
नवी दिल्ली : गुगलच्या एका माजी गुगल इंजिनिअरने एक मोठा खुलासा केला आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे पुढच्या १० वर्षांत मानवजात नष्ट होईल, अशी त्याला खात्री आहे. याच भीतीमुळे त्याने आपल्या रिटायरमेंटसाठी पैसे साठवणं पूर्णपणे बंद केलं आहे. बर्कले येथील 'मशीन इंटेलिजन्स रिसर्च इन्स्टिट्यूट'चे (MIRI) अध्यक्ष नेट सोरेस यांनी हा इशारा दिला आहे. जगात सध्या अधिकाधिक पॉवरफुल आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सिस्टीम बनवण्याची जी जीवघेणी स्पर्धा सुरू आहे, त्याचे भयंकर परिणाम होऊ शकतात, असं ते म्हणाले.
सध्या अनेक मोठ्या टेक्नोलॉजी कंपन्या एकमेकांच्या पुढे जाण्यासाठी AI च्या विकासावर अब्जावधी डॉलर्स खर्च करत आहेत. पण, ॲडव्हान्स AI बनवण्याचे परिणाम लोकांच्या कल्पनेपेक्षा कितीतरी पटीने भयंकर असू शकतात, असं सोरेस यांना वाटतं.
सोरेस यांनी २०१४ मध्ये गुगलची नोकरी सोडली आणि ते MIRI या नॉन-प्रॉफिट रिसर्च संस्थेत सामील झाले. ॲडव्हान्स AI सिस्टीम माणसांसाठी सुरक्षित राहावी आणि तिने योग्य पद्धतीनेच काम करावं, यासाठी ही संस्था काम करते. AI च्या धोक्यांचा अनेक वर्षे अभ्यास केल्यानंतर, आता सोरेस यांना माणसाच्या भविष्याबद्दल खूपच चिंता वाटू लागली आहे.
'द अटलांटिक'ला दिलेल्या मुलाखतीत सोरेस म्हणाले, "मी सध्या रिटायरमेंटसाठी कोणतीही बचत करत नाही. मी गुगलमध्ये असताना माझं 401(k) (अमेरिकेतील रिटायरमेंट फंड) अकाउंट होतं, पण गेल्या दहा वर्षांत मी त्यात एकही पैसा टाकलेला नाही."
💸 Stop saving money! Artificial intelligence could wipe out humanity within 10 years
That's the prediction made by Nate Soares, a former Google engineer.
He admitted that he stopped saving for retirement a long time ago — not because he can't afford to, but because he simply doesn't believe he'll live long enough to retire.
Speaking with Nicholas Thompson, CEO of The Atlantic, Soares said there's a greater than 50% chance that AI will cause humanity's extinction within the next 10 years.
In other words, humanity could disappear entirely by 2036.
How likely do you think this scenario is?
— NEXTA (@nexta_tv) October 28, 2026
पुढच्या १० वर्षांत मानवजात जिवंत न राहण्याची शक्यता ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे का? असा प्रश्न जेव्हा त्यांना विचारण्यात आला, तेव्हा त्यांनी दिलेलं उत्तर खूपच धक्कादायक होतं.
"सध्याची परिस्थिती पाहता, आपल्याकडे आता १० वर्षेही उरलेली नाहीत, याची शक्यता मला ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त वाटते," असं ते म्हणाले.
त्यांची हीच भीती त्यांच्या २०२५ मध्ये येणाऱ्या 'इफ एनीवन बिल्ड्स इट, एव्हरीवन डाईज' (If Anyone Builds It, Everyone Dies) या पुस्तकातही दिसून येते. हे पुस्तक त्यांनी MIRI चे सह-संस्थापक एलिएझर युडकोव्स्की यांच्यासोबत लिहिलं आहे. जर आपण सुपरइंटेलिजेंट AI बनवलं आणि त्याचे हेतू माणसाच्या अस्तित्वाच्या विरोधात गेले, तर त्याचे परिणाम विनाशकारी असतील, असा दावा या पुस्तकात करण्यात आला आहे.
त्यांच्या मते, जर एखादी AI सिस्टीम माणसापेक्षा जास्त हुशार झाली, तर ती असे निर्णय घेऊ शकते ज्याचा तिच्या निर्मात्यांनी कधी विचारही केला नसेल. यामुळे संपूर्ण मानवजातीलाच धोका निर्माण होऊ शकतो.
ॲडव्हान्स AI च्या धोक्यांबद्दल इशारा देणारे सोरेस हे एकटेच नाहीत. 'गॉडफादर ऑफ AI' म्हणून ओळखले जाणारे जेफ्री हिंटन यांनीही असाच इशारा दिला आहे. जसजसं आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स प्रगत होत जाईल, तसतसा मानवजातीला मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो, असं ते म्हणाले.
हिंटन यांच्या अंदाजानुसार, AI माणसांवर ताबा मिळवण्याची १० ते २० टक्के शक्यता आहे. अर्थात, हा आकडा निश्चित नसल्याचंही त्यांनी मान्य केलं आहे.
हिंटन म्हणाले, "या बाबतीत मला नाईलाजाने इलॉन मस्क यांच्याशी सहमत व्हावं लागत आहे. या गोष्टी आपल्यावर ताबा मिळवण्याची १० ते २० टक्के शक्यता आहे, पण हा फक्त एक अंदाज आहे."
जॉन हॉपफिल्ड यांच्यासोबत २०२४ चा भौतिकशास्त्राचा नोबेल पुरस्कार जिंकणाऱ्या हिंटन यांनी AI सिस्टीमच्या वाढत्या वेगाबद्दल वारंवार चिंता व्यक्त केली आहे. भविष्यात होणाऱ्या बदलांची तीव्रता सामान्य लोकांना अजूनही समजलेली नाही, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.
आजच्या अनेक AI प्रॉडक्ट्स आणि ॲप्सचा पाया असलेल्या 'मशीन लर्निंग' तंत्रज्ञानाची सुरुवात करण्यात हिंटन यांचा मोठा वाटा होता. पण, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या भविष्याबद्दल वाटणाऱ्या चिंतेमुळे त्यांनी गुगलची नोकरी सोडली. जेणेकरून ते AI च्या धोक्यांबद्दल मोकळेपणाने बोलू शकतील.