फक्त किराणा सामान आणायलाही तुम्हाला १० मैल गाडी चालवावी लागते. आणि जर तुम्ही रोज उबर केली, तर दिवसाला ५० ते ६० डॉलर्स खर्च येतो,” असंही तिने पुढे सांगितलं.
बलदेवा म्हणते की, वाहतुकीच्या या परिस्थितीमुळे अमेरिकेत जाणाऱ्या भारतीयांना तिथे पोहोचल्यावर लगेचच ड्रायव्हिंग शिकणं आणि गाडी खरेदी करणं याला प्राधान्य द्यावं लागतं.
“म्हणूनच, तुम्ही विद्यार्थी असाल किंवा इंजिनिअर, इथे आल्यावर एका महिन्याच्या आत ड्रायव्हिंग शिकणं आणि गाडी विकत घेणं ही दोन्ही कामं गरजेची ठरतात. थोडक्यात सांगायचं तर, अमेरिकेत गाडी नसणं म्हणजे घरात नजरकैदेत राहण्यासारखंच आहे,” असं ती म्हणाली.
तिच्या या बोलण्यामुळे भारतातून अमेरिकेत जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांना आणि नोकरदारांना जीवनशैलीत कोणते बदल करावे लागतात, हे स्पष्ट होतं. भारतातील अनेक शहरांमध्ये सार्वजनिक वाहतूक हा एक सोयीस्कर पर्याय असला तरी, अमेरिकेतील अनेक ठिकाणी लोकांना प्रवास, खरेदी आणि इतर दैनंदिन कामांसाठी खाजगी वाहनांवरच जास्त अवलंबून राहावं लागतं.
व्हिडिओसोबतच बलदेवाने दोन्ही देशांतील वाहतुकीच्या फरकावर तिचे विचार मांडले.
“अमेरिकेत एक नियम आहे: जर तुम्ही गाडी चालवत नसाल, तर आयुष्य खूप कठीण होऊन जातं. भारतातून आल्यावर, जिथे रिक्षा, मेट्रो किंवा बस काही मिनिटांच्या अंतरावर असते, हा माझ्यासाठी खरंच एक मोठा कल्चर शॉक होता.”
तिने अमेरिकेत गाडी बाळगण्याच्या अतिरिक्त खर्चाकडेही लक्ष वेधलं. “गाडी + विमा + पेट्रोल + मेंटेनन्स” यांसारखे खर्च नवीन लोकांना विचारात घ्यावे लागतात, असं तिने लिहिलं आहे.
यानंतर बलदेवाने तिच्या फॉलोअर्सना विचारलं की, त्यांना भारतात राहायला आवडेल, जिथे अनेक ठिकाणी सार्वजनिक वाहतूक सहज उपलब्ध आहे, की अमेरिकेतील गाडीवर अवलंबून असलेल्या जीवनशैलीशी जुळवून घ्यायला आवडेल?
एका युझरने कमेंट केली की, "बहुतेक म्हणूनच तिथे तुम्हाला वयाच्या १६ व्या वर्षी ड्रायव्हिंग लायसन्स मिळतं. मॅसॅच्युसेट्समध्ये ते १६.५ व्या वर्षी मिळतं, जे उशिरा मानलं जातं. इतर राज्यांमध्ये तुम्ही १४ किंवा १५ व्या वर्षी शिकायला सुरुवात करू शकता, पण मॅसॅच्युसेट्समध्ये तुम्हाला १६ वर्षांपर्यंत थांबावं लागतं. मला माझं लायसन्स १७ व्या वर्षी मिळालं."
दुसऱ्या युझरने कमेंट केली, "ही अशी गोष्ट आहे जी अमेरिकेत नवीन येणाऱ्या लोकांना माहीत असायलाच हवी."