
अँथ्रोपिकचे सह-संस्थापक जॅक क्लार्क यांनी एआय तंत्रज्ञानाबाबत एक मोठा दावा केला आहे. त्यांच्या मते, एआयमुळे आर्थिक वाढ आणि वैज्ञानिक प्रगतीला अभूतपूर्व वेग मिळेल. हे तंत्रज्ञान आता अशा टप्प्यावर पोहोचले आहे जिथे त्याचा प्रभाव केवळ सध्याच्या नोकऱ्या स्वयंचलित करण्यापुरता मर्यादित राहणार नाही.
बँकॉकमध्ये आयएमएफ (IMF) आणि जागतिक बँकेच्या (World Bank) वार्षिक बैठकीदरम्यान २०२६ च्या 'पर जेकबसन फाउंडेशन लेक्चर'मध्ये क्लार्क बोलत होते. यावेळी त्यांनी अँथ्रोपिकच्या अर्थतज्ज्ञांनी तयार केलेल्या एका अत्यंत वेगळ्या आर्थिक मॉडेलकडे लक्ष वेधले. या मॉडेलनुसार, २०३० पर्यंत अमेरिकेचा जीडीपी (GDP) सुमारे ४४ ट्रिलियन डॉलरपर्यंत पोहोचू शकतो. सध्या अमेरिकेचा जीडीपी ३०.७७ ट्रिलियन डॉलर आहे, म्हणजेच अवघ्या चार वर्षांत यात जवळपास ५० टक्क्यांची वाढ होऊ शकते.
एआय आता केवळ माणसांची कामे करत नाहीये, तर वैज्ञानिक आणि तांत्रिक शोधांना गती देत आहे, हा क्लार्क यांचा मुख्य मुद्दा होता.
तांत्रिक सिंग्युलॅरिटीबद्दल बोलताना क्लार्क म्हणाले, "मला विश्वास आहे की या वर्षी आपल्याला याचे भक्कम पुरावे मिळाले आहेत की ही प्रक्रिया आता सुरू झाली आहे. सिंग्युलॅरिटी आता इथेच आहे."
गणित, भौतिकशास्त्र, जीवशास्त्र आणि इतर वैज्ञानिक क्षेत्रांमधील कठीण समस्या सोडवण्याच्या एआयच्या क्षमतेत वेगाने सुधारणा होत असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणून दिले. त्यांच्या मते, या प्रगतीचे महत्त्व केवळ एवढेच नाही की एआय कठीण प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकते, तर या सिस्टीम आता नवीन ज्ञान निर्माण करणाऱ्या संशोधन प्रक्रियेतही योगदान देण्यास सक्षम होत आहेत.
क्लार्क यांच्या मते, यामुळे एक 'फीडबॅक लूप' तयार होऊ शकतो. जिथे उत्तम एआय संशोधकांना नवीन शोध लावण्यास मदत करेल, ते शोध तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करतील आणि सुधारित पायाभूत सुविधांमुळे अधिक सक्षम एआय सिस्टीम तयार करता येतील.
"येत्या काही वर्षांत केवळ एआयच नाही, तर संपूर्ण विज्ञानाच्या प्रगतीचा वेग वाढेल, अशी मला अपेक्षा आहे," असे ते म्हणाले.
या वेगाचे आर्थिक परिणाम प्रचंड असू शकतात, यावर क्लार्क यांनी भर दिला. त्यांनी अँथ्रोपिकच्या एका आर्थिक मॉडेलवर चर्चा केली. या मॉडेलमध्ये एआयमुळे उत्पादकता आणि वैज्ञानिक उत्पादनात नाट्यमय वाढ होईल, अशा एका अत्यंत वेगळ्या 'सिंग्युलॅरिटी-सदृश' परिस्थितीचा अभ्यास करण्यात आला आहे.
एआय जगातील अत्यंत कुशल बौद्धिक कामगारांची संख्या प्रभावीपणे वाढवू शकते, हा क्लार्क यांच्या सिद्धांताचा एक प्रमुख भाग आहे. "माझ्यासारख्या शेकडो किंवा हजारो प्रती एकाच वेळी चालवता येणे, याचा अर्थ काय असेल?" असा सवाल त्यांनी केला.
नवीन संशोधक तयार करण्यासाठी अनेक वर्षे वाट पाहण्याऐवजी, कंपन्या आणि सरकारे आता एकाच वेळी हजारो संशोधन समस्यांवर काम करू शकणाऱ्या एआय सिस्टीमचा वापर करू शकतात, असेही क्लार्क यांनी स्पष्ट केले.
"या पृथ्वीवरील प्रत्येक मानवी शास्त्रज्ञ अधिक महत्त्वाचा आणि शक्तिशाली बनेल, कारण त्यांना कोणत्याही समस्येवर शेकडो किंवा हजारो तज्ञांवर देखरेख करण्याची क्षमता मिळेल," असे ते म्हणाले.
ज्या वेगामुळे असाधारण आर्थिक फायदा होऊ शकतो, त्याच वेगामुळे गंभीर धोकेही निर्माण होऊ शकतात, असा इशाराही क्लार्क यांनी दिला.
विज्ञानाची वेगाने प्रगती करू शकणाऱ्या एआय सिस्टीमचा वापर जैविक किंवा सायबर शस्त्रांसाठी केला जाण्याची शक्यता आहे. तसेच, वाढत्या स्वायत्त सिस्टीम अशा वेगाने निर्णय घेऊ शकतात आणि संशोधन करू शकतात की माणसांना त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवणे कठीण जाईल.
तंत्रज्ञानामुळे एखादे मोठे संकट निर्माण होण्याची वाट पाहण्याऐवजी, सरकारांनी एआयच्या पुढच्या टप्प्यासाठी आताच तयारी करायला हवी, असे मत क्लार्क यांनी मांडले.
जगाला आता मोठ्या प्रमाणावर कॉम्प्युटिंग, वीज आणि वैज्ञानिक प्रयोगांना समर्थन देऊ शकणाऱ्या पायाभूत सुविधांची गरज आहे. त्याचबरोबर मजबूत सुरक्षा चाचणी, पारदर्शकता आणि देखरेख प्रस्थापित करणेही आवश्यक असल्याचे ते म्हणाले.
"आपल्याकडे कृती करण्यासाठी आता खूप कमी वर्षे शिल्लक आहेत. धोरणात्मक चर्चांसाठी आता एक डेडलाईन निश्चित झाली आहे," असे क्लार्क यांनी नमूद केले.
शुक्रवारी बाजार बंद झाल्यानंतरच्या सत्रात, S&P 500 इंडेक्सला ट्रॅक करणारा SPDR S&P 500 ETF (SPY) ०.२६ ने घसरला. Invesco QQQ Trust ETF (QQQ) ०.२७ टक्क्यांनी खाली आला आणि SPDR Dow Jones Industrial Average ETF Trust (DIA) ०.२१ टक्क्यांनी घसरला. बातमी लिहेपर्यंत Stocktwits वर S&P 500 ETF बद्दल किरकोळ गुंतवणूकदारांचा कल 'बेअरिश' (मंदीचा) होता.
शुक्रवारी Global X Artificial Intelligence & Technology ETF (AIQ) सुमारे ३.२ टक्क्यांनी घसरला, तर iShares U.S. Technology ETF (IYW) जवळपास ३ टक्क्यांनी घसरला.
अपडेट्स आणि दुरुस्त्यांसाठी, newsroom[at]stocktwits[dot]com वर ईमेल करा.