
बागकाम म्हणजे फक्त श्रीमंतांचा छंद, असं अनेकजण म्हणतात. पण हे अजिबात खरं नाहीये. थोडं डोकं चालवलं आणि स्मार्ट प्लॅनिंग केलं, तर एकही पैसा खर्च न करता तुम्ही तुमच्या घरच्या बाल्कनीला एका सुंदर बागेत बदलू शकता. अगदी 10x10 फुटांची छोटी बाल्कनीसुद्धा हिरवीगार करण्यासाठी या झिरो बजेट टिप्स तुमच्या नक्की कामी येतील.
उन्हाळ्यापासून ते पावसाळ्यापर्यंतचा काळ नवीन रोपं लावण्यासाठी सर्वोत्तम असतो. नर्सरीतून महागडी रोपं विकत आणण्याऐवजी, तुम्ही जवळच्या पार्कमधून किंवा ज्यांच्या घरी झाडं आहेत त्यांच्याकडून मदत घेऊ शकता. कोणतंही रोप लावण्यासाठी त्याची एक छोटी फांदी (कटिंग) पुरेशी असते.
आपल्या भारतीय किचनमध्ये भाज्यांशिवाय जेवणाची कल्पनाच करू शकत नाही. अनेक भाज्यांमध्ये बिया सहज मिळतात. तुम्ही टोमॅटो, कोथिंबीर, मिरची यांच्या बिया काढून त्यापासून नवीन रोपं उगवू शकता. यावर एकही पैसा खर्च होणार नाही आणि घरातच ताजी भाजी मिळेल.
बाहेरून महागडं खत किंवा वर्मी कंपोस्ट विकत घेण्याऐवजी तुम्ही किचनमधला ओला कचरा, फळांच्या आणि भाज्यांच्या साली एकत्र करून उत्तम प्रतीचं खत बनवू शकता. यामुळे माती सुपीक होते आणि तुमचे पैसेही वाचतात. तुम्हीही हा उपाय नक्की करून बघा.
अनेकदा बागेतील काही झाडांची वाढ अचानक थांबते. अशावेळी त्यांना लिक्विड खत (Liquid Fertilizer) देण्याचा सल्ला दिला जातो. पण हे विकत आणणं थोडं महाग पडू शकतं. त्याऐवजी तुम्ही तांदूळ धुतलेलं पाणी किंवा बटाटे उकडल्यानंतर उरलेलं पाणी वापरू शकता. हे एक उत्तम नैसर्गिक खत आहे.
तुमच्याकडे बागकामासाठी पुरेशी जागा नसेल, तर छोट्या-छोट्या कुंड्यांवर पैसे खर्च करण्याऐवजी एक मोठी कुंडी घ्या आणि त्यात लहान-लहान रोपं लावा. यामुळे जागेचा योग्य वापर होतो आणि अनावश्यक गवतही कमी उगवतं.
विनाखर्च बागकाम करण्याची ही एक भारी आयडिया आहे. तुमच्या शेजारी किंवा मित्र-मैत्रिणींमध्ये ज्यांना बागकामाची आवड आहे, त्यांच्यासोबत रोपांची अदलाबदल करा. तुमच्याकडे जे रोप जास्त आहे ते त्यांना द्या आणि त्यांच्याकडून एखादं नवीन रोप घ्या. यामुळे पैसे खर्च न करता तुमच्या बागेत नवनवीन रोपं येत राहतील.